зэхэкъутэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ЗЭХЭКЪУТЭН; (зэхэкъутагъ/зэхэкъутащ:kırıldı; зэхэкъутэ/зэхокъутэ); KIRILMAK (kırılıp dağılmak)
ЗЭХЭКЪУТЭН (зэхикъутагъ/зэхикъутащ: kırdı; ЗЭХЕКЪУТЭ); KIRMAK
зэӀэтхъын/зэӀытхъын (ЗЭӀЕТХЪ(ы); ЗЭХЭКЪУТЭН (ЗЭХЕКЪУТЭ); зэхэгъэшъхъэшъхъэн (зэхегъэшъхъашъхъэ); зэхэгъэшъэшъэн/ зэхэгъэщэщэн (зэхегъэшъашъэн/ зэхегъэщащэ); цунтхъэн/фыщӀын (ецунтхъэ/ефыщӀ); зэхэцунтхъэн/ зэхэфыщӀэн (зэхецунтхъэ/ зэхефыщӀэ); зэхэупкӀэтэн/ зэхэупщӀэтэн; PARÇALAMAK
къэон/къэуэн (къэо/къоуэ); зэхэон/зэхэуэн (зэхэо/зэхоуэ); КЪУТЭН (МЭКЪУТЭ); ЗЭХЭКЪУТЭН (зэхэкъутэ/зэхокъутэ); YIKILMAK
къэгъэон/къэгъэуэн (къегъао/къегъауэ); зэхэгъэон/зэхэгъэуэн (зэхегъао/зэхегъауэ); иутын/иудын (реуты/иреуд); КЪУТЭН (ЕКЪУТЭ); ЗЭХЭКЪУТЭН (ЗЭХЕКЪУТЭ); YIKMAK
зэхэгъэшъхъэшъхъэн, зэхэгъэшъэшъэн/зэхэгъэщэщэн, ЗЭХЭКЪУТЭН → зэӀэтхъын; PARÇALAMAK (vurup kırarak ~; tuz-buz etmek)
зэхэгъэщэщэн/зэхэгъэшъэшъэн, зэхэгъэшъхъэшъхъэн, ЗЭХЭКЪУТЭН → зэӀэтхъын; PARÇALAMAK (vurup kırarak ~)
ЗЭХЭКЪУТЭН → къэгъэон; YIKMAK
ЗЭХЭКЪУТЭН → къэон; YIKILMAK (kırılmak, kırılıp ~)
ЗЭХЭКЪУТЭН, зэхэгъэшъхъэшъхъэн, зэхэгъэшъэшъэн/ зэхэгъэщэщэн → зэӀэтхъын; PARÇALAMAK (vurup kırarak ~)
Bu sonuç kitaptaki 10 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: зэӀэтхъын, къэгъэон, къэон
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(зэхекъутэ)
1. Куэд къутэн, псори къутэн, зэхэгъэщэщэн.
руразбить, сломать что-л. (о многом)
Сэ мурад сщӀат ди бий хьэкӀэкхъуэкӀэхэм.. я техникэр зэхэскъутэну. Т. Хь. Хьэщхьэтеуэм зэхикъута жыгхэм я щхьэкӀэр къафӀэлэлу пщӀантӀэм дэтт. КӀ. А.
2. Еуэурэ гъэлъэлъэн, зэпкърыгъэхун. Топышэр техуэри унэр зэхикъутащ.
руразрушить что-л.
3. ГъэкӀуэдын, щымыгъэӀэжын (къэралыгъуэ сыт хуэдэхэр). Адыгэхэм ящӀа мурадым къэгъазэ иӀэтэкъым. Редедя и лъыр ящӀэжын, Тамтаркъейр зэхакъутэн хуейт. Н. Ш. Греческэ империер зэхакъута.. нэужь, чыристэн диныр къэтӀэсхъащ. Н. Ш.
рууничтожить кого-что-л.
