зэгъэпэщын
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ГЪЭПСЫН (ЕГЪЭПС(ы); КЪЭГЪЭПСЫН (КЪЕГЪЭПС(ы); зэгъэпэшын/зэгъэпэщын (зэрегъэпэшы/ зэрегъэпэщ); узэнкӀын/узэщӀын (еузэнкӀы/еузэщӀ); узэфын/узэхун (еузэфы/еузэху(р); AYARLAMAK
зэфэгъэдизын/зэхуэгъэдизын (зэфегъэдизы/зэхуегъэдиз), ЗЭПЕГЪЭӀЭН (зэпырегъэӀэ/зэпрегъэӀэ), зэгъэпэшын/зэгъэпэщын (зэрегъэпэшы/зэрегъэпэщ); DENKLEŞTİRMEK
ИБЗЭН, игъэпкӀэн/игъэпщӀэн, УЗЭДЫН, зэгъэзэфэн/зэгъэзэхуэн, зэгъэпэшын/зэгъэпэщын; DÖŞEMEK
зэгъэфэн (зэрегъафэ); ГЪЭПСЫН (ЕГЪЭПС(ы); КЪЭГЪЭПСЫН (КЪЕГЪЭПС(ы); зэгъэпэшын/зэгъэпэщын (зэрегъэпэшы/ зэрегъэпэщ); зэгъэзэфэн/зэгъэзэхуэн, (зэрегъэзафэ/зэрегъэзахуэ); шӀыжьын/щӀыжын, (ешӀыжьы/ещӀыж); зэхэщэн/ зэхэшэн (зэхещэ/зэхешэ); ГЪЭТЭРЭЗЫН (ЕГЪЭТЭРЭЗЫ); ГЪЭТЭМЭМЫН (ЕГЪЭТЭМЭМ); DÜZELTMEK, DÜZENLEMEK
зэгъэпэшын/зэгъэпэщын → зэгъэфэн; DÜZENLEMEK
зэгъэпэщын/зэгъэпэшын → зэгъэфэн; DÜZENLEMEK
ГЪЭПСЫН (ЕГЪЭПС(ы); КЪЭГЪЭПСЫН (КЪЕГЪЭПС(ы); ТЕГЪЭПСЫХЬЭН (тырегъэпсыхьэ/трегъэпсыхь); зэгъэпэшын/зэгъэпэщын (зэрегъэпэшы/зрегъэпэщ); къызэгъэпэшын/къызэгъэпэщын (къызэрегъэпэшы/къызрегъэпэщ); HAZIRLAMAK
къэгъотын/къэгъуэтын (къегъоты/ къегъуэт); зэгъэгъотын/ зэгъэгъуэтын (зэрегъэгъоты/ зэрегъэгъуэт); зэгъэпэшын/ зэгъэпэщын (зэрегъэпэшы/ зэрегъэпэщ); ЗЭГЪЭУӀУН (ЗЭРЕГЪЭУӀУ); SAĞLAMAK (bulmak, temin etmek)
зэгъэпэшын/зэгъэпэщын → ГЪЭПСЫН; HAZIRLAMAK
зэгъэпэшын/зэгъэпэщын → ГЪЭПСЫН; HAZIRLAMAK
зэгъэпэшын/зэгъэпэщын → ИБЗЭН; DÖŞEMEK
зэгъэпэшын/зэгъэпэщын → къэгъотын; SAĞLAMAK
зэгъэпэшын/зэгъэпэщын → ГЪЭПСЫН; AYARLAMAK (düzenlemek)
зэгъэпэшын/зэгъэпэщын → зэфэгъэдизын; DENKLEŞTİRMEK (temin etmek)
зэгъэпэщын/зэгъэпэшын → ГЪЭПСЫН; HAZIRLAMAK
зэгъэпэщын/зэгъэпэшын → ИБЗЭН; DÖŞEMEK
зэгъэпэщын/зэгъэпэшын → къэгъотын; SAĞLAMAK
зэгъэпэщын/зэгъэпэшын → ГЪЭПСЫН; AYARLAMAK (düzenlemek)
зэгъэпэщын/зэгъэпэшын → зэфэгъэдизын; DENKLEŞTİRMEK (temin etmek)
Bu sonuç kitaptaki 19 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: гъэпсын, зэгъэфэн, ибзэн, къэгъотын, зэфэгъэдизын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(зрегъэпэщ)
1. Зыгуэр гъэхьэзырын, зэгъэгъуэтын, зыӀэрыгъэхьэн.
