текъузэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ТЕКЪУЗЭН → ЕГЪЭЗЫН; ISRAR ETMEK (bastırmak)
ЕГЪЭЗЫН (регъэзы/ирегъэз); ТЕКЪУЗЭН (тырекъузэ/трекъузэ); хэгъэзыхьан/хэгъэзыхьын (ХЕГЪЭЗЫХЬ(э); фэгъэпытэн/хуэгъэбыдэн (фегъэпытэ/хуегъэбыдэ); тэгъэпытыхьан/тегъэбыдыхьын (тырегъэпытыхьа/трегъэбыдыхь); теӀункӀэн /теӀунщӀэн (теӀункӀэ/тоӀунщӀэ); ZORLAMAK, ISRAR ETMEK (sıkıştırmak)
ТЕКЪУЗЭН → ЕГЪЭЗЫН; ZORLAMAK
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: егъэзын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
руа) (трекъузэ) перех. гл.
1. Зыгуэрым зыгуэр теплъхьэу, тебубыдэу егулӀын, епкъузылӀэу тегъэзэгъэн.
руукрепить что-л. на поверхности чего-л. (стянув, сдавив, сжав чем-л.)
Уанэр Шэджэмокъуэ Хьэсанш шым быдэу трикъузащ.— Къэбэрдей ӀуэрыӀуатэ
2. Зыгуэрым къару епхьэлӀу зытегъэщӀэн, зыгуэр екъузылӀэн.
рунадавить, нажать на что-л.
Къэрэндащыр тескъузэу мелыр. Е. К.
3. Зыгуэр къебгъэщӀэну хэгъэзыхьын; тегуплӀэн. Зыгуэрым и щӀыӀум, и щхьэщыгум екъузылӀауэ щытын.
рупереносное оказать нажим, давление на кого-л.
- Ӏуэхур зымыгъэзэщӀэфынум тепкъузэкӀэ сыт и мыхьэнэ? - къэтэджащ зы щӀалэ.— Къэб. б) (текъузащ)
+3 örnek
неперех. гл.— быть прижатым, придавленным к поверхности
чего-л.
Чийр бгыкъум текъузащ.
Kitapta geçtiği hali
текъузэн а) (трекъузэ) перех. гл. 1. укрепить что-л. на поверхности чего-л. (стянув, сдавив, сжав чем-л.) / Зыгуэрым зыгуэр теплъхьэу, тебубыдэу егулӀын, епкъузылӀэу тегъэзэгъэн. * Уанэр Шэджэмокъуэ Хьэсанш шым быдэу трикъузащ. Къэб. фольк. 2. надавить, нажать на что-л. / Зыгуэрым къару епхьэлӀу зытегъэщӀэн, зыгуэр екъузылӀэн. Къэрэндащыр тескъузэу мелыр. Е. К. 3. неперех. гл. переносное оказать нажим, давление на кого-л. / Зыгуэр къебгъэщӀэну хэгъэзыхьын; тегуплӀэн. * - Ӏуэхур зымыгъэзэщӀэфынум тепкъузэкӀэ сыт и мыхьэнэ? - къэтэджащ зы щӀалэ. Къэб. б) (текъузащ) неперех. гл. быть прижатым, придавленным к поверхности чего-л. / Зыгуэрым и щӀыӀум, и щхьэщыгум екъузылӀауэ щытын. Чийр бгыкъум текъузащ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(трекъузэ)
1. Зыгуэрым зыгуэр теплъхьэу, тебубыдэу егулӀын, епкъузылӀэу тегъэзэгъэн.
Бэлътоку фэеплъу къызэптар УӀэгъэ пщтырым тескъузат.— Фэеплъ бэлътоку. «Шум и гъуэгу», 59
+1 örnek
ХьэщӀэм къэрэндащыр трикъузэу хуэсакъыпэурэ зыкъом къритхъэкӀащ, бысымым и гур зэгъэн хуэдэу.— Лъапсэ, 87
2. Быдэу жеӀэн, тегъэчыныхьын.
Къэрэмырзэ и дзэм ятрекъузэ: – Е къыдамытыну дызыщагъэгугъ щӀыр къатетхыжынщ, е а щӀым дытекӀуэдэнщ, – жиӀэу.— Лыгъэ, 411
+1 örnek
Инэралым жесӀати: «Гъусэ къащти, уи щхьэкӀэ кӀуэи, зыплъыхь, нэгъуэщӀ бгъакӀуэмэ, щӀалэ гъакӀуи кӀэлъыкӀуэж жыхуаӀам хуэдэ ухъунщ», - жиӀэри къыстрикъузащ— ХьэщӀэ лъапӀэ, 397
Kitapta geçtiği hali
ТЕКЪУЗЭН (трекъузэ) лъэӀ. (11). 1. (9). Зыгуэрым зыгуэр теплъхьэу, тебубыдэу егулӀын, епкъузылӀэу тегъэзэгъэн. Бэлътоку фэеплъу къызэптар УӀэгъэ пщтырым тескъузат. Фэеплъ бэлътоку. «Шум и гъуэгу», 59. ХьэщӀэм къэрэндащыр трикъузэу хуэсакъыпэурэ зыкъом къритхъэкӀащ, бысымым и гур зэгъэн хуэдэу. Лъапсэ, 87. 2. (2). Быдэу жеӀэн, тегъэчыныхьын. Къэрэмырзэ и дзэм ятрекъузэ: – Е къыдамытыну дызыщагъэгугъ щӀыр къатетхыжынщ, е а щӀым дытекӀуэдэнщ, – жиӀэу. Лыгъэ, 411. Инэралым жесӀати: «Гъусэ къащти, уи щхьэкӀэ кӀуэи, зыплъыхь, нэгъуэщӀ бгъакӀуэмэ, щӀалэ гъакӀуи кӀэлъыкӀуэж жыхуаӀам хуэдэ ухъунщ», - жиӀэри къыстрикъузащ. ХьэщӀэ лъапӀэ, 397.