щӀапӀэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
щӀыпӀэ/чӀыпӀэ, чӀапӀэ/щӀапӀэ; MEKÂN, MEVKİ
чӀапӀэ/щӀапӀэ, чӀыпӀэ/щӀыпӀэ; YER, MEVKİ, MEKÂN
щӀапӀэ/чӀапӀ(э); YER
щӀапӀэ/чӀапӀэ, чӀыпӀэ/щӀыпӀэ; YER, MEVKİ, MEKÂN
чӀыпӀэ/щӀыпӀэ, чӀапӀ(э)/щӀапӀэ; YER
чӀыпӀэ/щӀыпӀэ, чӀапӀэ/щӀапӀэ; YER, MEKÂN, MEVKİ
Bu sonuç kitaptaki 6 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. ТепсэукӀыну зыгуэрым хухаха щӀы Ӏыхьэ.
руусадьба
ЩӀапӀэр бжыхькӀэ кърихуэкӀри и кӀэм Ӏуэхур нигъэсат.— Къэбэрдей поэзием и антологие
+1 örnek
Уи адэ щӀапӀэр гъэдахэ.— ПащӀэ Бэчмырзэ
2. МэкъумэшхэкӀ гуэр щагъэкӀ щӀы Ӏыхьэ.
руучасток земли для возделывания
Нартыху щӀапӀэр къуажэм пэжыжьэщ. Ӏуащхь.
Bu maddedeki ifadeler (1)
щӀапӀэр къэӀубыжын
руперевернуть всё вверх дном.
Kitapta geçtiği hali
щӀапӀэ 1. усадьба / ТепсэукӀыну зыгуэрым хухаха щӀы Ӏыхьэ. * ЩӀапӀэр бжыхькӀэ кърихуэкӀри и кӀэм Ӏуэхур нигъэсат. Къэб. п. и ант. Уи адэ щӀапӀэр гъэдахэ. П. Б. 2. участок земли для возделывания / МэкъумэшхэкӀ гуэр щагъэкӀ щӀы Ӏыхьэ. Нартыху щӀапӀэр къуажэм пэжыжьэщ. Ӏуащхь. ЩӀапӀэр къэӀубыжын перевернуть всё вверх дном.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. ТепсэукӀыну, унэ тращӀыхьыну хухэха щӀы Ӏыхьэ.
Хьэблэ фызхэм зэхахт Дахэуэс унэри щӀапӀэри ищэу и дыщым я деж кӀуэжыну мурад зэрищӀар.— ГущӀэгъу, 424
+1 örnek
Из тщӀынщ бий хьэдэр ди щӀапӀэм, биилъкӀэ сыныр дгъэжынщ, МылӀэжыныгъэу хэщӀапӀэ Пушкин хуэхъуами дыкӀуэнщ. Пушкиныр 1941 гъэм и ноябрым. «Шум и гъуэгу», 35. Хьэжым и щӀэиныр къызыхуигъэнэн зэримыӀэр и жагъуэ хъуурэ дунейм ехыжами, абы къыщӀэна унэри, щӀапӀэри, жэмыжь дэтри сытри Инус и къуэш Нурхьэлий лъысащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 145
2. ЩӀыпӀэ хэха къэзыгъэлъагъуэ.
Зы псалъэ закъуэ сэ жызмыӀэу, Си суд бий щӀапӀэм щысщӀэжынущ— Дыгъэр къепсын папщӀэ. «Шум и гъуэгу», 56
+2 örnek
Верэ Павловнэ къезэгъыу къилъытэртэкъым къулыкъу щӀапӀэ зыщӀэс унэм ущыпсэуну, арщхьэкӀэ Инал нэгъуэщӀ фэтэр кӀуэну и гугъэххэтэкъым.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 672
Къулыкъу щӀапӀэр –
Deyimler (1)
[и] щӀапӀэм псы игъэжыхьыжын
Лей хуэгъэзэн, унагъуэбжэр хуегъэщӀыжын.
