къинэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ГУМ/отэрыгум/утыкум ИНЭН/КЪИНЭН/КЪИГЪЭНЭН (~ ренэ/иренэ/ къыренэ/къренэ/къырегъанэ/кърег ъанэ); BIRAKMAK (ortalıkta ~)
КЪЭНЭН (къэнэ/къонэ); КЪЫДЭНЭН (къыднэ/къыдонэ); КЪИНЭН (КЪЕНЭ); KALMAK
КЪИНЭН → КЪЭНЭН; KALMAK
отэрыгум/утыкум ИНЭН/КЪИНЭН/ КЪИГЪЭНЭН → ГУМ~; BIRAKMAK (ortalıkta ~)
утыкум/отэрыгум ИНЭН/КЪИНЭН/ КЪИГЪЭНЭН → ГУМ/; BIRAKMAK (ortalıkta ~)
Bu sonuç kitaptaki 5 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: къэнэн, гум~, гум
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Зыгуэрым и кум, и кӀуэцӀым итыр, илъыр, исыр къимыхын, къимыгъэкӀын; зыщӀыпӀэ зыгуэр къыщыгъэнэн.
руа) (къренэ) перех. гл. оставить кого-что-л. где-л., внутри чего-л.
ШкӀэр Ӏуэм къранащ.
+2 örnek
Мыщэ и къуэ Батыр гъуэ дыджым къранэ.— фольк. б) (къонэ)
неперех. гл.
1. Зыгуэрым и кум, и кӀуэцӀым зыщӀыпӀэ къыщынэн.
руостаться где-л., внутри чего-л.
Къэпым хьэжыгъэ тӀэкӀу къинат.
2. Зыгуэрым (къэралым) ейуэ ӀэщӀэлъа мылъкур, ахъшэр иримыкъужын, щыщӀэн, щӀыхуэ къытехуэн. Тыкуэнтесыр къинащ.
руиметь недостачу
Bu maddedeki ifadeler (1)
гум къинэн
Еплъ: гу
Kitapta geçtiği hali
къинэн а) (къренэ) перех. гл. оставить кого-что-л. где-л., внутри чего-л. / Зыгуэрым и кум, и кӀуэцӀым итыр, илъыр, исыр къимыхын, къимыгъэкӀын; зыщӀыпӀэ зыгуэр къыщыгъэнэн. ШкӀэр Ӏуэм къранащ. * Мыщэ и къуэ Батыр гъуэ дыджым къранэ. фольк. б) (къонэ) неперех. гл. 1. остаться где-л., внутри чего-л. / Зыгуэрым и кум, и кӀуэцӀым зыщӀыпӀэ къыщынэн. Къэпым хьэжыгъэ тӀэкӀу къинат. 2. переносное иметь недостачу / Зыгуэрым (къэралым) ейуэ ӀэщӀэлъа мылъкур, ахъшэр иримыкъужын, щыщӀэн, щӀыхуэ къытехуэн. Тыкуэнтесыр къинащ. Гум къинэн см. гу II.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къренэ)
ЗыщӀыпӀэ зыгуэр иту, илъу къимыгъэкӀын, къимыхын.
Родинэ лъэщу дгъэлъапӀэр Псэхэхыу бийхэм хущыту, Ди псэм къеӀэну хуэбампӀэр, Къэмыхъужыну идуду, Дэ ди лъэщагъым хэхъуну, Мы бжьэр соӀэтри согуфӀэр; Ӏуэхур жытӀахэм тетыну Зы ткӀуэпс къизмынэу сэ софэр.— ИлъэсыщӀэм папщӀэ. «Бгы лъапэхэм деж», 121
+1 örnek
Дэ ди шухэр щхьэмыгъазэщ, МафӀэу ди гур зэщӀэнэнщ, ЩӀы уи фӀэщ уэ, Сталин лъапӀэ: Бий дищӀ лъэщым къидмынэн. Дэ ди шухэр щхьэмыгъазэщ. «Шум и гъуэгу», Ныбжьэгъуу си лъапӀэ, Сыкъинэ мыбдеж, Жыр Ӏэщэр сӀэщӀэлъу ЗэуапӀэм сигъэлъ.— ЗэныбжьэгъуитӀ. «Шум и гъуэгу», 32
(къонэ)
Зыгуэрым и ку, и кӀуэцӀ, зыщӀыпӀэ къэмыбгынэн
Къазыхъуэм и закъуэпцӀий губгъуэм къинащ.— Щынэхужьыкъуэ, 71
+2 örnek
Шыуанышхуэм изу ита псыр ивыкӀыху егъавэри шыуаныщӀэм гъуабжафэу кӀэнтхъ тӀэкӀу къонэ.— Лъапсэ, 101
– Оккупированнэ щӀыналъэм къина жыхуаӀэр дэращ, - жиӀэри Иринэ [Хьэбибэрэ Апчарэрэ зыхуигъазэу] и гур кӀуэдыпащ.— Нал къута, 283
Kitapta geçtiği hali
КЪИНЭН I (къренэ) лъэӀ. (22). ЗыщӀыпӀэ зыгуэр иту, илъу къимыгъэкӀын, къимыхын. Родинэ лъэщу дгъэлъапӀэр Псэхэхыу бийхэм хущыту, Ди псэм къеӀэну хуэбампӀэр, Къэмыхъужыну идуду, Дэ ди лъэщагъым хэхъуну, Мы бжьэр соӀэтри согуфӀэр; Ӏуэхур жытӀахэм тетыну Зы ткӀуэпс къизмынэу сэ софэр. ИлъэсыщӀэм папщӀэ. «Бгы лъапэхэм деж», 121. Дэ ди шухэр щхьэмыгъазэщ, МафӀэу ди гур зэщӀэнэнщ, ЩӀы уи фӀэщ уэ, Сталин лъапӀэ: Бий дищӀ лъэщым къидмынэн. Дэ ди шухэр щхьэмыгъазэщ. «Шум и гъуэгу», Ныбжьэгъуу си лъапӀэ, Сыкъинэ мыбдеж, Жыр Ӏэщэр сӀэщӀэлъу ЗэуапӀэм сигъэлъ. ЗэныбжьэгъуитӀ. «Шум и гъуэгу», 32.
КЪИНЭН II (къонэ) лъэмыӀ. (49). Зыгуэрым и ку, и кӀуэцӀ, зыщӀыпӀэ къэмыбгынэн. Къазыхъуэм и закъуэпцӀий губгъуэм къинащ. Щынэхужьыкъуэ, 71. Шыуанышхуэм изу ита псыр ивыкӀыху егъавэри шыуаныщӀэм гъуабжафэу кӀэнтхъ тӀэкӀу къонэ. Лъапсэ, 101. – Оккупированнэ щӀыналъэм къина жыхуаӀэр дэращ, - жиӀэри Иринэ [Хьэбибэрэ Апчарэрэ зыхуигъазэу] и гур кӀуэдыпащ. Нал къута, 283.