Kitapta geçtiği hali
зэхэкъутэн (зэхекъутэ) перех. гл. 1. разбить, сломать что-л. (о многом) / Куэд къутэн, псори къутэн, зэхэгъэщэщэн. Сэ мурад сщӀат ди бий хьэкӀэкхъуэкӀэхэм.. я техникэр зэхэскъутэну. Т. Хь. Хьэщхьэтеуэм зэхикъута жыгхэм я щхьэкӀэр къафӀэлэлу пщӀантӀэм дэтт. КӀ. А. 2. разрушить что-л. / Еуэурэ гъэлъэлъэн, зэпкърыгъэхун. Топышэр техуэри унэр зэхикъутащ. 3. уничтожить кого-что-л. / ГъэкӀуэдын, щымыгъэӀэжын (къэралыгъуэ сыт хуэдэхэр). Адыгэхэм ящӀа мурадым къэгъазэ иӀэтэкъым. Редедя и лъыр ящӀэжын, Тамтаркъейр зэхакъутэн хуейт. Н. Ш. Греческэ империер зэхакъута.. нэужь, чыристэн диныр къэтӀэсхъащ. Н. Ш.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(зэхекъутэ)
Зэхэгъэщэщэн, еуэурэ зэпкърыгъэхун.
ЦӀыхур зэрызехьэрт, зэзауэрт, тыкуэн сытхэр ягъэсырт, унэ щхьэгъубжэр хьэбэсабэу зэхакъутэрт, автомобилхэм мафӀэ ирадзырти, къалэр Ӏугъуэ фӀыцӀэм уигъэлъагъуртэкъым, фызхэр, сабийхэр зэщӀэкъугъэрт, топ уэ макъым тхьэкӀумэӀупсыр Ӏуауд жыпӀэнт.— Кхъэлэгъунэ, 378
+2 örnek
Хьэщхьэтеуэм зэхикъута жыгхэм я щхьэкӀэр къафӀэлэлу пщӀантӀэм дэтт, езы унэри нэщхъейт, бжэ-щхьэгъубжэ сытхэри гъэбыдауэ, къыщӀэкӀи щӀыхьэжи щымыӀэу Ӏэуэлъауэншэт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 301
МафӀэгу гуэр, вагонхэр зэхэкъутауэ, зэхэцӀэлауэ, нэхъыбэм я щхьэгъубжэр хэмылъыжу къытелъэдащи, псори абы итӀысхьэну йоӀэ, зэрогъэкӀий, зэрызохьэ.— Нал къута, 217
(зэхэкъутащ)
Удын ирадзурэ зыгуэрым и Ӏэпкълъэпкъ с.ху. сэкъат игъуэтын.
И лъакъуэ лъэныкъуэр зэхэкъутауэ зы сэлэт гуэр госпиталым къашащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 178
+1 örnek
[Мариам:] Назифи сеплъмэ – и нэпкъпэпкъыр зэхэкъутащи, лъыпсыр къожэх.— Лэчымэ, 396
Kitapta geçtiği hali
ЗЭХЭКЪУТЭН I (зэхекъутэ) лъэӀ (16). Зэхэгъэщэщэн, еуэурэ зэпкърыгъэхун. ЦӀыхур зэрызехьэрт, зэзауэрт, тыкуэн сытхэр ягъэсырт, унэ щхьэгъубжэр хьэбэсабэу зэхакъутэрт, автомобилхэм мафӀэ ирадзырти, къалэр Ӏугъуэ фӀыцӀэм уигъэлъагъуртэкъым, фызхэр, сабийхэр зэщӀэкъугъэрт, топ уэ макъым тхьэкӀумэӀупсыр Ӏуауд жыпӀэнт. Кхъэлэгъунэ, 378. Хьэщхьэтеуэм зэхикъута жыгхэм я щхьэкӀэр къафӀэлэлу пщӀантӀэм дэтт, езы унэри нэщхъейт, бжэ-щхьэгъубжэ сытхэри гъэбыдауэ, къыщӀэкӀи щӀыхьэжи щымыӀэу Ӏэуэлъауэншэт. Хъуэпсэгъуэ нур, 301. МафӀэгу гуэр, вагонхэр зэхэкъутауэ, зэхэцӀэлауэ, нэхъыбэм я щхьэгъубжэр хэмылъыжу къытелъэдащи, псори абы итӀысхьэну йоӀэ, зэрогъэкӀий, зэрызохьэ. Нал къута, 217.
ЗЭХЭКЪУТЭН II (зэхэкъутащ) лъэмыӀ. (2). Удын ирадзурэ зыгуэрым и Ӏэпкълъэпкъ с.ху. сэкъат игъуэтын. И лъакъуэ лъэныкъуэр зэхэкъутауэ зы сэлэт гуэр госпиталым къашащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 178. [Мариам:] Назифи сеплъмэ – и нэпкъпэпкъыр зэхэкъутащи, лъыпсыр къожэх. Лэчымэ, 396.