езэуэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
зэзэон/зэзэуэн; (зэзэуагъ/зэзэуащ: ikisi birbiriyle dövüştü; зэзао/зозауэ: ikisi birbiriyle dövüşüyor; зэон/зауэн; зэуагъэ/зэуащ: dövüştü/savaştı; мэзао/мэзауэ: dövüşüyor/savaşıyor); езэон/езэуэн; (езао/йозауэ); DÖVÜŞMEK, SAVAŞMAK (birbiriyle~)
зэон/зэуэн (мэзао/мэзауэ), зэзэон/зэзэуэн (зэзао(х)/зозауэ(хэ); езэон/езэуэн (езао/йозауэ); SAVAŞMAK
езэон/езэуэн → зэзэон; DÖVÜŞMEK, SAVAŞMAK (birine karşı ~)
езэон/езэуэн → зэон; SAVAŞMAK (biriyle ~)
езэуэн → зэзэон; DÖVÜŞMEK, SAVAŞMAK (birine karşı ~)
езэуэн/езэон → зэон; SAVAŞMAK (biriyle ~)
Bu sonuç kitaptaki 6 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(йозауэ)
1. Зыгуэрым удын гъущэ едзын.
рудраться, биться с кем-л.
Аслъий и жьэм зыри къыхужьдэмыкӀыжу, зызэхуишащ, и шырыр зыхьыну бгъэм езэуэну зызыгъэхьэзыра къурту илъын къудейуэ.— Къущхьэ СулътӀан
2. Зыгуэрым ӀэщэкӀэ еуэн, зыгуэрым удын едзын.
рувоевать, сражаться с кем-л.
Ар {Болэт} БетӀал и дзэм хэту Деникин езэуэгъащ.— Ӏуащхьэмахуэ
+1 örnek
Къарури лъэкӀыныгъэри нэхъ зи мащӀэ гуащӀэрыпсэухэр тыркухэм езауэрт.— ПащӀэ Бэчмырзэ
Kitapta geçtiği hali
езэуэн (йозауэ) неперех. гл. 1. драться, биться с кем-л. / Зыгуэрым удын гъущэ едзын. * Аслъий и жьэм зыри къыхужьдэмыкӀыжу, зызэхуишащ, и шырыр зыхьыну бгъэм езэуэну зызыгъэхьэзыра къурту илъын къудейуэ. Къу. С. 2. воевать, сражаться с кем-л. / Зыгуэрым ӀэщэкӀэ еуэн, зыгуэрым удын едзын. * Ар {Болэт} БетӀал и дзэм хэту Деникин езэуэгъащ. Ӏуащхь. Къарури лъэкӀыныгъэри нэхъ зи мащӀэ гуащӀэрыпсэухэр тыркухэм езауэрт. П. Б.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(йозауэ)
1. Зыгуэрым удын гъущэ едзын.
КъэрэгъулитӀыр шыдыгъум езауэу щытыху, Уэрдэщыкъуэ и шыр пэшымкӀэ къыщӀишащ.— Нал къута, 267
+2 örnek
Нэху щыхукӀэ самыгъэжейуэ [аргъуейм] сезауэу сыхэлъащ.— Аргъуей, 388
Астемыр и гум къэкӀыжащ Инус хьэжым езауэу къыщиуӀам мыбдеж щилъэсыжауэ зэрыщытар.— Хъуэпсэгъуэ нур, 226
2. Зыгуэрым ӀэщэкӀэ пэувын, еуэн, текӀуэныгъэр зыӀэрыгъэхьэну хэтын.
Псэемыблэжу бийм езауэу И анэ-адэр жэщкӀэ гуӀэу Бэлыхьыр хэкум щхьэщихамэ, Уэрэд ар хъуащи, лӀэ имыӀэ— Зи гъащӀэр кӀыхь. «Батырыбжьэ», 148
+2 örnek
[Фэуаз Къэрэлъашэ жреӀэ:] Абы и хъыбарыр уэ зэхэпха, сэ зэхэсха – хэӀущӀыӀу хъуауэ къыщӀэкӀынти, зауэ къыщыхъейм Ӏэтащхьэхэм я унафэкӀэ хьэпсым ис лӀыр ираджащ, абы хуэдэ лӀы ахъырзэманкъэ дызыхуэныкъуэр, зауэ-банэу дунейр щихькӀэ, дзэм къыхэдвгъаши, ирезауэ жыхуаӀэу.— Лыгъэ, 409
Локотош нэмыцэм езауэу ауз куэбжэм деж Ӏутыху, Якъуби ищӀэн игъуэтащ.— Нал къута, 301
Deyimler (1)
ӀумпӀэм езэуэн
Еплъ: ӀумпӀэ
Kitapta geçtiği hali
ЕЗЭУЭН (йозауэ) лъэмыӀ. (30). 1. (9). Зыгуэрым удын гъущэ едзын. КъэрэгъулитӀыр шыдыгъум езауэу щытыху, Уэрдэщыкъуэ и шыр пэшымкӀэ къыщӀишащ. Нал къута, 267. Нэху щыхукӀэ самыгъэжейуэ [аргъуейм] сезауэу сыхэлъащ. Аргъуей, 388. Астемыр и гум къэкӀыжащ Инус хьэжым езауэу къыщиуӀам мыбдеж щилъэсыжауэ зэрыщытар. Хъуэпсэгъуэ нур, 226. 2. (21). Зыгуэрым ӀэщэкӀэ пэувын, еуэн, текӀуэныгъэр зыӀэрыгъэхьэну хэтын. Псэемыблэжу бийм езауэу И анэ-адэр жэщкӀэ гуӀэу Бэлыхьыр хэкум щхьэщихамэ, Уэрэд ар хъуащи, лӀэ имыӀэ Зи гъащӀэр кӀыхь. «Батырыбжьэ», 148. [Фэуаз Къэрэлъашэ жреӀэ:] Абы и хъыбарыр уэ зэхэпха, сэ зэхэсха – хэӀущӀыӀу хъуауэ къыщӀэкӀынти, зауэ къыщыхъейм Ӏэтащхьэхэм я унафэкӀэ хьэпсым ис лӀыр ираджащ, абы хуэдэ лӀы ахъырзэманкъэ дызыхуэныкъуэр, зауэ-банэу дунейр щихькӀэ, дзэм къыхэдвгъаши, ирезауэ жыхуаӀэу. Лыгъэ, 409. Локотош нэмыцэм езауэу ауз куэбжэм деж Ӏутыху, Якъуби ищӀэн игъуэтащ. Нал къута, 301. ◊ ӀумпӀэм езэуэн (1). Еплъ ӀумпӀэ.