куэд
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
БЭ, куэд, хъои, гъунэнчъ/гъунэншэ, гъунэжь/гъунэж, ПЭРЫХЬАТ/ПЭРЫХЬЭТ; BOL
БЭ/куэд; (багъэ/куэдт: çoktu/boldu), хъои; (хъоигъэ: çoktu/boldu); ÇOK, BOL
БЭ/куэд, лые/лей; FAZLA
лей/лые/БЭ/куэд; FAZLA
лые/лей/БЭ/куэд; FAZLA
куэд → БЭ; BOL
куэд → бэ; ÇOK
Bu sonuç kitaptaki 7 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: бэ
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Зыкъом, Ӏэджэ, зыбжанэ.
румного
ЦӀыху куэд.
Bu maddedeki ifadeler (10)
куэд гъэвын
рунемало перенести, много испытать.
Дэр щхьэкӀэ куэд бгъэващ.., куэдрэ уи гур бгъэныкъуащ, иджы дэри дыхьэзырщ сытри пхуэтщӀэну.— Ӏуащхьэмахуэ
куэд дэгъэкӀын
рупропустить много времени.
куэд дэкӀащ
рупрошло, миновало много {времени}.
куэд дэмыкӀыу
рув скором времени, спустя некоторое время.
6 ifade daha
куэд зэблэгъэкӀын
рупровернуть много дел.
куэд имыӀэжу
рунезадолго до; накануне.
Губгъуэ унэм нэсыным куэд имыӀэжу гъуэгу зэхэкӀыпӀэм деж а тӀур шым щепсыхащ.— Къущхьэ СулътӀан
куэд ихьыжынкъым
ру{он} долго не протянет.
куэд къегъэкӀуэкӀын
руболтать лишнее.
куэд лъандэрэ
рус давних пор.
Куэд лъандэрэ унагъуэм къимыхьа Елдар.. къокӀуэ.— Ӏуащхьэмахуэ
куэд щӀауэ
рус давних пор, давно.
Сэ куэд щӀауэ си лъыр къовэ, Астемыр, - жиӀэрт Елдар.— КӀыщокъуэ Алим
Kitapta geçtiği hali
куэд нареч. много / Зыкъом, Ӏэджэ, зыбжанэ. ЦӀыху куэд. Куэд гъэвын немало перенести, много испытать. * Дэр щхьэкӀэ куэд бгъэващ.., куэдрэ уи гур бгъэныкъуащ, иджы дэри дыхьэзырщ сытри пхуэтщӀэну. Ӏуащхь. Куэд дэгъэкӀын пропустить много времени. Куэд дэкӀащ прошло, миновало много {времени}. Куэд дэмыкӀыу в скором времени, спустя некоторое время. Куэд зэблэгъэкӀын провернуть много дел. Куэд имыӀэжу незадолго до; накануне. * Губгъуэ унэм нэсыным куэд имыӀэжу гъуэгу зэхэкӀыпӀэм деж а тӀур шым щепсыхащ. Къу. С. Куэд ихьыжынкъым {он} долго не протянет. Куэд къегъэкӀуэкӀын болтать лишнее. Куэд лъандэрэ с давних пор. * Куэд лъандэрэ унагъуэм къимыхьа Елдар.. къокӀуэ. Ӏуащхь. Куэд щӀауэ с давних пор, давно. * Сэ куэд щӀауэ си лъыр къовэ, Астемыр, - жиӀэрт Елдар. КӀ. А.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Зыкъом, Ӏэджэ, зыбжанэ.
