къэувын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къоув)
1. Къэтэджын, къызэфӀэувэн.
рувстать, принять вертикальное положение, подняться на ноги
Сабийр къэувыну хущӀокъу. Сымаджэр къэувыркъым.
2. КъызэтеувыӀэн, къыщызэтеувыӀэн.
рустать около кого-чего-л.
Куэбжэм къэувын.
3. ЛэжьапӀэ, къулыкъу ирату къэкӀуэн.
рупоступить на работу, занять какую-л. должность
Фабрикэм къэувын.
4. Зыгуэрым и телъхьэу е бийуэ къэпсэлъэн, къэныкъуэкъуэн.
рувыступить с каким-л. предложением, выразить свое мнение, отношение к кому- чему-л.
ЦӀыхубзхэмрэ цӀыхухъухэмрэ зэхуэдэ хуитыныгъэ яӀэн хуейуэ къыжиӀэу Къэзэнокъуэ Жэбагъы къэуващ. Къэб. и ист.
Bu maddedeki ifadeler (1)
щыхьэту къэувын
Еплъ: щыхьэт
Kitapta geçtiği hali
къэувын (къоув) неперех. гл. 1. встать, принять вертикальное положение, подняться на ноги / Къэтэджын, къызэфӀэувэн. Сабийр къэувыну хущӀокъу. Сымаджэр къэувыркъым. 2. стать около кого-чего-л. / КъызэтеувыӀэн, къыщызэтеувыӀэн. Куэбжэм къэувын. 3. поступить на работу, занять какую-л. должность / ЛэжьапӀэ, къулыкъу ирату къэкӀуэн. Фабрикэм къэувын. 4. выступить с каким-л. предложением, выразить свое мнение, отношение к кому- чему-л. / Зыгуэрым и телъхьэу е бийуэ къэпсэлъэн, къэныкъуэкъуэн. ЦӀыхубзхэмрэ цӀыхухъухэмрэ зэхуэдэ хуитыныгъэ яӀэн хуейуэ къыжиӀэу Къэзэнокъуэ Жэбагъы къэуващ. Къэб. и ист. Щыхьэту къэувын см. щыхьэт.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къоув)
1. Къэтэджын, къызэфӀэувэн.
«Дыщэ» жаӀэу зэрызэхихыу, Нурхьэлий гъыуэ, гурыму а здэщылъым зыкъищӀэжри, аслъэн плъэкӀэу плъэуэ, хьэлъакъуиплӀу къэуващ, иджыпсту лъэнщи молэм зридзынщ, жаӀэу— Хъуэпсэгъуэ нур, 156
2. ЗыщӀыпӀэ къыщызэтеувыӀэн. -14.
Рахьим хуабжьу и гуапэт а зэхихри, щэкӀ къэпщыныр щигъэтри, къыпыгуфӀыкӀыу къэуващ— Хъуэпсэгъуэ нур, 141
+2 örnek
Ди Ӏуащхьэ тхъуахэр къэувауэ Щым хъуауэ уи щхьэм къыхуоплъэкӀ— Кулиев Къайсын пащӀэ. «Щхьэлыкъуэ», 402
[Дэфэрэдж:] И псэлъэкӀэмкӀэ гурыӀуэгъуэт зэрыщӀегъуэжар, пэжыр жыпӀэмэ, сэри сщӀэрт сымаджэ хьэлъэм наркоз ептыныр зэрышынагъуэр, арщхьэкӀэ Ӏэмалыншэти, Варварэ Романовнэ фӀэфӀ-фӀэмыфӀми операционнэ стӀолым къызбгъэдэту сэ сщӀэр къыздищӀэну къэмыувмэ, сэри схузэфӀэкӀын щыӀэкъым, арати, сэри, семыубзэми, нэхъ зызгъэӀэдэбу, сыкъызыхищӀэм си гуапэу селъэӀуащ: - Нэхъапэращи, тӀасэ, Ӏуэхур зыӀутым и курыкупсэм хэплъи, зы шанс закъуэ фӀэкӀ мыхъуми, пэрыӀэбапӀэ гуэр къэгъуэт— Лъапсэ, 13
3. Зыгуэрым и телъхьэу е и бийуэ къэпсэлъэн.
