къызэӀухын
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ЗЭӀУКӀЫН (зэӀокӀы/зэӀуокӀ); КЪЫЗЭӀУКӀЫН (къызэӀокӀы/къызэӀуокӀ); зэӀэкӀын/зэӀыкӀын (ЗЭӀОКӀ(ы); къызэӀэкӀын/къызэӀыкӀын (къызэӀокӀы/къызэӀуокӀ); зэӀэфын/зэӀыхун (зэӀефы/зэӀеху); къызэӀэфын/къызэӀыхун (къызэӀефы/къызэӀеху); ЗЭӀУАХЫН (ЗЭӀУАХ(ы); КЪЫЗЭӀУАХЫН (КЪЫЗЭӀУАХ(ы); ЗЭӀУХЫН (ЗЭӀУЕХ(ы); КЪЫЗЭӀУХЫН (КЪЫЗЭӀУЕХ(ы); ЗЫКЪЫЗЭӀУХЫН (ЗЫКЪЫЗЭӀУЕХ(ы); ӀУКӀЫН (ӀокӀы/ӀуокӀ); (Пчъэр, уеӀункӀымэ ӀокӀы.: Kapı, itince açılıyor.: Бжэр, уеӀунщӀмэ ӀуокӀ.) КЪЫӀУКӀЫН (къыӀокӀы/къыӀуокӀ); (Пчъэр, укъекъудыимэ къыӀокӀы.: Kapı, çekince açılıyor.: Бжэр, укъекъудиймэ къыӀуокӀ.); AÇILMAK
ӀУХЫН (ӀУЕХ(ы); ЗЭӀУХЫН (ЗЭӀУЕХ(ы); КЪЫЗЭӀУХЫН (КЪЫЗЭӀУЕХ(ы); ЗЭӀУГЪЭКӀЫН (ЗЭӀУЕГЪЭКӀ(ы); КЪЫЗЭӀУГЪЭКӀЫН (КЪЫЗЭӀУЕГЪЭКӀ(ы); зэӀэгъэкӀын/зэӀыгъэкӀын (ЗЭӀЕГЪЭКӀ); къызэӀэгъэкӀын/къызэӀыгъэкӀын (КЪЫЗЭӀЕГЪЭКӀ); зэӀэфын/зэӀыхун (зэӀефы/зэӀеху); зэӀэфын/зэӀыхун (зэӀефы/зэӀеху); КЪЫЗЭӀэфын/ КЪЫЗЭӀыхун (КЪЫЗЭӀефы/ КЪЫЗЭӀеху); AÇMAK
КЪЫЗЭӀУХЫН → ЗЭӀУКӀЫН; AÇILMAK (başkası tarafından yeni açılmak, kapı açılmak)
КЪЫЗЭӀУХЫН → ӀУХЫН; AÇMAK
Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: зэӀукӀын, Ӏухын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къызэӀуех)
1. КъыӀухын (бжэр).
руоткрыть (напр. дверь)
Щхьэгъубжэр къызэӀухын.
2. Къызэгъэпэщын, щӀын, ухуэн щӀэуэ.
руоткрыть (напр. новую школу)
Астемыр мэжджытым къэкӀуэххакъым, школ къызэӀузох жиӀэри.— КӀыщокъуэ Алим
3. Ублэн, щӀэдзэн (джэгур).
руоткрыть, начать (напр. митинг)
А махуэм нартыжьхэр нызэхуос, Санэхуафэр иныщэу къызэӀуах.— Къэбэрдей поэзием и антологие
Kitapta geçtiği hali
къызэӀухын (къызэӀуех) перех. гл. 1. открыть (напр. дверь) / КъыӀухын (бжэр). * Щхьэгъубжэр къызэӀухын. 2. открыть (напр. новую школу) / Къызэгъэпэщын, щӀын, ухуэн щӀэуэ. * Астемыр мэжджытым къэкӀуэххакъым, школ къызэӀузох жиӀэри. КӀ. А. 3. переносное открыть, начать (напр. митинг) / Ублэн, щӀэдзэн (джэгур). * А махуэм нартыжьхэр нызэхуос, Санэхуафэр иныщэу къызэӀуах. Къэб. п. и ант.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къызэӀуех)
1. Зыгуэр къыӀухын.
Локотош Апчарэ щӀэупщӀэну и Ӏупэм къэсауэ, бжэ фӀыцӀэ иныр къызэӀуахри командир гуп кабинетым къыщӀэкӀащ.— Нал къута, 241
+2 örnek
[Дэфэрэдж:] Арат [лъэпкъыр узыншэ зэрыхъунырт] сызэгупсысыр шкаф хужь цӀыкӀур къызэӀусхауэ хущхъуэу дэтыр къыдэсхдэзгъэувэжу сыщыщытым.— Лъапсэ, 45
Япэрауэ, сейфыр къызэӀухын хуейт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 236
2. Къызэгъэпэщын.
Куэд щӀакъым зы детдом къызэӀуахыу щӀэзу зэрыщӀагъэтӀысхьэрэ, сабий дыкъмыкъыр апхуэдизу куэд щыхъукӀэ, лъэпкъ псом дежкӀэ гузэвэгъуэшхуэщ, цӀыхур Ӏисраф хъунущ, кӀуэдыкӀейуэ кӀуэдурэ.— Лъапсэ, 44
+1 örnek
ШхапӀэ къызэӀуихщ, иджы гугъу сызэрехьа псори сӀуэтэжынщ жиӀэри, и Ӏэщхьэлъащхьэ дэхьеяуэ лажьэу щӀидзащ [Нурхьэлий].— Хъуэпсэгъуэ нур, 204
3. Ублэн, щӀэдзэн.
Митингым щӀадзащ. КъызэӀузыхар Къул Зулкъэрнейщ.— Щынэхужьыкъуэ, 44
Kitapta geçtiği hali
КЪЫЗЭӀУХЫН (къызэӀуех) лъэӀ. (40). 1. (10). Зыгуэр къыӀухын. Локотош Апчарэ щӀэупщӀэну и Ӏупэм къэсауэ, бжэ фӀыцӀэ иныр къызэӀуахри командир гуп кабинетым къыщӀэкӀащ. Нал къута, 241. [Дэфэрэдж:] Арат [лъэпкъыр узыншэ зэрыхъунырт] сызэгупсысыр шкаф хужь цӀыкӀур къызэӀусхауэ хущхъуэу дэтыр къыдэсхдэзгъэувэжу сыщыщытым. Лъапсэ, 45. Япэрауэ, сейфыр къызэӀухын хуейт. Хъуэпсэгъуэ нур, 236. 2. (29). Къызэгъэпэщын. Куэд щӀакъым зы детдом къызэӀуахыу щӀэзу зэрыщӀагъэтӀысхьэрэ, сабий дыкъмыкъыр апхуэдизу куэд щыхъукӀэ, лъэпкъ псом дежкӀэ гузэвэгъуэшхуэщ, цӀыхур Ӏисраф хъунущ, кӀуэдыкӀейуэ кӀуэдурэ. Лъапсэ, 44. ШхапӀэ къызэӀуихщ, иджы гугъу сызэрехьа псори сӀуэтэжынщ жиӀэри, и Ӏэщхьэлъащхьэ дэхьеяуэ лажьэу щӀидзащ [Нурхьэлий]. Хъуэпсэгъуэ нур, 204. 3. (1). зэхь. Ублэн, щӀэдзэн. Митингым щӀадзащ. КъызэӀузыхар Къул Зулкъэрнейщ. Щынэхужьыкъуэ, 44.