къэхун
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къеху)
1. Пхуурэ къэгъэкӀуэн, къэгъэжэн (укъеуэурэ, къепхужьауэ).
рупригнать кого-что-л. (сюда - напр. стадо)
Ашэбокъуэм шы гупыр къихури пщыӀэм къэсыжащ.— ӀуэрыӀуатэ
2. ЗебгъакӀуэ хъу гуэр уису къэгъэкӀуэн.
рупригнать что-л. (сюда - напр. машину)
Гур къэхун.
3. ЗалымыгъэкӀэ, хуэмейуэ, лъэщыгъэкӀэ къэгъэкӀуэн.
рувынудить, заставить кого-л. идти (сюда)
КӀуэри {къан хъыджэбзым и лӀыкӀуэхэм} Къуийр къахури щыгъыныр щрагъэтӀагъэмэ, - хуэфӀыпст.— Адыгэ ӀуэрыӀуатэхэр
4. КъыкӀэлъыжэн, къыщӀэгъэӀэн, къехужьэн.
рупреследовать, гнать кого-л. (бегущего сюда)
Къэпхъэрахэм дыгъур куэдрэ къахуащ. ӀуэрыӀу.
Kitapta geçtiği hali
къэхун (къеху) перех. гл. 1. пригнать кого-что-л. (сюда - напр. стадо) / Пхуурэ къэгъэкӀуэн, къэгъэжэн (укъеуэурэ, къепхужьауэ). * Ашэбокъуэм шы гупыр къихури пщыӀэм къэсыжащ. фольк. 2. пригнать что-л. (сюда - напр. машину) / ЗебгъакӀуэ хъу гуэр уису къэгъэкӀуэн. Гур къэхун. 3. вынудить, заставить кого-л. идти (сюда) / ЗалымыгъэкӀэ, хуэмейуэ, лъэщыгъэкӀэ къэгъэкӀуэн. * КӀуэри {къан хъыджэбзым и лӀыкӀуэхэм} Къуийр къахури щыгъыныр щрагъэтӀагъэмэ, - хуэфӀыпст. Ад. фольк. 4. преследовать, гнать кого-л. (бегущего сюда) / КъыкӀэлъыжэн, къыщӀэгъэӀэн, къехужьэн. * Къэпхъэрахэм дыгъур куэдрэ къахуащ. ӀуэрыӀу.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къеху)
1. Пхуурэ къэгъэкӀуэн, къэгъэжэн (укъеуэурэ, къепхужьауэ).
Провокаторышхуэ хъуат езыри [Псэун], - ямыгъэӀэпхъуэу губгъуэм къина Ӏэщхэм щыщ къихурти, жэщ ныкъуэм нэхъ шэч зыхуищӀ унагъуэм ирихулӀэрт, езыр унэм яфӀыщӀэпщхьэурэ щӀэупщӀэрт: - Ей, танэ фыхуей— Къалэн, 434
+2 örnek
Бжэн къихуну макӀуэр къуажэм [Хьэкурынэ], Хьэр къегъанэ къэрэгъулу, Ар мэпӀащӀэ – лъейуэ мажэ, Ӏэджэ, Ӏэджэ и гум илъу— Тисей, 495
КъеӀэтыр сабэр жьым шхыдэу, пшэ гуартэ фӀыцӀэр къыщихукӀэ, къигъэпсынщӀэныр фӀэфӀ хуэдэу, МэхъущӀэ уафэр чэзукӀэ, - Дыщэ чнутӀыр къэпщӀыпщӀу, Мес, уафэхъуэпскӀыр лыдащ, Ар зыдэкӀуари умыщӀэу ПсынщӀащэу нурыр кӀуэдащ— Гъэмахуэ уэшх. «Бгы лъапэхэм деж», 110
2. ЗебгъакӀуэ хъу гуэр уису къэгъэкӀуэн.