Ауэ Жыраслъэн шэсакъэ – нэгъуэщӀ гуэр мэхъу, псалъэ куэд жимыӀэу, шым тесу умыщӀэу, бгыщхьэ бгъэжь плъэкӀэу плъэуэ, и занщӀэу здэплъэм и щӀыбагъымкӀэ щыӀэри илъагъуу, зэщӀэдэӀукӀмэ, дэнэ щыцырхъри зэхихыу.— Хъуэпсэгъуэ нур, 86
+2 örnek
Лэжьыгъэ инхэм щӀыхьыр хэту, А щӀыхьым ди гур къимыуӀэ, Длэжьар зы гъащӀэм дежкӀэ куэдми, Мурадым дежкӀэ ар мащӀэӀуэщ.— Ленин лъагэу тетщ. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 7
Дэфэрэдж гуэщ кӀыфӀым щӀагуати, зиплъыхь щхьэкӀэ зыри илъагъунутэкъым, цӀыху куэд зэрыщӀэсым шэч хэлътэкъым, адэкӀэ-мыдэкӀэ хэт къугъыу, хэт къегъыхыу, хэти гъыным игъэундэращхъуэри заущэхужауэ хъыджэбз Ӏэджэ зэхэст.— Лъапсэ, 32
Deyimler (2)
куэд и уасэн
Сэбэпышхуэ пылъын.
Дадэм зэрыжиӀэмкӀэ, Къулыр аптекэм тетым къыщытхъуащ: лӀыгъэ уиӀэщ, уи аптекэр пхъумэфащ, уэри умышынэу къалэм укъыдэнащ, къалэм аптекэ дэтынри куэд и уасэщ, хэт дэнэ кӀуами хущхъуэ хуэмеин щыӀэ, уеблэмэ дохутыру щыӀэри уэ зыр аращ, жиӀэу.— Нал къута, 235
куэд имыхьыжын
ЩӀэх лъхуэнущ
Ӏэщым хэзыщӀыкӀхэм ящыщт Бэкъани, Хьэту и тхьэкӀумэр къиӀуэнтӀащ: – Мы жэмыщӀэм куэд ихьыжынукъым, лъхуэнущ.— Къалэн, 429
Kitapta geçtiği hali
КУЭД (275). нареч. Зыкъом, Ӏэджэ, зыбжанэ. Ауэ Жыраслъэн шэсакъэ – нэгъуэщӀ гуэр мэхъу, псалъэ куэд жимыӀэу, шым тесу умыщӀэу, бгыщхьэ бгъэжь плъэкӀэу плъэуэ, и занщӀэу здэплъэм и щӀыбагъымкӀэ щыӀэри илъагъуу, зэщӀэдэӀукӀмэ, дэнэ щыцырхъри зэхихыу. Хъуэпсэгъуэ нур, 86. Лэжьыгъэ инхэм щӀыхьыр хэту, А щӀыхьым ди гур къимыуӀэ, Длэжьар зы гъащӀэм дежкӀэ куэдми, Мурадым дежкӀэ ар мащӀэӀуэщ. Ленин лъагэу тетщ. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 7. Дэфэрэдж гуэщ кӀыфӀым щӀагуати, зиплъыхь щхьэкӀэ зыри илъагъунутэкъым, цӀыху куэд зэрыщӀэсым шэч хэлътэкъым, адэкӀэ-мыдэкӀэ хэт къугъыу, хэт къегъыхыу, хэти гъыным игъэундэращхъуэри заущэхужауэ хъыджэбз Ӏэджэ зэхэст. Лъапсэ, 32. ◊ Куэд и уасэн (15). Сэбэпышхуэ пылъын. Дадэм зэрыжиӀэмкӀэ, Къулыр аптекэм тетым къыщытхъуащ: лӀыгъэ уиӀэщ, уи аптекэр пхъумэфащ, уэри умышынэу къалэм укъыдэнащ, къалэм аптекэ дэтынри куэд и уасэщ, хэт дэнэ кӀуами хущхъуэ хуэмеин щыӀэ, уеблэмэ дохутыру щыӀэри уэ зыр аращ, жиӀэу. Нал къута, 235. Куэд имыхьыжын (1). ЩӀэх лъхуэнущ. Ӏэщым хэзыщӀыкӀхэм ящыщт Бэкъани, Хьэту и тхьэкӀумэр къиӀуэнтӀащ: – Мы жэмыщӀэм куэд ихьыжынукъым, лъхуэнущ. Къалэн, 429.