къыхуэзэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къыхуозэ)
1. ЗэрымыщӀагъэкӀэ зыгуэрым ӀущӀэн, ирихьэлӀэн.
ГъукӀэр Линэ къыхуэзамэ ЩӀалэр ткӀууэ къыпфӀэщӀынщ, - Уэ сыпхуейкъым жиӀэу дауэ ГъукӀэм и гур хигъэщӀын?— Колхоз шыгъажэм. «Партыр ди пашэу», 40
+2 örnek
Зэгуэрым Тембот Ӏэжьэ цӀыкӀукӀэ мэзым кӀуат пхъэ гъур къишэнуи, щӀалэ цӀыкӀум зыкъом къыхуэзэри къаубэрэжьащ, Ӏэжьэри трахри къаутӀыпщыжащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 296
Аслъэным и нэр щӀиукъуанцӀэу къыдырым еплъащ, сымэжэлӀауэ сыкъыхуэзатэмэ, сытхъэжатэкъэ иджы жыхуиӀэу.— Кхъухь пхэнж, 499
2. Мурад гуэр иӀэу зыгуэрым ӀущӀэн.
[Дэфэрэдж:] Си пщӀыхьэпӀэм къыхэхуатэкъым абы [Сэлимэ] Ботэх къыхуэзауэ, езыри нэхъ нэщхъыфӀэ цӀыкӀу хъуауэ хэлъти, си гум къэкӀащ, зэгурымыӀуауэ пӀэрэ яшэну жысӀэри, арщхьэкӀэ ар ущӀэмыупщӀэмэ нэхъыфӀым ящыщти, сетӀысэхащ: - Сытым дежыт Дэфэрэдж и хъыбарыр щызэпытчар?— Лъапсэ, 99
+1 örnek
– Хъарзынэуи пщӀащ, - жиӀащ Къулым [Локотош зыхуигъазэу], - Якъуби къысхуэзащ. Япэ уи хъыбар къызжезыӀари аращ.— Нал къута, 248
3. ХуэзанщӀэу техуэн. -236.
Унэм къытехуа бомбэм, ику дыдэм къыхуэзати, курыт подъездыр хиудащ, этажищри здигъакӀуэу: унэм и къуапитӀ къэнам ижьырабгъумкӀэ щытым и этаж ещанэм тетт Иринэ и фэтэр тӀэкӀур зы пэшрэ пщэфӀапӀэрэ фӀэкӀа мыхъур.— Нал къута, 235
Kitapta geçtiği hali
КЪЫХУЭЗЭН (къыхуозэ) лъэмыӀ. (52). 1. (48). ЗэрымыщӀагъэкӀэ зыгуэрым ӀущӀэн, ирихьэлӀэн. ГъукӀэр Линэ къыхуэзамэ ЩӀалэр ткӀууэ къыпфӀэщӀынщ, - Уэ сыпхуейкъым жиӀэу дауэ ГъукӀэм и гур хигъэщӀын? Колхоз шыгъажэм. «Партыр ди пашэу», 40. Зэгуэрым Тембот Ӏэжьэ цӀыкӀукӀэ мэзым кӀуат пхъэ гъур къишэнуи, щӀалэ цӀыкӀум зыкъом къыхуэзэри къаубэрэжьащ, Ӏэжьэри трахри къаутӀыпщыжащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 296. Аслъэным и нэр щӀиукъуанцӀэу къыдырым еплъащ, сымэжэлӀауэ сыкъыхуэзатэмэ, сытхъэжатэкъэ иджы жыхуиӀэу. Кхъухь пхэнж, 499. 2. (3). Мурад гуэр иӀэу зыгуэрым ӀущӀэн. [Дэфэрэдж:] Си пщӀыхьэпӀэм къыхэхуатэкъым абы [Сэлимэ] Ботэх къыхуэзауэ, езыри нэхъ нэщхъыфӀэ цӀыкӀу хъуауэ хэлъти, си гум къэкӀащ, зэгурымыӀуауэ пӀэрэ яшэну жысӀэри, арщхьэкӀэ ар ущӀэмыупщӀэмэ нэхъыфӀым ящыщти, сетӀысэхащ: - Сытым дежыт Дэфэрэдж и хъыбарыр щызэпытчар? Лъапсэ, 99. – Хъарзынэуи пщӀащ, - жиӀащ Къулым [Локотош зыхуигъазэу], - Якъуби къысхуэзащ. Япэ уи хъыбар къызжезыӀари аращ. Нал къута, 248. 3. (1). ХуэзанщӀэу техуэн. Унэм къытехуа бомбэм, ику дыдэм къыхуэзати, курыт подъездыр хиудащ, этажищри здигъакӀуэу: унэм и къуапитӀ къэнам ижьырабгъумкӀэ щытым и этаж ещанэм тетт Иринэ и фэтэр тӀэкӀур зы пэшрэ пщэфӀапӀэрэ фӀэкӀа мыхъур. Нал къута, 235-236.