удын
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
удын/утын; ÇIRPMAK (ağacı ~)
утын/удын (еуты/еуд), утэн/удэн (еутэ/еудэ), утхыпкӀын/утхыпщӀын (еутхыпкӀы/еутхыпщӀ); ÇIRPMAK (ağaç ~)
утын/удын, (Абз. УДЫН); DAYAK
утын/удын, бэщ/баш; SOPA
бэщ/баш, утын/удын; SOPA, DEĞNEK
кӀуачӀэ/гуащӀэ, пхъэшагъ(э)/ пхъашагъэ, утын/удын, ТЕКЪУЗЭНЫГЪ(Э)/баштекъузэ, лъэшыгъ/лъэщыгъэ, ткӀиигъэ; ŞİDDET
удын → утын; DAYAK
удын/утын → кӀуачӀэ; ŞİDDET
утын/удын → кӀуачӀэ; ŞİDDET
Bu sonuç kitaptaki 9 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. ХуищӀэу игъэузу жьэхэуэныгъэ, еуэныгъэ.
руудар
Дотэ сымэ я удыным Ди тхыныхур къыдахуат.— Япэу лъэбакъуэ зычахэр
2. Жьэхэуэныгъэм, еуэныгъэм къыхэкӀыу щӀыфэм къытенэ фӀыцӀагъэ, фэбжь.
руушиб, травма
Удын мыхъужыр е екӀуат.— Ӏуащхьэмахуэ
3. Гуауэ узэмыжьа, гум ежалӀэ щӀэщхъу.
руудар, потрясение
Фызкъэмышэ щӀалэм дежкӀэ сыт хуэдэ удын ауан укъащӀу пхуаусыныр.— ЛъэбакъуэщӀэхэр
Bu maddedeki ifadeler (6)
удын едзын (ехын)
руударить кого-л., нанести кому-л. удар.
удын къэлъыхъуэн
рунапрашиваться на взбучку, побои.
удын къылъэӀэсын
руполучать побои.
удын (къы)лъысын
удын къылъэӀэсын
2 ifade daha
удын тедзэн
руранить кого-л., нанести травму, ушиб кому-л.
удын телъын
руиметь ушиб, травму.
Kitapta geçtiği hali
удын 1. удар / ХуищӀэу игъэузу жьэхэуэныгъэ, еуэныгъэ. * Дотэ сымэ я удыным Ди тхыныхур къыдахуат. Япэу лъ. з. 2. ушиб, травма / Жьэхэуэныгъэм, еуэныгъэм къыхэкӀыу щӀыфэм къытенэ фӀыцӀагъэ, фэбжь. * Удын мыхъужыр е екӀуат. Ӏуащхь. 3. переносное удар, потрясение / Гуауэ узэмыжьа, гум ежалӀэ щӀэщхъу. * Фызкъэмышэ щӀалэм дежкӀэ сыт хуэдэ удын ауан укъащӀу пхуаусыныр. Лъэб. Удын едзын (ехын) ударить кого-л., нанести кому-л. удар. Удын къэлъыхъуэн напрашиваться на взбучку, побои. Удын къылъэӀэсын получать побои. Удын (къы)лъысын = удын къылъэӀэсын. Удын тедзэн ранить кого-л., нанести травму, ушиб кому-л. Удын телъын иметь ушиб, травму.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
ХуищӀэу игъэузу жьэхэуэныгъэ, еуэныгъэ.
ЩӀы щтар удыным егъэзджыздж, Си цейм жьы щӀыӀэр пхолыдыкӀ, СӀэтын нэбжьыцыр сэ слъэмыкӀ, Тхьэмахуэ хъуауэ хэт жеяр?— Борэныр бгыщхьэм. «Шум и гъуэгу», 28
+2 örnek
Ерыщу лъабжьэр фӀагъанэу, Мыбдежым бийхэр итат, Жыр Ӏэщэ Ӏэджэр къагъанэу, Ар дэ удынкӀэ Ӏутхуат.— ЗэуапӀэ. «Шум и гъуэгу», 23
ЦӀыху тхьэмыщкӀагъэ, пщылӀыпӀэ, Пщым я удыну тшэчахэр, Аракъэ уэркъхэр нэхъапэм «Къэбэрдей хэкукӀэ» зэджахэр— ЗэкъуэшитӀ. «Бгы лъапэхэм деж», 99
Deyimler (3)
удын етын
ХуэфӀ хъун.
Дэ ди гуфӀэгъуэм бийр къеӀэм, Удын хуэфащэр еттынщ, Насып иныщэу дэ диӀэм Зы къемыӀусэу тхъумэнщ.— Умыгузавэ, си анэ. «Бгы лъапэхэм деж», 48
удын ехын
Зыгуэрым игъэузу еуэн.
Удын есхари щогъупщэжри Мэджэгу, бжэӀупэм пхуӀумыкӀ.— Хьэ. «Дамыгъэ», 81
удын (хьэлъэ) къытехуэн
Къыптехуа гуэрым уи пкъым щыщ игъэузын.
Лъыр толъадэр хужь хъуа жьакӀэм, Удын хьэлъэр къытехуащ.— Бдзэжьеящэм ипхъу, 149
Kitapta geçtiği hali
УДЫН (19). ХуищӀэу игъэузу жьэхэуэныгъэ, еуэныгъэ. ЩӀы щтар удыным егъэзджыздж, Си цейм жьы щӀыӀэр пхолыдыкӀ, СӀэтын нэбжьыцыр сэ слъэмыкӀ, Тхьэмахуэ хъуауэ хэт жеяр? Борэныр бгыщхьэм. «Шум и гъуэгу», 28. Ерыщу лъабжьэр фӀагъанэу, Мыбдежым бийхэр итат, Жыр Ӏэщэ Ӏэджэр къагъанэу, Ар дэ удынкӀэ Ӏутхуат. ЗэуапӀэ. «Шум и гъуэгу», 23. ЦӀыху тхьэмыщкӀагъэ, пщылӀыпӀэ, Пщым я удыну тшэчахэр, Аракъэ уэркъхэр нэхъапэм «Къэбэрдей хэкукӀэ» зэджахэр. ЗэкъуэшитӀ. «Бгы лъапэхэм деж», 99. ◊ Удын етын (2). ХуэфӀ хъун. Дэ ди гуфӀэгъуэм бийр къеӀэм, Удын хуэфащэр еттынщ, Насып иныщэу дэ диӀэм Зы къемыӀусэу тхъумэнщ. Умыгузавэ, си анэ. «Бгы лъапэхэм деж», 48. Удын ехын (2). Зыгуэрым игъэузу еуэн. Удын есхари щогъупщэжри Мэджэгу, бжэӀупэм пхуӀумыкӀ. Хьэ. «Дамыгъэ», 81. Удын (хьэлъэ) къытехуэн (1). Къыптехуа гуэрым уи пкъым щыщ игъэузын. Лъыр толъадэр хужь хъуа жьакӀэм, Удын хьэлъэр къытехуащ. «Бдзэжьеящэм ипхъу», 149.