[Хьэжумар, Алъхъо хуэгъэзауэ:] ЗэрыжыпӀэмкӀэ я щӀапӀэм псы ибгъэжыхьыжащ.— Алъхъо, 57
+2 örnek
[Елдар, Степан Ильич хуэгъэзауэ:] Уэркъ лъэпкъым я щӀапӀэм псы игъэжыхьыжын хуейщ, аращ Ленин жиӀэр.— Хъуэпсэгъуэ нур, 223
«Ди тӀасхъапӀэ лъыхъуэм щысхь щымыӀэу я унагъуэбжьэр хуегъэщӀыжи я щӀапӀэм псы игъэжыхьыж», жиӀэу Елдар унафэ ткӀий къыхуамыщӀатэмэ, Думэсарэ зи гугъу ищӀ щӀалэ цӀыкӀури «къэвубыд» жиӀэу Елдар унафэ имыщӀынкӀэ хъунт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 542
Deyimler (1)
лӀыгъэ щӀапӀэ
Еплъ: лӀыгъэ
Kitapta geçtiği hali
ЩӀАПӀЭ I (40). 1. (35). ТепсэукӀыну, унэ тращӀыхьыну хухэха щӀы Ӏыхьэ. Хьэблэ фызхэм зэхахт Дахэуэс унэри щӀапӀэри ищэу и дыщым я деж кӀуэжыну мурад зэрищӀар. ГущӀэгъу, 424. Из тщӀынщ бий хьэдэр ди щӀапӀэм, биилъкӀэ сыныр дгъэжынщ, МылӀэжыныгъэу хэщӀапӀэ Пушкин хуэхъуами дыкӀуэнщ. Пушкиныр 1941 гъэм и ноябрым. «Шум и гъуэгу», 35. Хьэжым и щӀэиныр къызыхуигъэнэн зэримыӀэр и жагъуэ хъуурэ дунейм ехыжами, абы къыщӀэна унэри, щӀапӀэри, жэмыжь дэтри сытри Инус и къуэш Нурхьэлий лъысащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 145. 2. (5). ЩӀыпӀэ хэха къэзыгъэлъагъуэ. Зы псалъэ закъуэ сэ жызмыӀэу, Си суд бий щӀапӀэм щысщӀэжынущ. Дыгъэр къепсын папщӀэ. «Шум и гъуэгу», 56. Верэ Павловнэ къезэгъыу къилъытэртэкъым къулыкъу щӀапӀэ зыщӀэс унэм ущыпсэуну, арщхьэкӀэ Инал нэгъуэщӀ фэтэр кӀуэну и гугъэххэтэкъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 672. Къулыкъу щӀапӀэр – ◊ [И] щӀапӀэм псы игъэжыхьыжын (4). Лей хуэгъэзэн, унагъуэбжэр хуегъэщӀыжын. [Хьэжумар, Алъхъо хуэгъэзауэ:] ЗэрыжыпӀэмкӀэ я щӀапӀэм псы ибгъэжыхьыжащ. Алъхъо, 57. [Елдар, Степан Ильич хуэгъэзауэ:] Уэркъ лъэпкъым я щӀапӀэм псы игъэжыхьыжын хуейщ, аращ Ленин жиӀэр. Хъуэпсэгъуэ нур, 223. «Ди тӀасхъапӀэ лъыхъуэм щысхь щымыӀэу я унагъуэбжьэр хуегъэщӀыжи я щӀапӀэм псы игъэжыхьыж», жиӀэу Елдар унафэ ткӀий къыхуамыщӀатэмэ, Думэсарэ зи гугъу ищӀ щӀалэ цӀыкӀури «къэвубыд» жиӀэу Елдар унафэ имыщӀынкӀэ хъунт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 542.
ЩӀАПӀЭ II: ◊ лӀыгъэ щӀапӀэ (3). Еплъ лӀыгъэ.