къэкъутэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
зэщыкъон/зэщыкъуэн, КЪУТЭН, КЪЭКЪУТЭН; ARIZALANMAK
КЪЭКЪУТЭН → зэщыкъон; ARIZALANMAK
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: зэщыкъон
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
руа) (къекъутэ) перех. гл.
1. Зыпкърыудын, зэпкърыхын, зэпкърыгъэщэщын.
руразвалить, разрушить что-л.
Къасым езым и щхьэкӀэ къикъутащ амбарышхуэр, дууитӀ.— Къашыргъэ ХьэпащӀэ
2. Изын (нартыхур дум), бэвын, пызу пытын (жыгым пхъэщхьэмыщхьэ). Къэуэн, зэпкърыщэтын.
руломиться (от урожая)
{Мадинэт:} - Сэ си ныбжьым къриубыдэу сощӀэж мы жыгхэм къакъутэу кхъужь цӀыкӀу, мы къапыкӀэу щыщытар.— М. П. б) (къокъутэ)
+3 örnek
неперех. гл.— развалиться, разрушиться (
о постройках и т. п.)
Мывэ сэрейр хуэмурэ къокъутэ.
Kitapta geçtiği hali
къэкъутэн а) (къекъутэ) перех. гл. 1. развалить, разрушить что-л. / Зыпкърыудын, зэпкърыхын, зэпкърыгъэщэщын. * Къасым езым и щхьэкӀэ къикъутащ амбарышхуэр, дууитӀ. Къ. Хь. 2. переносное ломиться (от урожая) / Изын (нартыхур дум), бэвын, пызу пытын (жыгым пхъэщхьэмыщхьэ). * {Мадинэт:} - Сэ си ныбжьым къриубыдэу сощӀэж мы жыгхэм къакъутэу кхъужь цӀыкӀу, мы къапыкӀэу щыщытар. М. П. б) (къокъутэ) неперех. гл. развалиться, разрушиться (о постройках и т. п.) / Къэуэн, зэпкърыщэтын. Мывэ сэрейр хуэмурэ къокъутэ. Ӏуэхур къэкъутэн см. Ӏуэху. Шыныр къэкъутэн см. шын.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къекъутэ)
Зыгуэр адэкӀэ мыгъэкӀуэн, щымыгъэӀэн.
Щызэхихым а хъыбарыр ХьэщӀэ ябгэр къэпӀыщӀащ: - Зэ щыгъэтыт, - жеӀэ доллар [сомым зыхуигъазэу], - А жыхуэпӀэу летчик хахуэр Хамэу уэгум зыхуэзам сэрт иӀыгъыр мис а махуэм, Фэ фнэмыщӀу зым си гъащӀэм Си мурадыр къикъутакъым, Хамэ щӀыгум щэхуу згъакӀуэр Гъуэгум тету иубыдакъым— Сомрэ долларрэ. «Партыр ди пашэу», 135
+1 örnek
Къэрней къарууэ иӀахэр И анэ псалъэм къекъутэ, Шэм хуэдэу, и гум ар тохуэ— Адэ, 134
(къокъутэ)
Зэпкърыхун, зэпкърыщэтын.
Март мазэр къихьэри, цӀыхум гукӀи псэкӀи къагурыӀуащ Деникиным и дзэр къызэрыкъутэр— Хъуэпсэгъуэ нур, 304
+2 örnek
ЩӀалэгъуалэ зэхуашэсар иджыри гъэсэн хуейт, арщхьэкӀэ фронтыр къэкъутати, дзэр абы фӀэкӀа бгъэгувэ хъунутэкъым— Щынэхужьыкъуэ, 41
Хъыбарым я нэхъ Ӏейр фронтыр къакъутэри нэмыцэм я дзэр къызэрохь, жаӀэу арати, зэхэзыхым и щхьэфэцым зиӀэтырт.— Къалэн, 433
Deyimler (1)
Ӏуэхур къэкъутэн
Еплъ: Ӏуэху
Kitapta geçtiği hali
КЪЭКЪУТЭН I (къекъутэ) лъэӀ. (3). Зыгуэр адэкӀэ мыгъэкӀуэн, щымыгъэӀэн. Щызэхихым а хъыбарыр ХьэщӀэ ябгэр къэпӀыщӀащ: - Зэ щыгъэтыт, - жеӀэ доллар [сомым зыхуигъазэу], - А жыхуэпӀэу летчик хахуэр Хамэу уэгум зыхуэзам сэрт иӀыгъыр мис а махуэм, Фэ фнэмыщӀу зым си гъащӀэм Си мурадыр къикъутакъым, Хамэ щӀыгум щэхуу згъакӀуэр Гъуэгум тету иубыдакъым… Сомрэ долларрэ. «Партыр ди пашэу», 135. Къэрней къарууэ иӀахэр И анэ псалъэм къекъутэ, Шэм хуэдэу, и гум ар тохуэ. «Адэ», 134.
КЪЭКЪУТЭН II (къокъутэ) лъэмыӀ. (6). Зэпкърыхун, зэпкърыщэтын. Март мазэр къихьэри, цӀыхум гукӀи псэкӀи къагурыӀуащ Деникиным и дзэр къызэрыкъутэр. Хъуэпсэгъуэ нур, 304. ЩӀалэгъуалэ зэхуашэсар иджыри гъэсэн хуейт, арщхьэкӀэ фронтыр къэкъутати, дзэр абы фӀэкӀа бгъэгувэ хъунутэкъым. Щынэхужьыкъуэ, 41. Хъыбарым я нэхъ Ӏейр фронтыр къакъутэри нэмыцэм я дзэр къызэрохь, жаӀэу арати, зэхэзыхым и щхьэфэцым зиӀэтырт. Къалэн, 433. ◊ Ӏуэхур къэкъутэн (1). Еплъ Ӏуэху.