псэун
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ЗЭЗЭГЪЫН (зэзэгъы/зозэгъ); ЗЭДЭПСЭУН (зэдэпсэу/зэдопсэу); зэгурыӀон/зэгурыӀуэн (зэгурэӀо/зэгуроӀуэ); ПСЭУН (МЭПСЭУ); ЩЫӀЭН (щыӀ/щыӀэщ); GEÇİNMEK
ПСЭУН (ПСЭУ, МЭПСЭУ); ЩЫӀЭН (ЩЫӀ(эщ); къэгъэшӀэн/гъэщӀэн (къегъашӀэн/егъащӀэ); YAŞAMAK
ПСЭУН → ЗЭЗЭГЪЫН; GEÇİNMEK
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: зэзэгъын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(мэпсэу)
1. Псэ хэтын, гъащӀэр ехьэкӀын.
ружить
Щхьэр псэумэ пыӀэ щыщӀэркъым.— Псалъэжьхэр
+1 örnek
И анэ гупсэщ, и адэ псэущ.— Псалъэжьхэр
2. Зыхуей гъуэту гъащӀэр хьын, унэн.
русодержать себя, добывать средства к жизни
Адэ щӀэинкӀэ псэуа щыӀэкъым.— Псалъэжьхэр
Kitapta geçtiği hali
псэун (мэпсэу) неперех. гл. 1. жить / Псэ хэтын, гъащӀэр ехьэкӀын. * Щхьэр псэумэ пыӀэ щыщӀэркъым. (погов.) И анэ гупсэщ, и адэ псэущ. (погов.) 2. содержать себя, добывать средства к жизни / Зыхуей гъуэту гъащӀэр хьын, унэн. * Адэ щӀэинкӀэ псэуа щыӀэкъым. (погов.)
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
ЦӀыхухъуцӀэщ. «Къалэн» хъыбарым хэт персонажщ.
Езы Псэун жыхуэпӀэ щӀалэм Ӏэл дыдэ хъуауэ къигъэзэжат, гущӀэгъуншэу, ерыщу, зыхузэгуэмып щымыӀэу, уеблэмэ уи фэр ӀэбжьанэкӀэ трихын тӀэу еплъынутэкъым.— Къалэн, 434
+2 örnek
Ар и къэкӀуэжыкӀэу Псэун къэкӀуэжати, бамэр къызыкӀэрихыу я унэм щӀэс дадэм зыкӀи хуейтэкъым.— Къалэн, 433
Зеиншэ защӀэу къызэхэна унагъуэм гузэвэгъуэ япэ къизыхьар щӀалэ нэхъыжьым кӀэлъыкӀуэ Псэунщ.— Къалэн, 428
(псэущ)
ГъащӀэр ехьэкӀын.
Рахьим зымыцӀыху къуажэм дэстэкъым, игъащӀэм лафкӀэтету ялъагъу, лъэпкъкӀэ къэжэрми, адыгэбзэ тӀэкӀу ещӀэ, муслъымэнщ, жьакӀэ фӀыцӀэ папцӀэ иӀэу, пащӀэ кӀыри, адыгэ пащӀэм ещхьу, зэрехьэ, и ныбжькӀэ хэкӀуэтащ, илъэс щэ ныкъуэм нос, итӀани фызи быни имыӀэу мэпсэу.— Хъуэпсэгъуэ нур, 128
+2 örnek
ЦӀыхур зэрыдыхьэшхари зэрантэкъым, сыту жыпӀэмэ нэхъ хьэлэл хъуат, Жыраслъэн къекӀуэлӀэжрэ и жьэгу дэсыжмэ, и щхьэ иӀыгъыжу, и фыз сымаджэ кӀэлъыплъу, зэран мыхъуу псэумэ, нэхъ яфӀэкъабыл хъуат.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 653
Гъэ къэскӀэ Дэрдэхь къуажэр зэрыкъуажэу къелъэӀурти, хьэсэпэхъумэу ягъэувырт, «уцӀыху хьэрэмыншэщ, пэжкӀэ уопсэу» жаӀэрти, ноби хьэсэпэ ихъумэу щӀэщӀым тесу къытрашри къадым деж къашат, адыгэ зыхуэпэкӀэу хуэпауэ: къэптал тӀэкӀум и щӀыӀукӀэ бгырыпх фӀыцӀэ щӀэпхауэ, кӀрахъуэжь гуэри гуэлэлу, гъуэншэджым щыдэжын Ӏэджи щыдэжауэ, и лъэми лъэдакъачэхэм яхуэмыдэу вакъитӀ илъу, пыӀэр ӀэкӀэ иӀыгъыу къадым и пащхьэм итщ.— Хьэсэпэхъумэ, 417
Kitapta geçtiği hali
ПСЭУН I (12). ЦӀыхухъуцӀэщ. «Къалэн» хъыбарым хэт персонажщ. Езы Псэун жыхуэпӀэ щӀалэм Ӏэл дыдэ хъуауэ къигъэзэжат, гущӀэгъуншэу, ерыщу, зыхузэгуэмып щымыӀэу, уеблэмэ уи фэр ӀэбжьанэкӀэ трихын тӀэу еплъынутэкъым. Къалэн, 434. Ар и къэкӀуэжыкӀэу Псэун къэкӀуэжати, бамэр къызыкӀэрихыу я унэм щӀэс дадэм зыкӀи хуейтэкъым. Къалэн, 433. Зеиншэ защӀэу къызэхэна унагъуэм гузэвэгъуэ япэ къизыхьар щӀалэ нэхъыжьым кӀэлъыкӀуэ Псэунщ. Къалэн, 428.
ПСЭУН II (псэущ) лъэмыӀ. (132). ГъащӀэр ехьэкӀын. Рахьим зымыцӀыху къуажэм дэстэкъым, игъащӀэм лафкӀэтету ялъагъу, лъэпкъкӀэ къэжэрми, адыгэбзэ тӀэкӀу ещӀэ, муслъымэнщ, жьакӀэ фӀыцӀэ папцӀэ иӀэу, пащӀэ кӀыри, адыгэ пащӀэм ещхьу, зэрехьэ, и ныбжькӀэ хэкӀуэтащ, илъэс щэ ныкъуэм нос, итӀани фызи быни имыӀэу мэпсэу. Хъуэпсэгъуэ нур, 128. ЦӀыхур зэрыдыхьэшхари зэрантэкъым, сыту жыпӀэмэ нэхъ хьэлэл хъуат, Жыраслъэн къекӀуэлӀэжрэ и жьэгу дэсыжмэ, и щхьэ иӀыгъыжу, и фыз сымаджэ кӀэлъыплъу, зэран мыхъуу псэумэ, нэхъ яфӀэкъабыл хъуат. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 653. Гъэ къэскӀэ Дэрдэхь къуажэр зэрыкъуажэу къелъэӀурти, хьэсэпэхъумэу ягъэувырт, «уцӀыху хьэрэмыншэщ, пэжкӀэ уопсэу» жаӀэрти, ноби хьэсэпэ ихъумэу щӀэщӀым тесу къытрашри къадым деж къашат, адыгэ зыхуэпэкӀэу хуэпауэ: къэптал тӀэкӀум и щӀыӀукӀэ бгырыпх фӀыцӀэ щӀэпхауэ, кӀрахъуэжь гуэри гуэлэлу, гъуэншэджым щыдэжын Ӏэджи щыдэжауэ, и лъэми лъэдакъачэхэм яхуэмыдэу вакъитӀ илъу, пыӀэр ӀэкӀэ иӀыгъыу къадым и пащхьэм итщ. Хьэсэпэхъумэ, 417.