кӀэлъыплъын

Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj

bakımbakım yapmak
OrtakеплъынкӀэлъыплъынзыкӀэлъыплъын
DoğuзэплъыжынзыкӀэлъыплъыжын
BatıзэплъыжьынзыкӀэлъыплъыжьын
bakmakgözetmek
OrtakкӀэлъыплъын
DoğuхуэплъырынплъэкӀун
BatıфэплъырынуплъэкӀун
himaye etmek
OrtakкӀэлъыплъыннэӀэ тегъэтын
Doğuхуэплъырынкъэхъумэнхъумэнкъыщхьэщыжын
Batıфэплъырынкъэухъумэнухъумэн
kollamak
OrtakлъыплъэнкӀэлъыплъын
Doğuхуэсакъынлъыхун
Batıфэсакъынгъунэ лъыфын
nezaret
OrtakкӀэлъыплъынуплъэкӀунлъыплъэн
yoklamaksormak, göztemek, kollamak
OrtakкӀэлъыплъынуплъэкӀун
DoğuщӀэупщӀэн
BatıкӀэупчӀэн
Kitapta geçtiği hali

ЕПЛЪЫН (еплъы/йоплъ); КӀЭЛЪЫПЛЪЫН (кӀэлъэплъы/кӀэлъоплъ); ЗЫКӀЭЛЪЫПЛЪЫН (зыкӀэлъэплъы/зыкӀэлъоплъ); зэплъыжьын/зэплъыжын (зэплъыжьы/зоплъыж); зыкӀэлъыплъыжьын/зыкӀэлъыплъыжын (зыкӀэлъэплъыжьы/зыкӀэлъоплъыж); BAKIM (~yapmak)

фэплъырын/хуэплъырын (фэплъыры /хуоплъыр), уплъэкӀун/плъэкӀун (ЕУПЛЪЭКӀУ), КӀЭЛЪЫПЛЪЫН (кӀэлъеплъы/кӀэлъоплъ); BAKMAK (gözetmek)

КӀЭЛЪЫПЛЪЫН (кӀэлъэплъы/ кӀэлъоплъ); фэплъырын/ хуэплъырын (фэплъыры/ хуоплъыр); НЭӀЭ ТЕГЪЭТЫН (ынэӀэ тырегъэты/и нэӀэ трегъэт); къэухъумэн/къэхъумэн (къеухъумэ/ къехъумэ); ухъумэн/хъумэн (еухъумэ/ехъумэ); къыщхьэщыжын (къыщхьэщож); HİMAYE ETMEK

ЛЪЫПЛЪЭН (лъэплъэ/лъоплъэ); КӀЭЛЪЫПЛЪЫН (кӀэлъэплъы/ кӀэлъоплъ); фэсакъын/хуэсакъын (фэсакъы/хуосакъ); ГЪУНЭ лъыфын/лъыхун (~ лъефы/~ лъеху(р); KOLLAMAK

КӀЭЛЪЫПЛЪЫН (кӀэлъыплъ/ кӀэлъоплъ); УПЛЪЭКӀУН (ЕУПЛЪЭКӀУ); ЛЪЫПЛЪЭН (лъэплъэ/лъоплъэ); NEZARET

кӀэупчӀэн/щӀэупщӀэн (кӀэупчӀэ/ щӀоупщӀэ); КӀЭЛЪЫПЛЪЫН (кӀэлъыплъы/кӀэлъоплъ); УПЛЪЭКӀУН (ЕУПЛЪЭКӀУ); YOKLAMAK (sormak, göztemek, kollamak)

КӀЭЛЪЫПЛЪЫН → ЛЪЫПЛЪЭН; KOLLAMAK

КӀЭЛЪЫПЛЪЫН → ЕПЛЪЫН; BAKIM, BAKMAK (ardından~, gözetmek)

КӀЭЛЪЫПЛЪЫН → кӀэупчӀэн; YOKLAMAK (göztemek, kollamak)

Bu sonuç kitaptaki 9 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.

Ayrıca bakınız: лъыплъэн, еплъын, кӀэупчӀэн

Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.

(кӀэлъоплъ)

1. Зыгуэрым и ужьымкӀэ плъэн, и ужь иплъэн.

русмотреть вслед кому-чему-л.

