пкъы
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ЛЪАПС(Э), ПКЪЫ; ESAS 1
ПКЪЫ, (Абз. ПКЪЫ); GÖVDE, TEMEL, ESAS, İSKELET
ПКЪЫ, ПКЪЫкъупшъхь(э), ПКЪЫкъупщхьэ; İSKELET
ХЬЭ, ПКЪЫ, пкъыгъо/пкъыгъуэ, ПХЪЭ; MADDE (varlık, temel)
ПКЪЫ, ПКЪЫГЪУ(Э), къутамэ/ къудамэ, ОРГАН; ORGAN (gövde, dal)
ПКЪЫ, пкъышъол/пкъыфэл; VÜCUT
пкъыфэл/пкъышъол, ПКЪЫ; VÜCUT
пкъышъол/пкъыфэл, ПКЪЫ; VÜCUT
Bu sonuç kitaptaki 8 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. Еплъ: Ӏэпкълъэпкъ
ЩӀэншэу си гур къигуфӀыкӀыу Зэхьэзэхуэм пкъыр жан ещӀ.— ХьэхъупащӀэ Хьэжбэчыр
2. Ухуэныгъэ гуэрым и Ӏыхьэ нэхъыщхьэ, ухуэныгъэр зытезыӀыгъэ.
рукаркас, корпус
Унэм и пкъыр щхьэ темылъу щытщ.
3. КъэкӀыгъэхэм я къудамэ, тхьэмпэхэр зытет Ӏыхьэ нэхъыщхьэ.
рустебель
Розэм и пкъым узэреӀэу Банэу тетым укъауӀэ, Ауэ абы и мэ гуакӀуэм Димыхьэхыу зы щымыӀэ.— КӀуащ БетӀал
Пхъэщхьэмыщхьэ языныкъуэхэм хэлъ, купщӀэр зэрылъ быдэ тыкъыр; купкъ.
рукосточка (плода)
КупщӀэ ӀэфӀ зэрылъ абрикосым ипкъхэр дзэкӀэ зэтригъэпкӀыу Хъуэжэ жыг жьауэм щӀэст.— ӀуэрыӀуатэ
Жыпхъэ, макъамэ щапхъэ. Уэрэдым ипкъ.
руритм, ритмика; мелодия
Bu maddedeki ifadeler (7)
{зи}пкъ жан
рушустрый; проворный.
пкъым къикӀа
руплоть от плоти кого-л.
Си пкъым къикӀауэ сиӀа хъыджэбз закъуэр гуузу фашистхэм мыбы щаукӀащ.— Къашыргъэ ХьэпащӀэ
пкъыр гъэжанын
рубодриться.
зи пкъыр зэрымыубыда
руподросток, юноша.
СыныбжьыщӀэу, си пкъыр зэрымыубыдауэ уэ хахуагъ щӀэныгъэ мубзэӀущ къысхэплъхьар.— Къэбэрдей поэзием и антологие
3 ifade daha
пкъыр щӀэлӀэн
ру1) увядать (о растении) 2) гаснуть, увядать (о человеке)
пкъы зэкӀуж
Ӏэпкълъэпкъ дахэ зиӀэ, инагъкӀэ зэкӀуж цӀыху.
рустатный, стройный
ТращӀыкӀам хуэдэу щӀалэм и пкъы зэкӀужым хъаным и пхъум ида фащэр изэгъащ.— ӀуэрыӀуатэ
пкъы мызагъэ
ЦӀыху псынщӀэ егъэлея, тетӀысхьэпӀэ зимыӀэ. Сабий пкъы мызагъэ.
