къыдэкӀын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къыдокӀ)
1. ЩӀыпӀэ гуэр къэбгынэн, зыгуэрхэм я кум дэкӀын (лъэсу е зыгуэрым ису, тесу).
рувыйти, выехать откуда-л. (напр. со двора, из села)
Хъаным и сэрей куэбжэм ӀутӀысхьауэ ешаелӀауэ Ӏусурэ, зы хъыджэбз цӀыкӀу къыдэкӀащ.— КӀэрашэ Тембот, Акъсырэ Залымхъан
2. Зыгуэрхэм уакъыхэкӀыу утыку гуэрым къихьэн (трибунэм, доскам). ЕджакӀуэр къыдэкӀри усэ къеджащ.
рувыйти (напр. на трибуну, к доске)
3. ПсыӀум къыщхьэпырыжын, къыдэуэхын.
рувыйти из берегов
Псыр нэпкъым къыдэкӀын.
4. Кумбыгъэ гуэрым итыр (псыр) мащӀэу гъуанэмкӀэ къикӀын. Фэндырэм псыр къыдокӀ.
рупроступить, просочиться (о жидкости)
5. Тхы къупщхьэм фэбжьым, хьэлъэм къыхэкӀкӀэ бгъэм е плӀэм къыщыдришеин; пкъынэ зэрытыпӀэхэм деж къэбэгын.
руобразоваться (о горбе); воспалиться (о суставе)
Абы и Ӏэпщэр къыдэкӀащ.
6. ЗэрыбкӀэ традзэн (тхылъу).
рувыйти в свет (из печати)
АдыгэбзэкӀэ къыдэкӀын. Усэхэр къыдэкӀащ.
7. Фейдэ къищӀын.
рупросторечие образоваться, получиться (о доходе, прибыли)
Bu maddedeki ifadeler (1)
хитӀым яку къыдэкӀа
Еплъ: хьэ
Kitapta geçtiği hali
къыдэкӀын (къыдокӀ) неперех. гл. 1. выйти, выехать откуда-л. (напр. со двора, из села) / ЩӀыпӀэ гуэр къэбгынэн, зыгуэрхэм я кум дэкӀын (лъэсу е зыгуэрым ису, тесу). * Хъаным и сэрей куэбжэм ӀутӀысхьауэ ешаелӀауэ Ӏусурэ, зы хъыджэбз цӀыкӀу къыдэкӀащ. КӀ. Т., Акъ. З. 2. выйти (напр. на трибуну, к доске) / Зыгуэрхэм уакъыхэкӀыу утыку гуэрым къихьэн (трибунэм, доскам). ЕджакӀуэр къыдэкӀри усэ къеджащ. 3. выйти из берегов / ПсыӀум къыщхьэпырыжын, къыдэуэхын. Псыр нэпкъым къыдэкӀын. 4. проступить, просочиться (о жидкости) / Кумбыгъэ гуэрым итыр (псыр) мащӀэу гъуанэмкӀэ къикӀын. Фэндырэм псыр къыдокӀ. 5. переносное образоваться (о горбе); воспалиться (о суставе) / Тхы къупщхьэм фэбжьым, хьэлъэм къыхэкӀкӀэ бгъэм е плӀэм къыщыдришеин; пкъынэ зэрытыпӀэхэм деж къэбэгын. Абы и Ӏэпщэр къыдэкӀащ. 6. переносное выйти в свет (из печати) / ЗэрыбкӀэ традзэн (тхылъу). * АдыгэбзэкӀэ къыдэкӀын. Усэхэр къыдэкӀащ. 7. просторечие образоваться, получиться (о доходе, прибыли) / Фейдэ къищӀын. ХитӀым яку къыдэкӀа см. хьэ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къыдокӀ)
1. ЩӀыпӀэ гуэр къэбгынэн.