Ӏэнкуну къэна щӀалэр зы дакъикъэ хуэдизкӀэ кӀэлъыплъащ губжьауэ гъуэгум ирикӀуэ хъыджэбз пкъыфӀэм.— Къущхьэ СулътӀан

2. Зыгуэрым гъэхуауэ еплъын.

рунаблюдать, внимательно следить за кем-чем-л.

Уа, нобэ лъандэм сыпкӀэлъоплъри уи закъуэщ, псэлъэгъу уиӀэкъым, - жиӀащ щӀалэм.— ХьэхъупащӀэ Хьэжбэчыр

3. Къэхутэн, щыгъуазэ зыщӀын, зэгъэщӀэн, джын.

руизучать что-л., знакомиться с чем-л.

Судым и лэжьыгъэм абы щхьэкӀэ къагъэкӀуа урыс чиновникыр кӀэлъыплъырт.— Нэгумэ Шорэ

4. Зыгуэрым къалэн хуэщӀэн, зыгуэр зехьэн.

руухаживать, присматривать за кем-чем-л., заботиться о ком-чем-л.

Сымаджэм кӀэлъыплъын.

+1 örnek

{Испым:} - Иджы си хъыджэбз, сэ сожьэ, псынщӀэу къэзгъэзэжынщ, сыкъэкӀуэжыхункӀэ нарт хьэщӀэ лъапӀэм кӀэлъыплъ, зыми ущымысхьу сыт и щӀыскӀи и Ӏуэхур гъэтэрэз.— Нартхэр

Kitapta geçtiği hali

кӀэлъыплъын (кӀэлъоплъ) неперех. гл. 1. смотреть вслед кому-чему-л. / Зыгуэрым и ужьымкӀэ плъэн, и ужь иплъэн. * Ӏэнкуну къэна щӀалэр зы дакъикъэ хуэдизкӀэ кӀэлъыплъащ губжьауэ гъуэгум ирикӀуэ хъыджэбз пкъыфӀэм. Къу. С. 2. наблюдать, внимательно следить за кем-чем-л. / Зыгуэрым гъэхуауэ еплъын. * Уа, нобэ лъандэм сыпкӀэлъоплъри уи закъуэщ, псэлъэгъу уиӀэкъым, - жиӀащ щӀалэм. Хь. Хь. 3. изучать что-л., знакомиться с чем-л. / Къэхутэн, щыгъуазэ зыщӀын, зэгъэщӀэн, джын. * Судым и лэжьыгъэм абы щхьэкӀэ къагъэкӀуа урыс чиновникыр кӀэлъыплъырт. Н. Ш. 4. переносное ухаживать, присматривать за кем-чем-л., заботиться о ком-чем-л. / Зыгуэрым къалэн хуэщӀэн, зыгуэр зехьэн. Сымаджэм кӀэлъыплъын. * {Испым:} - Иджы си хъыджэбз, сэ сожьэ, псынщӀэу къэзгъэзэжынщ, сыкъэкӀуэжыхункӀэ нарт хьэщӀэ лъапӀэм кӀэлъыплъ, зыми ущымысхьу сыт и щӀыскӀи и Ӏуэхур гъэтэрэз. Нарт.

КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.

(кӀэлъоплъ)

1. Зыгуэрым и ужьымкӀэ плъэ, и ужь иплъэн. - 419.

Шу щӀэпхъуэжати кӀэлъыплъу ТхьэӀухуд ябгэр мэшхыдэ. «— ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ, 418

+2 örnek

Седжэну жыжьэ сыщагъакӀуэм, А махуэр ноби сэ сощӀэж, Си анэр гъыуэ ныздэкӀуатэрт, «Уядэжь и унэ къэгъэзэж», Арат жиӀэфыр къыскӀэлъыплъу.— УцӀыкӀуу уи гум ибубыдэр. «Вагъуэ махуэ», 83

Марфэ куэдрэ пыгуфӀыкӀыу И Ӏэр ищӀу кӀэлъыплъащ, Хуэубыдыни илъэмыкӀыу Нэпсхэр нэкӀум тез къэхъуащ. «— Бдзэжьеящэм ипхъу, 165

2. Зыгуэрым фӀэгъэщӀэгъуэну еплъын.

