пщӀэнтӀэпс

пщӀэнтӀэпс 1. пот / Фэм къыпхив псы, ткӀуаткӀуэ. ПщӀэнтӀэпсыр лъэщӀын. 2. переносное труд / Гугъуехь, гуащӀэдэкӀ. НэгъуэщӀым и пщӀэнтӀэпскӀэ псэуну. * ПщӀэнтӀэпс пщӀэншэ хъуркъым. (погов.) ПщӀэнтӀэпс къекӀуэн (къыхихун, къыпхивын) выступить - о поте. * ЦӀыхухэм я напэм пщӀэнтӀэпсыр къекӀуат. Къэб. ПщӀэнтӀэпсыр къыпхихун вспотеть. ПщӀэнтӀэпс къыпхыхун вогнать кого-л. в пот. {И} пщӀэнтӀэпс шхын 1) присвоить чей-л. труд, чьё-л. имущество. Ӏэджэми си пщӀэнтӀэпс яшхащ, дэтхэнэр къыубжэкӀын. Къ. Хь. 2) быть у кого-л. на иждивении. ПщӀэнтӀэпсыр екъуэкӀын (къежэхын, къехуэхын) обливаться потом. ПщӀэнтӀэпсыр къыпыжу в поте лица. ПщӀэнтӀэпсыр къыпыжу лэжьэн. ПщӀэнтӀэпсыр къытрикӀутэн (къытрипхъэн) = пщӀэнтӀэпс къекӀуэн.

ПЩӀЭНТӀЭПС (15). 1. (9). ЩӀыфэм къыпхив псы, ткӀуаткӀуэ. Ди щӀалэ цӀыкӀур мыхъугъам, ПщӀэнтӀэпсу мащӀэт спкъырыкӀар. ПщӀыхьэпӀэ «Мывэ хуабэ», 54. Бийм зишхыхьыжырт, къэгубжьат, Зытес лъагапӀэм зи темыкӀт, ПщӀэнтӀэпсыр ди нэм къыщӀэбжьат, Бий бзаджэм тщыщи тхиукӀыкӀт. Нып. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 21. Хъыджэбз фӀыцӀэ къуэгъу цӀыкӀут, и щхьэц икъухьам и щхьэр хэлъу мафӀэр къыщӀэна хуэдэ: и нэкӀущхьэ дахитӀым уецырхъым, уи Ӏэпэр къисын хуэдэ, пщӀэнтӀэпсыр ткӀуэпс зырызу къытрипхъауэ, и Ӏупэ плъыжьыбзэри мафӀэм къигъэчащ жыуигъэӀэну, сымаджэм зимыщӀэжу хэлът, анализхэм къызэрагъэлъагъуэмкӀэ, и лъым сепсис зэрыхэлъым шэч къытепхьэ хъунутэкъым. Лъапсэ, 10. 2. (6). зэхь. Гугъуехь, гуащӀэдэкӀ. Иджы, мес, пщӀэнтӀэпсу яугъуея мылъкур хыфӀрагъадзэри здашар тхьэм ещӀэ. МелыӀыч, 467. Ахъшэр здихьын къимыгъуэтынуи аратэкъым: фызым нэхърэ нэхъыфӀу хэт ищӀэнт и лӀым езым и пщӀэнтӀэпскӀэ къимыхьауэ зы тхылъымпӀэ я ӀэмыщӀэ къызэримыхьар? Кхъэлэгъунэ, 377. – Ленин къыдит фӀыгъуэм и уасэм лъырэ пщӀэнтӀэпсрэ дэ щӀэттащи, гугъу зезмыгъэхьа тхэтмэ, ди щӀыхуэ телъщ, - жиӀэри Елдар Мусэ зыкъыхуигъазэри къепсэлъащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 251. ◊ ПщӀэнтӀэпсыр къелъэлъэхын (1). Еплъ пщӀэнтӀэпсыр къехуэхын. Я нэщхъ дзэпщитӀым зэщӀаукӀэр, ПщӀэнтӀэпс я натӀэм къолъэлъэх. Шахмэт джэгукӀэ хэт зымыщӀэр.«Батырыбжьэ», 65. ПщӀэнтӀэпсыр екъуэкӀын (2). Хуабжьу къызэщӀэплъэн, къызэщӀэнэн. Ар анэ хъунщ жыӀэ уэ, - Яков Борисович къызэщӀэплъати пщӀэнтӀэпсыр ирикъуэкӀыу игъэзэжри щӀыунэм щӀыхьащ. Нал къута, 282. ПщӀэнтӀэпсыр ӀэкӀэ ирекъуэкӀ, ФынакӀуэ! Командир. «Шум и гъуэгу», 43. ПщӀэнтӀэпсыр къежэхын (2). Хуабжьу къызэщӀэплъэн, къэхуэбэӀуэн. Езым [Нурхьэлий] пщӀэнтӀэпсыр къежэхырти и къэптал ӀэщхьэмкӀэ ирикъуэкӀырт. Хъуэпсэгъуэ нур, 219. Уэлэхьи, хамэ къакӀуэу имыдыгъуа[шыр], - жиӀэри пщӀэнтӀэпсыр къежэхыу дыгъэм хэт лӀыжь гъур цӀыкӀу гуэр къэкӀиящ. Хъуэпсэгъуэ нур, 88. ПщӀэнтӀэпсыр къехуэхын (10). Егъэлеяуэ зэрешам, гугъу зэрехьам къыхэкӀыу куэду пщӀэнтӀэн, къэхуэбэӀуэн. Илас и жьэ ущӀам комендантым и кӀэрахъуэр жьэдиӀури, модрейм пщӀэнтӀэпсыр къехуэхыу зэщӀэкӀэзызащ. МелыӀыч, 473. Машинэм хэлъ абджхэр егъэжэхати абы зэгуэбэтыжауэ ис лӀы тхъуэплъышхуэм и щхьэр къригъэжащ, зэрынэкӀутӀэр плъагъуу и щхьэфэкъур къызэщӀэплъарэ пщӀэнтӀэпсыр къехуэхыу: - Салам уалейкум. КӀапсэ кӀапэ, 5. ЦӀыкӀуи ини дежэри пщӀэнтӀэпсыр къыдэхуэхыу машинэр дэтшащ, шоферыр зэрыхуей дыдэм хуэдэу хъури «хьэщӀэм» и машинэр зэщӀагъэплъэжауэ щилъагъум, итӀысхьэри макӀуэ-мэлъей. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 523. ПщӀэнтӀэпсыр къыпыхун (1). Еплъ пщӀэнтӀэпс къехуэхын. Я бинти я щыгъыни сабэм иуащ, пщӀэнтӀэпсыр къапоху [уӀэгъэхэм]. Нал къута, 211. ПщӀэнтӀэпс къыхихун (4). Псыф къэхъун, пщӀэнтӀэпс къытрикӀутэн (п.п. натӀэм) АрщхьэкӀэ а тӀэкӀум уи псыхуэлӀэ иригъэкӀынт, пщӀэнтӀэпсри къыхихуат. Нал къута, 243. ПщӀэнтӀэпсыр къысхиху щыхъум, сыӀуэщхъуу, сыщэӀуу къыщӀэздзащ. МелыӀыч, 458. «Соунэхъури сосэхыж, Нахъуэ къегъэгубжьри, тхылъыншэу сыкъонэ», - жиӀэу Лу мэгузавэ, пщӀэнтӀэпсыр къыхеху. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 505.