жэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
чъэн/жэн; KOŞMAK (чъагъэ/жащ: koştu; мачъэ/мажэ: koşuyor); къэчъэн/ къэжэн (къэчъагъ/къэжащ: koştu; къэчъэ/къожэ: koşuyor)
жэн → чъэн; KOŞMAK (öteye ~)
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: чъэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(мажэ)
1. ЩӀэпхъуауэ кӀуэн. Шыр мажэ.
рубежать, мчаться; скакать
2. ПсынщӀэу кӀуэн (машинэ, мафӀэгу с.ху.). Автобусыр псынщӀэу мажэ.
рубыстро ехать, мчаться (о транспорте)
3. Джэрэзурэ кӀуэн. Топыр мажэ. Шэрхъыр мажэ.
рукатиться (напр. о мяче)
4. Ежэхын. Псыхьэлыгъуэр жэн.
рутечь
5. ЩӀым зытриубгъуэурэ къэкӀын (къэкӀыгъэхэм щхьэкӀэ). Нащэ къуэпсхэр жэн.
рудать побеги (о растениях)
Bu maddedeki ifadeler (1)
гур жэн
Еплъ: гу
Kitapta geçtiği hali
жэн (мажэ) неперех. 1. бежать, мчаться; скакать / ЩӀэпхъуауэ кӀуэн. Шыр мажэ. 2. быстро ехать, мчаться (о транспорте) / ПсынщӀэу кӀуэн (машинэ, мафӀэгу с.ху.). Автобусыр псынщӀэу мажэ. 3. катиться (напр. о мяче) / Джэрэзурэ кӀуэн. Топыр мажэ. Шэрхъыр мажэ. 4. переносное течь / Ежэхын. Псыхьэлыгъуэр жэн. 5. переносное дать побеги (о растениях) / ЩӀым зытриубгъуэурэ къэкӀын (къэкӀыгъэхэм щхьэкӀэ). Нащэ къуэпсхэр жэн. гур жэн см. гу II
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(мажэ)
1. ЩӀэпхъуауэ кӀуэн.
Шу псори зэбгъурыту макӀуэ, псалъэм папщӀэ, япэ имыщыпхъэ хэтмэ, и шыр къыжьэдекъуэ, ауэ а шу къомыр атакэ кӀуэуэ ежьакъэ – къыжьэдэкъуэ-ныжьэдэкъуэ щыӀэжкъым, щхьэж и шым и къару къызэрихькӀэ теутӀыпщхьауэ мажэ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 543
+2 örnek
Ислъэмейр къэукхъуауэ къох, жаӀэу хъыбар мыфэмыцыр пхъащӀэм и тхьэкӀумэм къызэрицырхъэу, и фыз пщэфӀапӀэм щӀэтым и Ӏэпэр иубыдри куэбжэмкӀэ дэжауэ губгъуэмкӀэ мажэ, фыз хъурейр чачэу илъэфу.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 526
Жэмыжьри дыхьэшхэну и шхуэл нэщӀыр адэкӀэ-мыдэкӀэ ириупцӀэкӀыу жэрт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 280
2. ПсынщӀэу кӀуэн (машинэ, шу, с.ху.).
Машинэр, хьэри шыри игъащтэу, жэрт, зэзэмызэ дридзеймэ, Лу къыбгъэдэс Мэтхъаным зыжьэхигъауэу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 532
+1 örnek
Сабэр гъуэгум къыщиӀэту «Победащхъуэр» мажэ псынщӀэу… «— Тисей, 477
3. Псыр ежэхын.
ЩӀыӀэм мылу псыр егъэж, Ар мыл щӀагъым щӀэтуи мажэ.— Псыр шы щхъуантӀэм тесу мажэ. «Мывэ хуабэ», 208
+2 örnek
Уи псы уэрхэр мажэ щхьэхьу, Я ӀуфитӀыр напщӀэм телъщ.— Адыгэ хэку. «Щхьэлыкъуэ», 394
Псынэ къыщӀэжмэ, псыр жэхункӀэ ИрипщэфӀэну псы къыхах, Псыр мыжэу итмэ, къамылылъэщ, Псы хуэлӀэ къэсми я щхьэр Ӏуах.— Хэт сыт ӀэнатӀэ къехъулӀами… Батырыбжьэ, 63
Kitapta geçtiği hali
ЖЭН (мажэ) лъэмыӀ. (138). 1. (112). ЩӀэпхъуауэ кӀуэн. Шу псори зэбгъурыту макӀуэ, псалъэм папщӀэ, япэ имыщыпхъэ хэтмэ, и шыр къыжьэдекъуэ, ауэ а шу къомыр атакэ кӀуэуэ ежьакъэ – къыжьэдэкъуэ-ныжьэдэкъуэ щыӀэжкъым, щхьэж и шым и къару къызэрихькӀэ теутӀыпщхьауэ мажэ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 543. Ислъэмейр къэукхъуауэ къох, жаӀэу хъыбар мыфэмыцыр пхъащӀэм и тхьэкӀумэм къызэрицырхъэу, и фыз пщэфӀапӀэм щӀэтым и Ӏэпэр иубыдри куэбжэмкӀэ дэжауэ губгъуэмкӀэ мажэ, фыз хъурейр чачэу илъэфу. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 526. Жэмыжьри дыхьэшхэну и шхуэл нэщӀыр адэкӀэ-мыдэкӀэ ириупцӀэкӀыу жэрт. Хъуэпсэгъуэ нур, 280. 2. (6). ПсынщӀэу кӀуэн (машинэ, шу, с.ху.). Машинэр, хьэри шыри игъащтэу, жэрт, зэзэмызэ дридзеймэ, Лу къыбгъэдэс Мэтхъаным зыжьэхигъауэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 532. Сабэр гъуэгум къыщиӀэту «Победащхъуэр» мажэ псынщӀэу… «Тисей», 477. 3. (10). Псыр ежэхын. ЩӀыӀэм мылу псыр егъэж, Ар мыл щӀагъым щӀэтуи мажэ. Псыр шы щхъуантӀэм тесу мажэ. «Мывэ хуабэ», 208. Уи псы уэрхэр мажэ щхьэхьу, Я ӀуфитӀыр напщӀэм телъщ. Адыгэ хэку. «Щхьэлыкъуэ», 394. Псынэ къыщӀэжмэ, псыр жэхункӀэ ИрипщэфӀэну псы къыхах, Псыр мыжэу итмэ, къамылылъэщ, Псы хуэлӀэ къэсми я щхьэр Ӏуах. Хэт сыт ӀэнатӀэ къехъулӀами… «Батырыбжьэ», 63. ◊ ЗдэкӀуари здэжари ямыщӀэн (6). Еплъ кӀуэн. Гур жэн (19). Еплъ гу I.