Джэгум и щхьэр къигъэвауэ, Мыщэр псалъэу къэуващ [зэхуэсахэм яжреӀэ]: - ПшынэуапщӀэу фэ къэфхьахэр Насып защӀэу вгъуэтыжынщ, Ягъэ кӀынкъым, гугъу ехьахэр ДывгъэтӀыси лыр тшхыжынщ— Бажэ пшынэ, 14
+2 örnek
ТхъапӀэм и лъагъуэр хэзышынур къыджеӀэж, - жеӀэри дыгъужь щхъуэжьыр къоув, кхъухьыпщым жиӀар абыи и гум зэрыримыхьар уигъащӀэу— Кхъухь пхэнж, 505
Абы [«контрэм»] къащхьэщыжу къэувӀамэ, и унэцӀэм «щинэ» («Катхановщинэ») пагъэувэри, ари къыздэмыкӀуэжынум ягъакӀуэ.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 526
4. Зыгуэру щытын.
[Дэфэрэдж:] «Хэт ассистенту къэувын?» - жысӀэу сеупщӀати, псори щым хъуауэ зэхэтщ, быхъи-сыхъи жамыӀэу.— Лъапсэ, 14
Kitapta geçtiği hali
КЪЭУВЫН (къоув) лъэмыӀ. (44). 1. (1). Къэтэджын, къызэфӀэувэн. «Дыщэ» жаӀэу зэрызэхихыу, Нурхьэлий гъыуэ, гурыму а здэщылъым зыкъищӀэжри, аслъэн плъэкӀэу плъэуэ, хьэлъакъуиплӀу къэуващ, иджыпсту лъэнщи молэм зридзынщ, жаӀэу. Хъуэпсэгъуэ нур, 156. 2. (19). ЗыщӀыпӀэ къыщызэтеувыӀэн. Рахьим хуабжьу и гуапэт а зэхихри, щэкӀ къэпщыныр щигъэтри, къыпыгуфӀыкӀыу къэуващ. Хъуэпсэгъуэ нур, 141. Ди Ӏуащхьэ тхъуахэр къэувауэ Щым хъуауэ уи щхьэм къыхуоплъэкӀ. Кулиев Къайсын пащӀэ. «Щхьэлыкъуэ», 402. [Дэфэрэдж:] И псэлъэкӀэмкӀэ гурыӀуэгъуэт зэрыщӀегъуэжар, пэжыр жыпӀэмэ, сэри сщӀэрт сымаджэ хьэлъэм наркоз ептыныр зэрышынагъуэр, арщхьэкӀэ Ӏэмалыншэти, Варварэ Романовнэ фӀэфӀ-фӀэмыфӀми операционнэ стӀолым къызбгъэдэту сэ сщӀэр къыздищӀэну къэмыувмэ, сэри схузэфӀэкӀын щыӀэкъым, арати, сэри, семыубзэми, нэхъ зызгъэӀэдэбу, сыкъызыхищӀэм си гуапэу селъэӀуащ: - Нэхъапэращи, тӀасэ, Ӏуэхур зыӀутым и курыкупсэм хэплъи, зы шанс закъуэ фӀэкӀ мыхъуми, пэрыӀэбапӀэ гуэр къэгъуэт. Лъапсэ, 13-14. 3. (22). Зыгуэрым и телъхьэу е и бийуэ къэпсэлъэн. Джэгум и щхьэр къигъэвауэ, Мыщэр псалъэу къэуващ [зэхуэсахэм яжреӀэ]: - ПшынэуапщӀэу фэ къэфхьахэр Насып защӀэу вгъуэтыжынщ, Ягъэ кӀынкъым, гугъу ехьахэр ДывгъэтӀыси лыр тшхыжынщ. «Бажэ пшынэ», 14. ТхъапӀэм и лъагъуэр хэзышынур къыджеӀэж, - жеӀэри дыгъужь щхъуэжьыр къоув, кхъухьыпщым жиӀар абыи и гум зэрыримыхьар уигъащӀэу. Кхъухь пхэнж, 505. Абы [«контрэм»] къащхьэщыжу къэувӀамэ, и унэцӀэм «щинэ» («Катхановщинэ») пагъэувэри, ари къыздэмыкӀуэжынум ягъакӀуэ. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 526. 4. (1). Зыгуэру щытын. [Дэфэрэдж:] «Хэт ассистенту къэувын?» - жысӀэу сеупщӀати, псори щым хъуауэ зэхэтщ, быхъи-сыхъи жамыӀэу. Лъапсэ, 14.