русобрать, накопить что-л., запсатись чем-л.
Ахъшэ зэгъэпэщын.
+1 örnek
ВыщӀэ цӀыкӀуитӀым щӀымахуэм яшхыну мэкъу гулъитӀ зэгъэпэщамэ яхурикъунущ.— Гъуэщокъуэ Хъусин
2. Зэхуэшэсын, угъуеин (дзэ сыт хуэдэхэр).
русобрать, создать, скомплексовать (напр. отряд, войско и т. д.)
Партизанхэм яхэтт щӀалэхэр Маремкъанымрэ Степан Ильичрэ ямыутӀыпщыжу, отряд цӀыкӀу къомыр зэхуашэсу дзэ зэрагъэпэщыну.. арат я мурадыр.— КӀыщокъуэ Алим
3. ЗэфӀэгъэувэн, ухуэн, щӀын (унэ сыт хуэдэхэр).
рупостроить, соорудить что-л.
{Пщы Аслъэнджэрий:} - Мыкъэ, мо жьэгъум деж ди шэтырхэр щыгъэув, фи пщыӀэхэри зэвгъэпэщ, лэгъупри къызэфӀэвдзэ.— Шортэн Аскэрбий
4. Узэдын, екӀуу зэлъыӀухын (унэ, пэш сыт хуэдэхэр).
руобставить (дом, помещение и т. п.); накрыть, сервировать (стол)
ХьэщӀэщыр екӀуу зэгъэпэщын. Унэр зэгъэпэщын.
5. ГъэщӀэрэщӀэн, екӀуу хуэпэн.
рунарядить, красиво одеть кого-л.
Анэм сабийр зэригъэпэщащ.
6. Зэхэлъхьэн, къэгупсысын (жэуап сыт хуэдэхэр).
русоставить (ответ, план и т. п.)
Жэуапыр зэгъэпэщын.
Kitapta geçtiği hali
зэгъэпэщын (зрегъэпэщ) перех. гл. 1. собрать, накопить что-л., запсатись чем-л. / Зыгуэр гъэхьэзырын, зэгъэгъуэтын, зыӀэрыгъэхьэн. Ахъшэ зэгъэпэщын. * ВыщӀэ цӀыкӀуитӀым щӀымахуэм яшхыну мэкъу гулъитӀ зэгъэпэщамэ яхурикъунущ. Гъу. Хъу. 2. собрать, создать, скомплексовать (напр. отряд, войско и т. д.) / Зэхуэшэсын, угъуеин (дзэ сыт хуэдэхэр). * Партизанхэм яхэтт щӀалэхэр Маремкъанымрэ Степан Ильичрэ ямыутӀыпщыжу, отряд цӀыкӀу къомыр зэхуашэсу дзэ зэрагъэпэщыну.. арат я мурадыр. КӀ. А. 3. построить, соорудить что-л. / ЗэфӀэгъэувэн, ухуэн, щӀын (унэ сыт хуэдэхэр). * {Пщы Аслъэнджэрий:} - Мыкъэ, мо жьэгъум деж ди шэтырхэр щыгъэув, фи пщыӀэхэри зэвгъэпэщ, лэгъупри къызэфӀэвдзэ. Ш. А. 4. обставить (дом, помещение и т. п.); накрыть, сервировать (стол) / Узэдын, екӀуу зэлъыӀухын (унэ, пэш сыт хуэдэхэр). ХьэщӀэщыр екӀуу зэгъэпэщын. Унэр зэгъэпэщын. 5. нарядить, красиво одеть кого-л. / ГъэщӀэрэщӀэн, екӀуу хуэпэн. Анэм сабийр зэригъэпэщащ. 6. переносное составить (ответ, план и т. п.) / Зэхэлъхьэн, къэгупсысын (жэуап сыт хуэдэхэр). Жэуапыр зэгъэпэщын.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(зэрегъэпэщ)
1. Зыгуэр гъэхьэзырын, зэгъэгъуэтын, зыӀэрыгъэхьэн.
