къыхуэкӀуэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къыхуокӀуэ)
1. Зыгуэрым къыхуэунэтӀауэ, къыхуэзанщӀэу къэкӀуэн, зыгуэрым папщӀэ, и хьэтыркӀэ къэкӀуэн.
руидти, направляться к кому-чему-л.
МафӀэгур станцым къыхуокӀуэ.
2. КъыӀэрыхьэн, и цӀэкӀэ къэкӀуэн.
руприйти (напр. о письме)
Тхылъ къыхуэкӀуэн.
3. Зыгуэр къыкӀэлъыкӀуэн, и деж къэкӀуэн.
руприйти (напр. о госте)
ХьэщӀэ къыхуэкӀуэн. Лъагъунлъагъу къыхуэкӀуэн.
4. Къыпкърыхьэн, къеуэлӀэн.
русхватить (о болезни)
КӀулацэ кӀэкуакуэу щӀыӀэлӀэ къыхуэкӀуати, и анэм и ӀэлъэщӀ Ӏувыр зришэкӀри гъуэлъащ.— КӀэрашэ Тембот
Kitapta geçtiği hali
къыхуэкӀуэн (къыхуокӀуэ) неперех. гл. 1. идти, направляться к кому-чему-л. / Зыгуэрым къыхуэунэтӀауэ, къыхуэзанщӀэу къэкӀуэн, зыгуэрым папщӀэ, и хьэтыркӀэ къэкӀуэн. МафӀэгур станцым къыхуокӀуэ. 2. прийти (напр. о письме) / КъыӀэрыхьэн, и цӀэкӀэ къэкӀуэн. Тхылъ къыхуэкӀуэн. 3. прийти (напр. о госте) / Зыгуэр къыкӀэлъыкӀуэн, и деж къэкӀуэн. ХьэщӀэ къыхуэкӀуэн. Лъагъунлъагъу къыхуэкӀуэн. 4. схватить (о болезни) / Къыпкърыхьэн, къеуэлӀэн. * КӀулацэ кӀэкуакуэу щӀыӀэлӀэ къыхуэкӀуати, и анэм и ӀэлъэщӀ Ӏувыр зришэкӀри гъуэлъащ. КӀ. Т. Лъапсэрыхыр къыхуэкӀуэн см. лъапсэрых. {И} махуэр къыхуэкӀуэн см. махуэ Ӏ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къыхуокӀуэ)
1. Зыгуэрым и хьэтыркӀэ кӀуэн.
Яшхэр абы хуэдизкӀэ увыӀати, къахуэмыкӀуэу шхуэмылакӀэкӀэ къалъэфырт, шым тесари къепсыхауэ.— Нал къута, 213
+1 örnek
Жэмым и лъабжьэр фӀигъэнауэ къыхуэкӀуэркъым, щӀэтӀысыкӀмэ, и быдзыр щӀым нэсырт, шэ къыпыткӀуу.— Щынэхужьыкъуэ, 16
2. КъыӀэрыхьэн, и цӀэкӀэ къэкӀуэн.
Тхылъ къыхуэкӀуа пэтми, зэзэмызэ Думэсарэ гупсысэшхуэ къытеуэрт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 191
+1 örnek
Мыбы [Астемыр] къахуэкӀуэ хьэпшыпыр дэнэ къикӀрэ, жиӀэу старшинэр бампӀэурэ зэгуэудынт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 160
3. Зыгуэрым къыкӀэлъыкӀуэн, Ӏуэху гуэркӀэ и деж къэкӀуэн.
Махуэ гуэрым имыщӀэххэу ЛӀыжьым хьэщӀэ къыхуэкӀуат.— Бдзэжьеящэм ипхъу, 148
+2 örnek
Тенджызи къурши къызэпачри, Ныбжьэгъу, фи лӀыкӀуэр къысхуэкӀуащ, Зытхам и ӀитӀым хэлъ хуабагъэр МыкӀуэду къихьри къызитащ.— ЛӀыхъужь хъыбар. «Мывэ хуабэ», 178
Илъщ джэд фермэр [Линэ] и ӀэмыщӀэ, Арщ щӀэхъуари ар цӀэрыӀуэ, Абы плъакӀуэ куэд къыхуокӀуэ, Ӏей хъыджэбзым тырамыӀуэ.— Колхоз шыгъажэм. «Партыр ди пашэу», 38
4. Зыгуэр къэхъун, къэсын.
