укъуэдиин
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
къудыин/укъуэдиин (екъудыи/ еукъуэдий), екъудыин/екъун, шэщӀын (екъудыи/йокъу, ешэщӀ), къекъудыин/къекъун, къэшэщӀын (къекъудыи/къокъу, къешэщӀ); ÇEKMEK (asılmak)
ГЪЭКӀЫХЬЭН; (ЕГЪЭКӀЫХЬ(Э); хэгъэхъон/хэгъэхъуэн (хегъахъо/ хегъахъуэ); къудыин, укъудыин/ укъуэдиин (екъудыи, еукъудыи/ йоукъуэдий); гъэукӀыхьэн/гъэкӀыхьын (егъэукӀыхьэ/егъэкӀыхь); щэин/шиин (ещэи/еший); фэщэин/ хуэшиин (фещэи/хуеший);UZATMAK
укъудыин/укъуэдиин → ГЪЭКӀЫХЬЭН; UZATMAK
укъуэдиин → къудыин; ÇEKMEK (asılmak)
укъуэдиин/укъудыин → ГЪЭКӀЫХЬЭН; UZATMAK
Bu sonuç kitaptaki 5 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: гъэкӀыхьэн, къудыин
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(еукъуэдий)
1. ЗэкӀуэцӀыхауэ шэщӀын.
рурастянуть, разложить что-л. (напр. ковер)
ЩӀакӀуэр укъуэдиин. КӀапсэр кӀыхьым и укъуэдиин.
2. Захуэ щӀын (лъакъуэр).
рувытянуть, распрямить (ноги)
Уи тепӀэн еплъи уи лъэр укъуэдий.— Псалъэжьхэр
3. Ӏуэху гуэр и ужь ерыщу итын.
рунастаивать на чём-л.
Елдар и гум кърихур яжриӀэну иукъуэдиящ.— КӀыщокъуэ Алим
Kitapta geçtiği hali
укъуэдиин (еукъуэдий) перех. гл. 1. растянуть, разложить что-л. (напр. ковер) / ЗэкӀуэцӀыхауэ шэщӀын. ЩӀакӀуэр укъуэдиин. КӀапсэр кӀыхьым и укъуэдиин. 2. вытянуть, распрямить (ноги) / Захуэ щӀын (лъакъуэр). * Уи тепӀэн еплъи уи лъэр укъуэдий. (погов.) 3. переносное настаивать на чём-л. / Ӏуэху гуэр и ужь ерыщу итын. * Елдар и гум кърихур яжриӀэну иукъуэдиящ. КӀ. А.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(еукъуэдий)
1. Ӏуэху гуэр и ужь ерыщу итын, тегъэчыныхьын.
ДиукӀмэ, псори зэуэ диукӀынщ, – жиӀэри Апчарэ иукъуэдиящ.— Нал къута, 222
+2 örnek
Аращ Къазджэрий Тыркум къызэрикӀыжу нэгъуэщӀ щӀэхъуар, нобэрей махуэм зыдригъэкӀумэ нэхъ фӀэфӀу щӀиукъуэдияри— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 662
Къэбэрдейм зы нэрыбгэм хуэзэу дестынитхум нэблагъэ щӀыуэ яӀэщ, Америкэм плӀырэ ныкъуэрэщ яӀэр, Инджылызым щырыщ ирикъуркъым, Испанием яӀэр тӀурытӀ, Италием яӀэр зырыз фӀэкӀ хъуркъым, къэзакъхэм яӀэр плӀырыплӀым щӀегъу, нтӀэ, щӀыр ди зэхуэдэу советскэ властым игъэуващи, Къэбэрдеймрэ къэзакъхэмрэ къыддэгуэшэн хуейщ жаӀэу осетин делегатхэм яукъуэдият— Лъапсэ, 87
2. ШэщӀын.
ГуфӀэгъуэм псэкӀэ щӀэхъуэпсу И псалъэр мэуэ еухыр: «Тхьэм ещӀэ щӀалэр щылъатэр, Бгырыс бгъэ лъэщу и дамэр Укъуэдияуэ кхъухьлъатэм».— Адэ, 131
3. Лъэныкъуэ гуэркӀэ гъэзэн.