рубеспокойный, непоседливый, неугомонный
Kitapta geçtiği hali
пкъы I 1. см. Ӏэпкълъэпкъ. * ЩӀэншэу си гур къигуфӀыкӀыу Зэхьэзэхуэм пкъыр жан ещӀ. Хь. Хь. 2. каркас, корпус / Ухуэныгъэ гуэрым и Ӏыхьэ нэхъыщхьэ, ухуэныгъэр зытезыӀыгъэ. Унэм и пкъыр щхьэ темылъу щытщ. 3. стебель / КъэкӀыгъэхэм я къудамэ, тхьэмпэхэр зытет Ӏыхьэ нэхъыщхьэ. * Розэм и пкъым узэреӀэу Банэу тетым укъауӀэ, Ауэ абы и мэ гуакӀуэм Димыхьэхыу зы щымыӀэ. КӀу. Б. {Зи}пкъ жан шустрый; проворный. Пкъым къикӀа плоть от плоти кого-л. * Си пкъым къикӀауэ сиӀа хъыджэбз закъуэр гуузу фашистхэм мыбы щаукӀащ. Къ. Хь. Пкъыр гъэжанын бодриться. Зи пкъыр зэрымыубыда подросток, юноша. * СыныбжьыщӀэу, си пкъыр зэрымыубыдауэ уэ хахуагъ щӀэныгъэ мубзэӀущ къысхэплъхьар. Къэб. п. и ант. Пкъыр щӀэлӀэн 1) увядать (о растении) 2) гаснуть, увядать (о человеке) пкъы зэкӀуж статный, стройный / Ӏэпкълъэпкъ дахэ зиӀэ, инагъкӀэ зэкӀуж цӀыху. * ТращӀыкӀам хуэдэу щӀалэм и пкъы зэкӀужым хъаным и пхъум ида фащэр изэгъащ. фольк. пкъы мызагъэ беспокойный, непоседливый, неугомонный / ЦӀыху псынщӀэ егъэлея, тетӀысхьэпӀэ зимыӀэ. Сабий пкъы мызагъэ. II косточка (плода) / Пхъэщхьэмыщхьэ языныкъуэхэм хэлъ, купщӀэр зэрылъ быдэ тыкъыр; купкъ. * КупщӀэ ӀэфӀ зэрылъ абрикосым ипкъхэр дзэкӀэ зэтригъэпкӀыу Хъуэжэ жыг жьауэм щӀэст. фольк. III ритм, ритмика; мелодия / Жыпхъэ, макъамэ щапхъэ. Уэрэдым ипкъ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Ӏэпкълъэпкъ.
Аращ сипкъ псори щӀэдияр, Дунейм хуабагъэ темытыж, Жэщ уаем псори щодииж, Силъ плъар итӀани мыупщӀыӀу.— Борэныр бгыщхьэм. «Шум и гъуэгу», 28
+2 örnek
Зыкъом къикӀуа нэужь[Мэмэт-щӀакъуэ], сызэреуар удын хуэхъуауэ пӀэрэ жиӀэри къигъэзэжрэ еплъмэ – псым хэхуар [Сеймэн] зэрыхэхуауэ хэлъщ, и щхьэр ятӀэпсым хэлъу, и пкъыр псым щӀигъэнауэ.— Лъапсэ, 51
Нанэ пэгун иӀыгъыу пщӀантӀэшхуэм дэтти япэ къилъэгъуащ Саримэ къызэрыпща бжыхь гъуанэм Дисэ и щхьэр къригъэжри и пкъыр инауэ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 137
Kitapta geçtiği hali
ПКЪЫ (7). Ӏэпкълъэпкъ. Аращ сипкъ псори щӀэдияр, Дунейм хуабагъэ темытыж, Жэщ уаем псори щодииж, Силъ плъар итӀани мыупщӀыӀу. Борэныр бгыщхьэм. «Шум и гъуэгу», 28. Зыкъом къикӀуа нэужь[Мэмэт-щӀакъуэ], сызэреуар удын хуэхъуауэ пӀэрэ жиӀэри къигъэзэжрэ еплъмэ – псым хэхуар [Сеймэн] зэрыхэхуауэ хэлъщ, и щхьэр ятӀэпсым хэлъу, и пкъыр псым щӀигъэнауэ. Лъапсэ, 51. Нанэ пэгун иӀыгъыу пщӀантӀэшхуэм дэтти япэ къилъэгъуащ Саримэ къызэрыпща бжыхь гъуанэм Дисэ и щхьэр къригъэжри и пкъыр инауэ. Хъуэпсэгъуэ нур, 137.