ӀумпӀэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
шхоӀу/шхуэӀу, шхомлакӀ/ шхуэмылакӀэ, ӀупӀэ/ӀумпӀэ; DİZGİN, GEM
ӀумпӀэ/ӀупӀэ → шхоӀу; DİZGİN
ӀупӀэ/ӀумпӀэ → шхоӀу; DİZGİN
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: шхоӀу
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Шым здыхуей лъэныкъуэмкӀэ ирагъэгъазэу шхуэм пыщӀа кӀапсэ.
руповод (для лошади)
Шы ӀумпӀэр Ӏыгъын.
Bu maddedeki ifadeler (5)
ӀумпӀэкӀэ къешэкӀын
рудержать кого-л. в узде.
ӀумпӀэкӀэ шэн
ӀумпӀэкӀэ къешэкӀын
ӀумпӀэм дэкӀуэн
руидти на поводу у кого-л.
ӀумпӀэр убыдын
рувзять в свои руки бразды правления.
ӀумпӀэр Ӏыгъын
рудержать в своих руках бразды правления.
Kitapta geçtiği hali
ӀумпӀэ повод (для лошади) / Шым здыхуей лъэныкъуэмкӀэ ирагъэгъазэу шхуэм пыщӀа кӀапсэ. Шы ӀумпӀэр Ӏыгъын. ӀумпӀэкӀэ къешэкӀын держать кого-л. в узде. ӀумпӀэкӀэ шэн = ӀумпӀэкӀэ къешэкӀын. ӀумпӀэм дэкӀуэн идти на поводу у кого-л. ӀумпӀэр убыдын взять в свои руки бразды правления. ӀумпӀэр Ӏыгъын держать в своих руках бразды правления.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Шым здыхуей лъэныкъуэмкӀэ ирагъэгъазэу шхуэм пыщӀа кӀапсэ.
Асэтиным сыт жиӀэми фӀэмыӀуэхуу, Жыраслъэн и шагъдийр ӀумпӀэкӀэ иӀыгъыу щытт, зыри жимыӀэу.— Хъуэпсэгъуэ нур, 114
+2 örnek
Уи жагъуэ зыщӀын мыбдежым щыскъым, жиӀэри нэхъ щӀалэӀуэхэм ящыщ гуэрым шым и ӀумпӀэр иубыдри цӀыхубзыр къригъэпсыхащ, сабий цӀыкӀури къыӀихри щӀым тригъэуващ.— Лъапсэ, 58
Бжэр къыӀуихрэ плъэмэ Бэкъан и пхъэ лъакъуитӀыр иӀыгъыу шым телъщ, уанэгум илъу, и пащӀэ закъуэр пӀийуэ, шы ӀумпӀэр къуажэ Советым тет председателым иӀыгъщ: Къыпхуэсшэжащ, Ӏурарэ, уи щхьэгъусэр, ди щауэишыжу аращ, къет мыдэ бжьэ.— Къалэн, 433
Deyimler (1)
ӀумпӀэм езэуэн
Зричыну, щӀэпхъуэну ипкӀын-илъын (шыр).
Щэулэхъу ӀумпӀэм езауэрт, к
Kitapta geçtiği hali
ӀУМПӀЭ (5). Шым здыхуей лъэныкъуэмкӀэ ирагъэгъазэу шхуэм пыщӀа кӀапсэ. Асэтиным сыт жиӀэми фӀэмыӀуэхуу, Жыраслъэн и шагъдийр ӀумпӀэкӀэ иӀыгъыу щытт, зыри жимыӀэу. Хъуэпсэгъуэ нур, 114. Уи жагъуэ зыщӀын мыбдежым щыскъым, жиӀэри нэхъ щӀалэӀуэхэм ящыщ гуэрым шым и ӀумпӀэр иубыдри цӀыхубзыр къригъэпсыхащ, сабий цӀыкӀури къыӀихри щӀым тригъэуващ. Лъапсэ, 58. Бжэр къыӀуихрэ плъэмэ Бэкъан и пхъэ лъакъуитӀыр иӀыгъыу шым телъщ, уанэгум илъу, и пащӀэ закъуэр пӀийуэ, шы ӀумпӀэр къуажэ Советым тет председателым иӀыгъщ: Къыпхуэсшэжащ, Ӏурарэ, уи щхьэгъусэр, ди щауэишыжу аращ, къет мыдэ бжьэ. Къалэн, 433. ◊ ӀумпӀэм езэуэн (1). Зричыну, щӀэпхъуэну ипкӀын-илъын (шыр). Щэулэхъу ӀумпӀэм езауэрт, к