Къэзылъэфри зылъэфыжри пщӀэнукъым, жыхуаӀэм хуэдэу, Мусэрэ Нурхьэлийрэ я Ӏуэхур псыхэкӀуадэ хъуами, къуажэм гуфӀэгъуэ куэд зэуэ къахуэкӀуащ: КӀэпӀий Андулыхь, Пэщ ЛутӀэ, Дзэгъэщтокуъэ Алим, фызабэ Бабыху сымэ я къуэхэу Къэбэрдей полъкум хэту «Туземнэ дивизэм» хэтахэр къэкӀуэжащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 208
+1 örnek
[Думэсарэ:] ГуӀэгъуэжь мыгъуэр къытхуэкӀуащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 75
Deyimler (1)
[и] махуэр къыхуэкӀуэн
Еплъ: махуэ
Kitapta geçtiği hali
КЪЫХУЭКӀУЭН (къыхуокӀуэ) лъэмыӀ. (31). 1. (2). Зыгуэрым и хьэтыркӀэ кӀуэн. Яшхэр абы хуэдизкӀэ увыӀати, къахуэмыкӀуэу шхуэмылакӀэкӀэ къалъэфырт, шым тесари къепсыхауэ. Нал къута, 213. Жэмым и лъабжьэр фӀигъэнауэ къыхуэкӀуэркъым, щӀэтӀысыкӀмэ, и быдзыр щӀым нэсырт, шэ къыпыткӀуу. Щынэхужьыкъуэ, 16. 2. (4). КъыӀэрыхьэн, и цӀэкӀэ къэкӀуэн. Тхылъ къыхуэкӀуа пэтми, зэзэмызэ Думэсарэ гупсысэшхуэ къытеуэрт. Хъуэпсэгъуэ нур, 191. Мыбы [Астемыр] къахуэкӀуэ хьэпшыпыр дэнэ къикӀрэ, жиӀэу старшинэр бампӀэурэ зэгуэудынт. Хъуэпсэгъуэ нур, 160. 3. (19). Зыгуэрым къыкӀэлъыкӀуэн, Ӏуэху гуэркӀэ и деж къэкӀуэн. Махуэ гуэрым имыщӀэххэу ЛӀыжьым хьэщӀэ къыхуэкӀуат. «Бдзэжьеящэм ипхъу», 148. Тенджызи къурши къызэпачри, Ныбжьэгъу, фи лӀыкӀуэр къысхуэкӀуащ, Зытхам и ӀитӀым хэлъ хуабагъэр МыкӀуэду къихьри къызитащ. ЛӀыхъужь хъыбар. «Мывэ хуабэ», 178. Илъщ джэд фермэр [Линэ] и ӀэмыщӀэ, Арщ щӀэхъуари ар цӀэрыӀуэ, Абы плъакӀуэ куэд къыхуокӀуэ, Ӏей хъыджэбзым тырамыӀуэ. Колхоз шыгъажэм. «Партыр ди пашэу», 38. 4. (4). Зыгуэр къэхъун, къэсын. Къэзылъэфри зылъэфыжри пщӀэнукъым, жыхуаӀэм хуэдэу, Мусэрэ Нурхьэлийрэ я Ӏуэхур псыхэкӀуадэ хъуами, къуажэм гуфӀэгъуэ куэд зэуэ къахуэкӀуащ: КӀэпӀий Андулыхь, Пэщ ЛутӀэ, Дзэгъэщтокуъэ Алим, фызабэ Бабыху сымэ я къуэхэу Къэбэрдей полъкум хэту «Туземнэ дивизэм» хэтахэр къэкӀуэжащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 208. [Думэсарэ:] ГуӀэгъуэжь мыгъуэр къытхуэкӀуащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 75. ◊ [И] махуэр къыхуэкӀуэн (2). Еплъ махуэ I.