МафӀэгуу къахуам узижэгъуэныр иутӀысхьэ жыхуаӀэм хуэдэт— Нал къута, 218
+1 örnek
[Мусэ] ВыгуитӀ къихуам пхъэбгъу, пхъэ дакъэжь хуэдэхэр из ищӀауэ псыхъуэм деш— Хъуэпсэгъуэ нур, 52
3. ЗалымыгъэкӀэ, хуэмейуэ лъэщыгъэкӀэ къэгъэкӀуэн.
[Курацэ и гъусэхэм яжреӀэ:] – Уа, мыбы дыкъэзыхуа мыгъуэр сыт: старшинэ хьэмэ пристаф жыхуаӀэу щытар ара— Нал къута, 289
+2 örnek
[Къэрэлъашэ Хьэрун жреӀэ:] А тӀуращ [нэчыхьымрэ уэсятымрэ] мыбы сыкъэзыхуар— Нэгъуху, 49
Заводым укӀуэныр пасэӀуэщ, нэхущым укъэзыхуар сыт жаӀэнкӀэ мэхъу— МелыӀыч, 459
Deyimler (1)
лъэужьыр къэхун
Еплъ: лъэужь
Kitapta geçtiği hali
КЪЭХУН (къеху) лъэӀ. (41). 1. (23). Пхуурэ къэгъэкӀуэн, къэгъэжэн (укъеуэурэ, къепхужьауэ). Провокаторышхуэ хъуат езыри [Псэун], - ямыгъэӀэпхъуэу губгъуэм къина Ӏэщхэм щыщ къихурти, жэщ ныкъуэм нэхъ шэч зыхуищӀ унагъуэм ирихулӀэрт, езыр унэм яфӀыщӀэпщхьэурэ щӀэупщӀэрт: - Ей, танэ фыхуей? Къалэн, 434. Бжэн къихуну макӀуэр къуажэм [Хьэкурынэ], Хьэр къегъанэ къэрэгъулу, Ар мэпӀащӀэ – лъейуэ мажэ, Ӏэджэ, Ӏэджэ и гум илъу. «Тисей», 495. КъеӀэтыр сабэр жьым шхыдэу, пшэ гуартэ фӀыцӀэр къыщихукӀэ, къигъэпсынщӀэныр фӀэфӀ хуэдэу, МэхъущӀэ уафэр чэзукӀэ, - Дыщэ чнутӀыр къэпщӀыпщӀу, Мес, уафэхъуэпскӀыр лыдащ, Ар зыдэкӀуари умыщӀэу ПсынщӀащэу нурыр кӀуэдащ. Гъэмахуэ уэшх. «Бгы лъапэхэм деж», 110. 2. (3). ЗебгъакӀуэ хъу гуэр уису къэгъэкӀуэн. МафӀэгуу къахуам узижэгъуэныр иутӀысхьэ жыхуаӀэм хуэдэт. Нал къута, 218. [Мусэ] ВыгуитӀ къихуам пхъэбгъу, пхъэ дакъэжь хуэдэхэр из ищӀауэ псыхъуэм деш. Хъуэпсэгъуэ нур, 52. 3. (12). ЗалымыгъэкӀэ, хуэмейуэ лъэщыгъэкӀэ къэгъэкӀуэн. [Курацэ и гъусэхэм яжреӀэ:] – Уа, мыбы дыкъэзыхуа мыгъуэр сыт: старшинэ хьэмэ пристаф жыхуаӀэу щытар ара? Нал къута, 289. [Къэрэлъашэ Хьэрун жреӀэ:] А тӀуращ [нэчыхьымрэ уэсятымрэ] мыбы сыкъэзыхуар. Нэгъуху, 49. Заводым укӀуэныр пасэӀуэщ, нэхущым укъэзыхуар сыт жаӀэнкӀэ мэхъу. МелыӀыч, 459. ◊ Лъэужьыр къэхун (3). Еплъ лъэужь.