къыгурыӀуэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ДЭН (ЕДЭ); штэн/щтэн (ештэ/ещтэ); КЪЕЗЭГЪЫН (къезэгъы/къозэгъ); КЪЫТЕХЬЭН (къытехьэ/къытохьэ); къеуцолӀэн/къеувэлӀэн (къеуцуалӀэ/къоувалӀэ); къыгурыӀон/ къыгурыӀуэн (къыгурэӀо/къыгуроӀуэ); ышӀошъ хъун/и фӀэщ хъун (~ мэхъу/~ мэхъу); ЗЕГЪЭЗЭГЪЫН (зырегъэзэгъы/зрегъэзэгъ) İKNA OLMAK, KABUL ETMEK
къыгурыӀон/къыгурыӀуэн → ДЭН; İKNA OLMAK
къыгурыӀуэн/къыгурыӀон → ДЭН; İKNA OLMAK
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: дэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къыгуроӀуэ)
Зыгуэрым къикӀыр зыхэщӀыкӀын.
рупонять что-л.
ИтӀанэ хъаным къыгурыӀуащ абы хуэдэр {Наурыз} бий ищӀыныр зэрышынагъуэр.— КӀэрашэ Тембот, Акъсырэ Залымхъан
2. ЗэхищӀыкӀын, ищӀэн (нэгъуэщӀыбзэ).
рупонимать, знать (напр. чужой язык)
Бзэ куэд къыгурыӀуэн.
(къыгуроӀуэ)
Акъылэгъу къыдэхъун.
руусловиться, договориться с кем-л. о чем-л.
ЩызэхуэзэнумкӀэ къыгурыӀуэн.
Kitapta geçtiği hali
къыгурыӀуэн I (къыгуроӀуэ) перех. гл. понять что-л. / Зыгуэрым къикӀыр зыхэщӀыкӀын. * ИтӀанэ хъаным къыгурыӀуащ абы хуэдэр {Наурыз} бий ищӀыныр зэрышынагъуэр. КӀ. Т., Акъ. З. 2. переносное понимать, знать (напр. чужой язык) / ЗэхищӀыкӀын, ищӀэн (нэгъуэщӀыбзэ). Бзэ куэд къыгурыӀуэн. II (къыгуроӀуэ) неперех. гл. условиться, договориться с кем-л. о чем-л. / Акъылэгъу къыдэхъун. ЩызэхуэзэнумкӀэ къыгурыӀуэн.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къыгуроӀуэ)
1. Зыгуэрым къикӀыр зыхэщӀыкӀын.
«КъыбгурыӀуа?» жиӀэнти [Вэрокъуэ Нахъуэ], «хьэуэ» жыпӀакъэ, граммофоным ещхьу, къэмыгубжьу, къомышхыдэу, тӀощӀрэ къыбжиӀар аргуэру къыбжиӀэжырт, хъунщ, гурыӀуэгъуэщ, уэ жыпӀам соувалӀэ, жыпӀэху.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 509
+2 örnek
Иджыри къэс жейуэ хэлъа тыркухэр гужьеяти, къэхъуар къагурыӀуэху, убыххэм Ӏэщи фоч гыни къамыгъанэу ягъуэтыр зэщӀакъуэри, къыщагъэзэжым, Дэфэрэдж и лӀым е зэхэзещхъуэн ящӀу къаукӀа, е тыркум япэщӀэхуа, сытми къаукӀауэ и хьэдэр къыдахыжри къашэжауэ щытащ.— Лъапсэ, 59
Щхьэлмывэкъуэм щыщу Пашэ Мурат и закъуэт Дзэлыкъуэ зауэм хэтащ, жаӀэу Сыбыр ягъэкӀуари, ауэ ар щӀагъэкӀуари, Дзэлыкъуэ зауэ жыхуаӀэр зищӀысри къызыгурыӀуэр мащӀэт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 51
2. ЗэхищӀыкӀын, ищӀэн (нэгъуэщӀыбзэ). -620.