Мо мазэ дыдэм кӀэлъыплъыт, И блыпкъ хужьыбзэр къыщӀощ.— Гъуэгъуакъэ уафэр… Вагъуэ махуэ, 18

+2 örnek

Нэху куэдрэ якӀэлъыплъащ къызыхэкӀа лъэпкъым, ирагъэблагъэурэ Ӏэджэм я дежи щыӀащ.— Кхъэлэгъунэ, 375

Джэдкъазми шхэн яухати, адакъэм ищӀэм кӀэлъопъ: Уа-а-а, Джэлил уафэм долъэтей, - жаӀэу.— Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 492

3. Зыгуэрым гъэхуауэ еплъын фӀы и гу хуимылъу.

[БырмамытӀ:] Модрей тӀасхъэщӀэхыу къэзыкӀухьхэри къыткӀэлъоплъ, дэри тщӀэнур тщӀэркъым: хъуржыным илъ ди Ӏэщэхэр къитхыу дыкъалъагъумэ, тӀэу емыплъу даукӀынущ, къидмыхми, ди махъшэр къызэралъагъуу вертолетыр къемытӀысэхыну Ӏэмал иӀэкъым.— ХьэщӀэ лъапӀэ, 401

+2 örnek

А лъэхъэнэм Мысыр къэралым пащтыхьу тетыр Мустафэт, и ныбжьыр хэкӀуэта пэтми, зигъэткӀийт, фӀыкӀэ къыпыпхын щымыӀэу, и фызыр щӀалэти, дзыхь щӀагъуэ хуимыщӀу кӀэлъыплът.— Лъапсэ, 100

Имыхабзэу псынщӀащэу къигъэзэжащи, зыгуэр щыщыӀэщ жери пэгуныр иӀыгъыу лӀыжьым кӀэлъоплъ [Жангулэз].— КӀапсэ кӀапэ, 17

4. Зыгуэрым къалэн хуэщӀын, зыгуэр зехьэн. -80.

Мес Казбеки щыгъщ уэс щӀакӀуэ, И аузхэм щоблэ дыгъэр, ФӀыгъуэ Ӏэджэм я хъумакӀуэщ Бермамыту фӀым щыгугъыр, ЯкӀэлъоплъыр Ӏэщу дгъэхъум, Ебж мычэму ӀэщӀэ-выщӀэр.— Бгы собранэ. «Партыр ди пашэу», 79

+2 örnek

Бекъанрэ Ӏурарэрэ зэнэзэпсэу зэдэпсэуурэ, цӀыкӀуу щытар ин хъуащ, ин хъуа хъыджэбзыр япэ къылъыхъуам дэкӀуащ, нэхъыщӀэ цӀыкӀури лъагъугъуафӀэт, лэжьэрейуэ и дэлъхуищым якӀэлъыплъу, унэри хъарзынэу зэрихьэу, цӀыхубз ӀэщӀагъэу хуэмыщӀэф щымыӀэу, ипщэфӀын игъуэт закъуэмэ, ӀэфӀуи пщафӀэт.— Къалэн, 427

ЗэрыжаӀати, Нурхьэлий Думэсарэ дежкӀэ къакӀуэри аргуэру къелъэӀуащ унэм тӀэкӀу кӀэлъыплъыну.— Хъуэпсэгъуэ нур, 189

5. Къэхутэн, щыгъуазэ зыщӀын, зэгъэщӀэн, зегъэсэн.

Бот кӀэлъыплъурэ иджы ӀункӀыбзэ щӀыкӀэ зригъэщӀащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 187