[Гесиод:] Сэ сымэлыхъуэщ, зы гъэм тӀэу лъхуэуэ мэл зэзгъэпэщыну и ужь ситщ, си щӀэныгъэ Ӏуэхур хыфӀэздзэну Ӏэмал иӀэкъым. «— Тепщэч къэзылъэтыхь, 186
+2 örnek
Сосрыкъуэ зэригъэпэща бомбэм къикӀыну бэлыхь къомыр ищӀэу щытыгъатэмэ, а делагъэм хэмытынкӀи хъунт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 604
[Фэуаз] Сэри сежьэн хуейуэ къыщӀэкӀащи, хьэфэ тхылъи сыти схузэрагъэпэщ, нэгъуэщӀ къэралым Ӏуэхутхьэбзэ гуэркӀэ сагъэкӀуэну.— Анка, 383
2. Зэхэшэн, зэгъэуӀун.
АпщӀондэху аузыр гъэбыдэн хуейщ, отряд лъэрызехьэ зэгъэпэщамэ, нэхъыфӀт, зыщӀыпӀэ тӀэсхъапӀэ къыкъуэкӀмэ, занщӀэу бдзын хуэдэу.— Нал къута, 305
+2 örnek
Партизанхэм яхэт щӀалэхэр Мэремкъанымрэ Степан Ильичрэ ямыутӀыпщыжу, отряд цӀыкӀу къомыр зэхуашэсу дзэ зэрагъэпэщу абрэджу ежьэжам я ужь ихьэну арат я мурадыр.— Хъуэпсэгъуэ нур, 316
[Дорофеич жиӀэу:] ОркестрыфӀ зэдгъэпэщмэ, къыбгурыӀуа, музык защӀэкӀэ полъку псо зэбгрытхунщ, къыбгурыӀуа, советскэм бийуэ иӀэр зэбгрытхунщ, уеблэмэ Жыраслъэн яхэту, къыбгурыӀуа?— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 553
(зэгъэпэщащ)
ГъэщӀэрэщӀауэ, екӀуу хуэпауэ, узэдауэ щытын.
Уэрамым офицар Ӏэджэ дэту уахуэзэрт, я цейкӀи ӀэщэкӀи зэгъэпэщауэ, къэзакъ сэшхуэ якӀэрыщӀауэ, дамэтелъхэр цӀуужу, зи къатырым шыгъэцӀыв илъи яхэтти здэкӀуэм «дзым-дзым» жиӀэу псалъэрт, бащлъыкъ хужьхэри, шылэ уагъэ ищӀауэ, я щӀыбымкӀэ едзэкӀат.— Хъуэпсэгъуэ нур, 112
+2 örnek
Абы и псалъэр иуха-имыуха жыпӀэну, къекӀуу зэгъэпэща нэгъуэщӀ лӀыжь гуэрым, адыгэш къабзэ, яе хъужарэ лъакъуэхуу, и щхьэр гъуру, ӀумпӀэкӀэ иӀыгъыу утыкум къришащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 127
Шу къыхашахэр сотнэ-сотнэурэ иувыкӀат, Ӏэщэ-фащэкӀэ зэгъэпэщауэ, сэшхуэ Ӏэпщэр вындыпэм ещхьу къэгъэшауэ я сэшхуэ фӀыцӀэхэр гуэлът, къамэри абы хуэдэу, карабин кӀэщӀхэр я щӀыбым илът, бащлъыкъ щӀагъым къыщӀэплъу.— Хъуэпсэгъуэ нур, 125
Kitapta geçtiği hali
