фӀыкӀэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
Шъотхъэжь! фӀыкӀэ! ШӀукӀэ! ШӀукӀэ шъущэӀ/~ шъукъан! Узынчъэу шъущэт! Узыншэу фыщытхэ!; ALLAHA ISMARLADIK (hoşça kalın/ız)
Отхъэжь! Узынчъэу! Узыншэу! ШӀукӀэ! ФӀыкӀэ! ШӀукӀэ шъущэӀ/шъукъан! ХЪЯРКӀЭ/ХЪЕРКӀЭ!; ALLAHA ISMARLADIK (hoşça kal!; sağlıcakla!)
ФӀыкӀэ! ШӀукӀэ! → Отхъэжь! → Шъотхъэжь!; ALLAHA ISMARLADIK (hoşça kal!; sağlıcakla!)
ШӀукӀэ! ФӀыкӀэ! → Отхъэжь! → Шъотхъэжь!; ALLAHA ISMARLADIK (hoşça kal!; sağlıcakla!)
Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: отхъэжь!
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
ФӀыкӀэ дызэӀущӀэ, узыншэу, узыншэу ущыт.
рувсего доброго, пока, до свидания
"ФӀыкӀэ!" - жаӀэри зэхуэзаитӀыр зэбгъэдэкӀыжащ.— Къэбэрдей
Bu maddedeki ifadeler (2)
фӀыкӀэ улажьэ
руноси на здоровье.
фӀыкӀэ ушх
руна здоровье (ешь на здоровье).
Kitapta geçtiği hali
фӀыкӀэ всего доброго, пока, до свидания / ФӀыкӀэ дызэӀущӀэ, узыншэу, узыншэу ущыт. * "ФӀыкӀэ!" - жаӀэри зэхуэзаитӀыр зэбгъэдэкӀыжащ. Къэб. ФӀыкӀэ улажьэ носи на здоровье. ФӀыкӀэ ушх на здоровье (ешь на здоровье).
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. ГуапагъэкӀэ.
Жагъуэгъум гугъэр хырагъэхыу Си лъэпкъыр фӀыкӀэ къыпӀущӀащ.— Лермонтов. «Батырыбжьэ», 49
+2 örnek
ГъащӀэм фӀыкӀэ къыпызыщэм: – ЕтӀэнэгъэ фӀыкӀэ нэс.— Си хъуэхъу. «Батырыбжьэ», 40
ЩремыщӀэ узыншагъэ ЦӀыхум фӀыкӀэ хуэупсар— Уузыншэм! – сэ жызоӀэ. «Мывэ хуабэ», 18
2. ДахэкӀэ, Ӏей лъэпкъ къыхэмыкӀыу Ӏуэху гуэр щӀэн.
– НтӀэ, фӀыкӀэ зыкъызэптыну, хьэмэ вагъэмбэкъум удэзукӀыхьын? – жиӀэри Къэрэжь и фочыр гъукӀэм дежкӀэ къишиящ.— Лъапсэ, 106
+2 örnek
[Къады къуэдзэм, Астемыр хуэгъэзауэ:] – ФӀыкӀэ умыкӀуэрэ – чачэу уалъэфынщ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 122
– ФӀыкӀэ къыджеӀэ, дахэ, дэнэ щыӀэ Астемыр? – жиӀэри къэпсэлъащ Гъуумари [Думэсарэ хуэгъэзауэ].— Хъуэпсэгъуэ нур, 289
Deyimler (1)
цӀэр фӀыкӀэ Ӏун
Еплъ: цӀэ
Сэлам зэрызэрахыж псалъэ; «фӀыкӀэ дызэӀущӀэ», «узыншэу».
КъеплъэкӀауэ къилъэгъуащ Марфэ щыту: «ФӀыкӀэ, Марфэ, узыншэу, Уи гум куэдрэ сыкъэгъэкӀ». Марфэ магъыр нысыпыншэу. «— Бдзэжьеящэм ипхъу, 160
+2 örnek
ФӀыкӀэ, – жиӀэри хьэщӀэр къэтэджыжащ, – муслъымэн къуэшхэр фымыбэлэрыгъ!— Хъуэпсэгъуэ нур, 177
[Хьэжумар:] АтӀэ фӀыкӀэ, Дисэ.— Алъхъо, 92
Kitapta geçtiği hali
ФӀЫКӀЭ I (39). 1. (36). ГуапагъэкӀэ. Жагъуэгъум гугъэр хырагъэхыу Си лъэпкъыр фӀыкӀэ къыпӀущӀащ. Лермонтов. «Батырыбжьэ», 49. ГъащӀэм фӀыкӀэ къыпызыщэм: – ЕтӀэнэгъэ фӀыкӀэ нэс. Си хъуэхъу. «Батырыбжьэ», 40. ЩремыщӀэ узыншагъэ ЦӀыхум фӀыкӀэ хуэупсар. «Уузыншэм!» – сэ жызоӀэ. «Мывэ хуабэ», 18. 2. (3). ДахэкӀэ, Ӏей лъэпкъ къыхэмыкӀыу Ӏуэху гуэр щӀэн. – НтӀэ, фӀыкӀэ зыкъызэптыну, хьэмэ вагъэмбэкъум удэзукӀыхьын? – жиӀэри Къэрэжь и фочыр гъукӀэм дежкӀэ къишиящ. Лъапсэ, 106. [Къады къуэдзэм, Астемыр хуэгъэзауэ:] – ФӀыкӀэ умыкӀуэрэ – чачэу уалъэфынщ. Хъуэпсэгъуэ нур, 122. – ФӀыкӀэ къыджеӀэ, дахэ, дэнэ щыӀэ Астемыр? – жиӀэри къэпсэлъащ Гъуумари [Думэсарэ хуэгъэзауэ]. Хъуэпсэгъуэ нур, 289. ◊ ЦӀэр фӀыкӀэ Ӏун (3). Еплъ цӀэ.
ФӀЫКӀЭ II (12). Сэлам зэрызэрахыж псалъэ; «фӀыкӀэ дызэӀущӀэ», «узыншэу». КъеплъэкӀауэ къилъэгъуащ Марфэ щыту: «ФӀыкӀэ, Марфэ, узыншэу, Уи гум куэдрэ сыкъэгъэкӀ». Марфэ магъыр нысыпыншэу. «Бдзэжьеящэм ипхъу», 160. ФӀыкӀэ, – жиӀэри хьэщӀэр къэтэджыжащ, – муслъымэн къуэшхэр фымыбэлэрыгъ! Хъуэпсэгъуэ нур, 177. [Хьэжумар:] АтӀэ фӀыкӀэ, Дисэ. Алъхъо, 92.