Kitapta geçtiği hali

КӀЭЛЪЫПЛЪЫН (кӀэлъоплъ) лъэмыӀ. (69). 1. (15). Зыгуэрым и ужьымкӀэ плъэ, и ужь иплъэн. Шу щӀэпхъуэжати кӀэлъыплъу ТхьэӀухуд ябгэр мэшхыдэ. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 418- 419. Седжэну жыжьэ сыщагъакӀуэм, А махуэр ноби сэ сощӀэж, Си анэр гъыуэ ныздэкӀуатэрт, «Уядэжь и унэ къэгъэзэж», Арат жиӀэфыр къыскӀэлъыплъу. УцӀыкӀуу уи гум ибубыдэр. «Вагъуэ махуэ», 83. Марфэ куэдрэ пыгуфӀыкӀыу И Ӏэр ищӀу кӀэлъыплъащ, Хуэубыдыни илъэмыкӀыу Нэпсхэр нэкӀум тез къэхъуащ. «Бдзэжьеящэм ипхъу», 165. 2. (13). Зыгуэрым фӀэгъэщӀэгъуэну еплъын. Мо мазэ дыдэм кӀэлъыплъыт, И блыпкъ хужьыбзэр къыщӀощ. Гъуэгъуакъэ уафэр… «Вагъуэ махуэ», 18. Нэху куэдрэ якӀэлъыплъащ къызыхэкӀа лъэпкъым, ирагъэблагъэурэ Ӏэджэм я дежи щыӀащ. Кхъэлэгъунэ, 375. Джэдкъазми шхэн яухати, адакъэм ищӀэм кӀэлъопъ: Уа-а-а, Джэлил уафэм долъэтей, - жаӀэу. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 492. 3. (14). Зыгуэрым гъэхуауэ еплъын фӀы и гу хуимылъу. [БырмамытӀ:] Модрей тӀасхъэщӀэхыу къэзыкӀухьхэри къыткӀэлъоплъ, дэри тщӀэнур тщӀэркъым: хъуржыным илъ ди Ӏэщэхэр къитхыу дыкъалъагъумэ, тӀэу емыплъу даукӀынущ, къидмыхми, ди махъшэр къызэралъагъуу вертолетыр къемытӀысэхыну Ӏэмал иӀэкъым. ХьэщӀэ лъапӀэ, 401. А лъэхъэнэм Мысыр къэралым пащтыхьу тетыр Мустафэт, и ныбжьыр хэкӀуэта пэтми, зигъэткӀийт, фӀыкӀэ къыпыпхын щымыӀэу, и фызыр щӀалэти, дзыхь щӀагъуэ хуимыщӀу кӀэлъыплът. Лъапсэ, 100. Имыхабзэу псынщӀащэу къигъэзэжащи, зыгуэр щыщыӀэщ жери пэгуныр иӀыгъыу лӀыжьым кӀэлъоплъ [Жангулэз]. КӀапсэ кӀапэ, 17. 4. (26). Зыгуэрым къалэн хуэщӀын, зыгуэр зехьэн. Мес Казбеки щыгъщ уэс щӀакӀуэ, И аузхэм щоблэ дыгъэр, ФӀыгъуэ Ӏэджэм я хъумакӀуэщ Бермамыту фӀым щыгугъыр, ЯкӀэлъоплъыр Ӏэщу дгъэхъум, Ебж мычэму ӀэщӀэ-выщӀэр. Бгы собранэ. «Партыр ди пашэу», 79-80. Бекъанрэ Ӏурарэрэ зэнэзэпсэу зэдэпсэуурэ, цӀыкӀуу щытар ин хъуащ, ин хъуа хъыджэбзыр япэ къылъыхъуам дэкӀуащ, нэхъыщӀэ цӀыкӀури лъагъугъуафӀэт, лэжьэрейуэ и дэлъхуищым якӀэлъыплъу, унэри хъарзынэу зэрихьэу, цӀыхубз ӀэщӀагъэу хуэмыщӀэф щымыӀэу, ипщэфӀын игъуэт закъуэмэ, ӀэфӀуи пщафӀэт. Къалэн, 427. ЗэрыжаӀати, Нурхьэлий Думэсарэ дежкӀэ къакӀуэри аргуэру къелъэӀуащ унэм тӀэкӀу кӀэлъыплъыну. Хъуэпсэгъуэ нур, 189. 5. (1). Къэхутэн, щыгъуазэ зыщӀын, зэгъэщӀэн, зегъэсэн. Бот кӀэлъыплъурэ иджы ӀункӀыбзэ щӀыкӀэ зригъэщӀащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 187.

Türkçe/Adığece Sözlük, Abaze İbrahim Alhas

Bu sözcüğün karşılık olarak geçtiği maddeler

dikiz izlemek nezaret

Düzeltme Öner

кӀэлъыплъын
Sorun nedir?

KVKK aydınlatma metni

Destek Ver

adigebze.org, Çerkesçenin korunmasına, öğrenilmesine ve gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamak amacıyla geliştirilen bağımsız ve kullanımı ücretsiz bir kültür projesidir.

Projenin sunucu, bakım, geliştirme ve sürdürülebilirlik giderlerine destek sağlayarak adigebze.org gönüllüsü olmak isterseniz aşağıdaki form üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Sizinle en kısa sürede iletişime geçeceğiz.