Босфор къыдэкӀри кхъухьыр тенджызым къытехьащ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 667
+2 örnek
Дисэхэ я пщӀантӀэм къыдэкӀыу гу гуэр зэрежьэжар нэрылъагъути, Думэсарэ къыгурыӀуат къэхъуа-къэщӀар зищӀысыр.— Хъуэпсэгъуэ нур, 144
Дзэшу машинэ къалъэфыр щилъагъум и къуэра игугъэри куэбжэм къыдэкӀауэ уэрамым дэтти вытӀощыщӀэр зыӀыгъ щӀалэм щӀэнэкӀащ: - Мыр лӀо, машинэм и напэр щхьэ тефхрэ?— КӀапсэ кӀапэ, 5
2. Щыпсэуну нэгъуэщӀ щӀыпӀэм Ӏэпхъуэн.
Езы Иринэ и дежкӀэ нэхъыфӀт, къэнэжа пэш закъуэри яритрэ езыр къуажэм къэкӀуэжмэ, арщхьэкӀэ къалэм укъыдэкӀмэ лэжьапӀэ тӀэкӀури пфӀэкӀуэдауэ лъытэ.— Щынэхужьыкъуэ, 28
+1 örnek
Зэдэзэпхъум пан Грушевскэр Бий къахуэхъури къыдэкӀащ. «— Бдзэжьеящэм ипхъу, 145
3. ЗыгуэркӀэ адрейхэм къахэщын.
ЗызышыӀэфауэ а [Айтэч] зым фӀэкӀа къуажэм къыдэкӀакъым, жаӀэри нэхъыжьхэр къыщытхъуащ, арщхьэкӀэ нэхъ зызыгъэӀэтащхьэу жылэм дэсхэм ядакъым.— Хъуэпсэгъуэ нур, 62
4. ЗэрыбкӀэ традзауэ дунейм къытехьэн.
Августым и 7-м къыдэкӀауэ арат [газетыр].— Нал къута, 220
+1 örnek
Псалъащхьэу итхэм уеплъмэ, дыгъуасэ къыдэкӀауэ къыпхуэщӀэнкъым.— Нал къута, 220
Kitapta geçtiği hali
КЪЫДЭКӀЫН (къыдокӀ) лъэмыӀ. (28). 1. (19). ЩӀыпӀэ гуэр къэбгынэн. Босфор къыдэкӀри кхъухьыр тенджызым къытехьащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 667. Дисэхэ я пщӀантӀэм къыдэкӀыу гу гуэр зэрежьэжар нэрылъагъути, Думэсарэ къыгурыӀуат къэхъуа-къэщӀар зищӀысыр. Хъуэпсэгъуэ нур, 144. Дзэшу машинэ къалъэфыр щилъагъум и къуэра игугъэри куэбжэм къыдэкӀауэ уэрамым дэтти вытӀощыщӀэр зыӀыгъ щӀалэм щӀэнэкӀащ: - Мыр лӀо, машинэм и напэр щхьэ тефхрэ? КӀапсэ кӀапэ, 5. 2. (4). Щыпсэуну нэгъуэщӀ щӀыпӀэм Ӏэпхъуэн. Езы Иринэ и дежкӀэ нэхъыфӀт, къэнэжа пэш закъуэри яритрэ езыр къуажэм къэкӀуэжмэ, арщхьэкӀэ къалэм укъыдэкӀмэ лэжьапӀэ тӀэкӀури пфӀэкӀуэдауэ лъытэ. Щынэхужьыкъуэ, 28. Зэдэзэпхъум пан Грушевскэр Бий къахуэхъури къыдэкӀащ. «Бдзэжьеящэм ипхъу», 145. 3. (1). ЗыгуэркӀэ адрейхэм къахэщын. ЗызышыӀэфауэ а [Айтэч] зым фӀэкӀа къуажэм къыдэкӀакъым, жаӀэри нэхъыжьхэр къыщытхъуащ, арщхьэкӀэ нэхъ зызыгъэӀэтащхьэу жылэм дэсхэм ядакъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 62. 4. (2). зэхь. ЗэрыбкӀэ традзауэ дунейм къытехьэн. Августым и 7-м къыдэкӀауэ арат [газетыр]. Нал къута, 220. Псалъащхьэу итхэм уеплъмэ, дыгъуасэ къыдэкӀауэ къыпхуэщӀэнкъым. Нал къута, 220.