ЗЭГЪЭПЭЩЫН I (зэрегъэпэщ) лъэӀ. (17). 1. (8). Зыгуэр гъэхьэзырын, зэгъэгъуэтын, зыӀэрыгъэхьэн. [Гесиод:] Сэ сымэлыхъуэщ, зы гъэм тӀэу лъхуэуэ мэл зэзгъэпэщыну и ужь ситщ, си щӀэныгъэ Ӏуэхур хыфӀэздзэну Ӏэмал иӀэкъым. «Тепщэч къэзылъэтыхь», 186. Сосрыкъуэ зэригъэпэща бомбэм къикӀыну бэлыхь къомыр ищӀэу щытыгъатэмэ, а делагъэм хэмытынкӀи хъунт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 604. [Фэуаз] Сэри сежьэн хуейуэ къыщӀэкӀащи, хьэфэ тхылъи сыти схузэрагъэпэщ, нэгъуэщӀ къэралым Ӏуэхутхьэбзэ гуэркӀэ сагъэкӀуэну. Анка, 383. 2. (9). Зэхэшэн, зэгъэуӀун. АпщӀондэху аузыр гъэбыдэн хуейщ, отряд лъэрызехьэ зэгъэпэщамэ, нэхъыфӀт, зыщӀыпӀэ тӀэсхъапӀэ къыкъуэкӀмэ, занщӀэу бдзын хуэдэу. Нал къута, 305. Партизанхэм яхэт щӀалэхэр Мэремкъанымрэ Степан Ильичрэ ямыутӀыпщыжу, отряд цӀыкӀу къомыр зэхуашэсу дзэ зэрагъэпэщу абрэджу ежьэжам я ужь ихьэну арат я мурадыр. Хъуэпсэгъуэ нур, 316. [Дорофеич жиӀэу:] ОркестрыфӀ зэдгъэпэщмэ, къыбгурыӀуа, музык защӀэкӀэ полъку псо зэбгрытхунщ, къыбгурыӀуа, советскэм бийуэ иӀэр зэбгрытхунщ, уеблэмэ Жыраслъэн яхэту, къыбгурыӀуа? Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 553.
ЗЭГЪЭПЭЩЫН II (зэгъэпэщащ) лъэмыӀ. (5). ГъэщӀэрэщӀауэ, екӀуу хуэпауэ, узэдауэ щытын. Уэрамым офицар Ӏэджэ дэту уахуэзэрт, я цейкӀи ӀэщэкӀи зэгъэпэщауэ, къэзакъ сэшхуэ якӀэрыщӀауэ, дамэтелъхэр цӀуужу, зи къатырым шыгъэцӀыв илъи яхэтти здэкӀуэм «дзым-дзым» жиӀэу псалъэрт, бащлъыкъ хужьхэри, шылэ уагъэ ищӀауэ, я щӀыбымкӀэ едзэкӀат. Хъуэпсэгъуэ нур, 112. Абы и псалъэр иуха-имыуха жыпӀэну, къекӀуу зэгъэпэща нэгъуэщӀ лӀыжь гуэрым, адыгэш къабзэ, яе хъужарэ лъакъуэхуу, и щхьэр гъуру, ӀумпӀэкӀэ иӀыгъыу утыкум къришащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 127. Шу къыхашахэр сотнэ-сотнэурэ иувыкӀат, Ӏэщэ-фащэкӀэ зэгъэпэщауэ, сэшхуэ Ӏэпщэр вындыпэм ещхьу къэгъэшауэ я сэшхуэ фӀыцӀэхэр гуэлът, къамэри абы хуэдэу, карабин кӀэщӀхэр я щӀыбым илът, бащлъыкъ щӀагъым къыщӀэплъу. Хъуэпсэгъуэ нур, 125.