Матренэ къыгурымыӀуэр урысыбзэкӀэ хузэрадзэкӀ, Къазджэрий мэлъаӀуэ: фыщӀэкӀын щывмыдэкӀи сабыру фыщыс, жиӀэу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 619
+2 örnek
Елдар кӀыщым щызэхих урысыбзэр зригъэщӀати, иджы Степан Ильичрэ Астемыррэ щызэпсалъэкӀэ, Елдари ябгъэдэтӀысхьауэ йодаӀуэри урыс хьэщӀэм жиӀэ Ӏэджэ къыгуроӀуэ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 222
Абы [Джихьад] къыкӀэлъыкӀуэр Ӏэхьмэдщ, щхьэц фӀыцӀэщ, и адэр адыгэщ, ауэ адыгэбзэкӀэ къыпыпхын щӀагъуэ щыӀэкъым, зыгуэркӀэ уеупщӀмэ, хьэрыпыбзэкӀэ жэуапыр къует, адыгэбзэр къызэрыгурыӀуам гу лъыуигъатэу.— ХьэщӀэ лъапӀэ, 401
Kitapta geçtiği hali
КЪЫГУРЫӀУЭН (къыгуроӀуэ) лъэӀ. (389). 1. (379). Зыгуэрым къикӀыр зыхэщӀыкӀын. «КъыбгурыӀуа?» жиӀэнти [Вэрокъуэ Нахъуэ], «хьэуэ» жыпӀакъэ, граммофоным ещхьу, къэмыгубжьу, къомышхыдэу, тӀощӀрэ къыбжиӀар аргуэру къыбжиӀэжырт, хъунщ, гурыӀуэгъуэщ, уэ жыпӀам соувалӀэ, жыпӀэху. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 509. Иджыри къэс жейуэ хэлъа тыркухэр гужьеяти, къэхъуар къагурыӀуэху, убыххэм Ӏэщи фоч гыни къамыгъанэу ягъуэтыр зэщӀакъуэри, къыщагъэзэжым, Дэфэрэдж и лӀым е зэхэзещхъуэн ящӀу къаукӀа, е тыркум япэщӀэхуа, сытми къаукӀауэ и хьэдэр къыдахыжри къашэжауэ щытащ. Лъапсэ, 59. Щхьэлмывэкъуэм щыщу Пашэ Мурат и закъуэт Дзэлыкъуэ зауэм хэтащ, жаӀэу Сыбыр ягъэкӀуари, ауэ ар щӀагъэкӀуари, Дзэлыкъуэ зауэ жыхуаӀэр зищӀысри къызыгурыӀуэр мащӀэт. Хъуэпсэгъуэ нур, 51. 2. (10). ЗэхищӀыкӀын, ищӀэн (нэгъуэщӀыбзэ). Матренэ къыгурымыӀуэр урысыбзэкӀэ хузэрадзэкӀ, Къазджэрий мэлъаӀуэ: фыщӀэкӀын щывмыдэкӀи сабыру фыщыс, жиӀэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 619-620. Елдар кӀыщым щызэхих урысыбзэр зригъэщӀати, иджы Степан Ильичрэ Астемыррэ щызэпсалъэкӀэ, Елдари ябгъэдэтӀысхьауэ йодаӀуэри урыс хьэщӀэм жиӀэ Ӏэджэ къыгуроӀуэ. Хъуэпсэгъуэ нур, 222. Абы [Джихьад] къыкӀэлъыкӀуэр Ӏэхьмэдщ, щхьэц фӀыцӀэщ, и адэр адыгэщ, ауэ адыгэбзэкӀэ къыпыпхын щӀагъуэ щыӀэкъым, зыгуэркӀэ уеупщӀмэ, хьэрыпыбзэкӀэ жэуапыр къует, адыгэбзэр къызэрыгурыӀуам гу лъыуигъатэу. ХьэщӀэ лъапӀэ, 401.