ЧопракъыщхьэкӀэ зыукъуэдия нэмыцэхэр хуэгъэхьэзырауэ къокӀуэ жыпӀэнт.— Нал къута, 300
+2 örnek
Иджы, мес, уолъагъу: фермэм сокӀуэ жиӀэри иукъуэдиящ.— Щынэхужьыкъуэ, 33
Зауэм кӀуэ жаӀауэ ТэрчкӀэ соукъуэдий.— Телъхьэ уанэр си шым. «Мывэ хуабэ», 323
4. ЗэкӀуэцӀыхауэ зыгуэр убгъун.
Псори къызэхуэсыжу щхьэж и тӀысыпӀэ тӀысыжа нэужь, Кодоевыр къэтэджащ: – Фэ джэгум фыхэтыху, ди лъабжьэм заубгъуащ, ди лъапсэм къару игъуэтащ ди хьэщӀэ лъапӀэм и фӀыщӀэкӀэ, – жиӀэри шыхьауэ и шэнтым егъэувэлӀауэ щыт картэр иукъуэдийри псоми яригъэлъэгъуащ: – Мис: Мэздэгуи Мэлгъэбэги къиубыду ди хэкум къыхэхъуар…— Лъапсэ, 89
Kitapta geçtiği hali
УКЪУЭДИИН (еукъуэдий) лъэӀ. (22). 1. (14). Ӏуэху гуэр и ужь ерыщу итын, тегъэчыныхьын. ДиукӀмэ, псори зэуэ диукӀынщ, – жиӀэри Апчарэ иукъуэдиящ. Нал къута, 222. Аращ Къазджэрий Тыркум къызэрикӀыжу нэгъуэщӀ щӀэхъуар, нобэрей махуэм зыдригъэкӀумэ нэхъ фӀэфӀу щӀиукъуэдияри. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 662. Къэбэрдейм зы нэрыбгэм хуэзэу дестынитхум нэблагъэ щӀыуэ яӀэщ, Америкэм плӀырэ ныкъуэрэщ яӀэр, Инджылызым щырыщ ирикъуркъым, Испанием яӀэр тӀурытӀ, Италием яӀэр зырыз фӀэкӀ хъуркъым, къэзакъхэм яӀэр плӀырыплӀым щӀегъу, нтӀэ, щӀыр ди зэхуэдэу советскэ властым игъэуващи, Къэбэрдеймрэ къэзакъхэмрэ къыддэгуэшэн хуейщ жаӀэу осетин делегатхэм яукъуэдият. Лъапсэ, 87. 2. (1). ШэщӀын. ГуфӀэгъуэм псэкӀэ щӀэхъуэпсу И псалъэр мэуэ еухыр: «Тхьэм ещӀэ щӀалэр щылъатэр, Бгырыс бгъэ лъэщу и дамэр Укъуэдияуэ кхъухьлъатэм». «Адэ», 131. 3. (5). Лъэныкъуэ гуэркӀэ гъэзэн. ЧопракъыщхьэкӀэ зыукъуэдия нэмыцэхэр хуэгъэхьэзырауэ къокӀуэ жыпӀэнт. Нал къута, 300. Иджы, мес, уолъагъу: фермэм сокӀуэ жиӀэри иукъуэдиящ. Щынэхужьыкъуэ, 33. Зауэм кӀуэ жаӀауэ ТэрчкӀэ соукъуэдий. Телъхьэ уанэр си шым. «Мывэ хуабэ», 323. 4. (1). ЗэкӀуэцӀыхауэ зыгуэр убгъун. Псори къызэхуэсыжу щхьэж и тӀысыпӀэ тӀысыжа нэужь, Кодоевыр къэтэджащ: – Фэ джэгум фыхэтыху, ди лъабжьэм заубгъуащ, ди лъапсэм къару игъуэтащ ди хьэщӀэ лъапӀэм и фӀыщӀэкӀэ, – жиӀэри шыхьауэ и шэнтым егъэувэлӀауэ щыт картэр иукъуэдийри псоми яригъэлъэгъуащ: – Мис: Мэздэгуи Мэлгъэбэги къиубыду ди хэкум къыхэхъуар… Лъапсэ, 89.