джэдыгу
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ДЖЭДЫГУ; шъоджэдыгу/фэджэдыгу; KÜRK;
Bu sonuç kitaptaki 1 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
И кӀуэцӀымкӀэ цыр гъэзауэ, хъурыфэм е дыжьым къыхэщӀыкӀа щӀымахуэ щыгъын хуабэ.
рушуба
Дыжь джэдыгу. Хъурыфэ джэдыгу.
+2 örnek
Пщы Аслъэнджэрий... джэгур и плӀэм идзауэ, и лъакъуитӀыр къелэлэхыу пӀэм итӀысхьэжауэ ист.— Шортэн Аскэрбий
ЗылӀыр джэдыгуибгъурэ лӀибгъур джэдыгуншэу.— Псалъэжьхэр
Bu maddedeki ifadeler (3)
джэдыгу пӀарыгъ
ружалкий, невзрачный (о человеке).
{Астемыр:}- Елдар ар къыпхуидэнкъым. {Дисэ:} Джэдыгу пӀарыгъ офицарми? Уи жьэм псы жьэдэгъэжыхь. ЛӀо къыщӀысхуимыдэнур?— КӀыщокъуэ Алим
джэдыгур зэгъэдзэкӀын
рудержать хвост трубой.
джэдыгу кӀэщӀ
И кӀыхьагъыр лъэгуажьэм нэмысу щӀа джэдыгу.
руполушубок
ЩӀалэм и джэдыгу кӀэщӀыр и плӀэм иридзащ.
Kitapta geçtiği hali
джэдыгу шуба / И кӀуэцӀымкӀэ цыр гъэзауэ, хъурыфэм е дыжьым къыхэщӀыкӀа щӀымахуэ щыгъын хуабэ. Дыжь джэдыгу. Хъурыфэ джэдыгу. * Пщы Аслъэнджэрий... джэгур и плӀэм идзауэ, и лъакъуитӀыр къелэлэхыу пӀэм итӀысхьэжауэ ист. Ш. А. ЗылӀыр джэдыгуибгъурэ лӀибгъур джэдыгуншэу. (погов.) Джэдыгу пӀарыгъ жалкий, невзрачный (о человеке). * {Астемыр:}- Елдар ар къыпхуидэнкъым. {Дисэ:} Джэдыгу пӀарыгъ офицарми? Уи жьэм псы жьэдэгъэжыхь. ЛӀо къыщӀысхуимыдэнур? КӀ. А. Джэдыгур зэгъэдзэкӀын держать хвост трубой. Джэдыгу кӀэщӀ полушубок / И кӀыхьагъыр лъэгуажьэм нэмысу щӀа джэдыгу. * ЩӀалэм и джэдыгу кӀэщӀыр и плӀэм иридзащ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
ЩӀымахуэ щыгъын хуабэ хъурыфэм е хьэкӀэкхъуэкӀэ языныкъуэхэм я фэм къыхэщӀыкӀауэ, и кӀуэцӀымкӀэ цыр гъэзауэ.
Къаплъэн джэдыгур сщыгъкъэ, жыпӀэу Зэпкун хуэмейхэм уэ иумыку— Къаплъэныфэ. «Дамыгъэ», 110
+2 örnek
Иремэлыфэ уи джэдыгур – Шхы, узэуэнум, дыгъужьыгу.— Къаплъэныфэ. «Дамыгъэ», 110
А къуажэкум дэт псы цӀыкӀур ещхьт зи адэ и джэдыгу щызытӀэгъа щӀалэ цӀыкӀум.— Хъуэпсэгъуэ нур, 301
Deyimler (2)
джэдыгу гъур
Къущхьэ зыбжани я шабырым фэ кӀапсэ цӀыкӀу къешэкӀауэ, я джэдыгу гъурым и щӀыӀукӀэ езыхэм ящӀа сэ, сампӀэм илъу, якӀэрыщӀауэ, нэкӀуплъ хъужауэ зэхэтт; сонэхэр псыгъуэ хъужауэ, я къамэр дахэу, я пащӀэр ину къэкӀуат; татхэр лъахъшэ защӀэу, мычэму зэдауэу, зэныкъуэкъуу, псомкӀи мыарэзыуэ, нэхъ жьантӀэмкӀэ еӀэрт; цӀыхубзхэр щхьэхуэу зэхэувэжауэ я ӀэлъэщӀышхуэхэмкӀэ я нэкӀур щӀахъумэрэ нэ закъуэкӀэ плъэмэ, цӀыхухъум нитӀкӀэ ялъагъум нэхърэ нэхъыбэ ялъагъуу зэӀущащэрт, къэрэхьэлъкъыр щӀызэхуашэсар къагурымыӀуэ хуэдэт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 322
Еплъ: джэдыгу пӀаргъ
джэдыгу пӀаргъ
Фэншэ, мыгуакӀуэ, фейцейуэ хуэпа.
Красноармеецхэм нэхъыбэр гуэншырыкът е кӀэрэхът, ящыгъри щӀагъуэтэкъым – джэдыгу пӀаргът.— Щынэхужьыкъуэ, 29
+2 örnek
[Алим:] Сэ къысщӀэкӀия шур джэдыгу пӀаргъыу, зызыгъэшу уэсым хэтым жьэхолъадэ.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 520
ЩӀалэ цӀыкӀухэр, джэдыгу пӀаргъ хъужауэ, я пыӀэр хъуным яшхауэ, къызэщӀэплъауэ зэбэнхэрт, уэсыр лъакъуэкӀи пэкӀи явэу— Хъуэпсэгъуэ нур, 153
Kitapta geçtiği hali
ДЖЭДЫГУ (18). ЩӀымахуэ щыгъын хуабэ хъурыфэм е хьэкӀэкхъуэкӀэ языныкъуэхэм я фэм къыхэщӀыкӀауэ, и кӀуэцӀымкӀэ цыр гъэзауэ. Къаплъэн джэдыгур сщыгъкъэ, жыпӀэу Зэпкун хуэмейхэм уэ иумыку. Къаплъэныфэ. «Дамыгъэ», 110. Иремэлыфэ уи джэдыгур – Шхы, узэуэнум, дыгъужьыгу. Къаплъэныфэ. «Дамыгъэ», 110. А къуажэкум дэт псы цӀыкӀур ещхьт зи адэ и джэдыгу щызытӀэгъа щӀалэ цӀыкӀум. Хъуэпсэгъуэ нур, 301. ◊ Джэдыгу гъур (1). Еплъ джэдыгу пӀаргъ. Къущхьэ зыбжани я шабырым фэ кӀапсэ цӀыкӀу къешэкӀауэ, я джэдыгу гъурым и щӀыӀукӀэ езыхэм ящӀа сэ, сампӀэм илъу, якӀэрыщӀауэ, нэкӀуплъ хъужауэ зэхэтт; сонэхэр псыгъуэ хъужауэ, я къамэр дахэу, я пащӀэр ину къэкӀуат; татхэр лъахъшэ защӀэу, мычэму зэдауэу, зэныкъуэкъуу, псомкӀи мыарэзыуэ, нэхъ жьантӀэмкӀэ еӀэрт; цӀыхубзхэр щхьэхуэу зэхэувэжауэ я ӀэлъэщӀышхуэхэмкӀэ я нэкӀур щӀахъумэрэ нэ закъуэкӀэ плъэмэ, цӀыхухъум нитӀкӀэ ялъагъум нэхърэ нэхъыбэ ялъагъуу зэӀущащэрт, къэрэхьэлъкъыр щӀызэхуашэсар къагурымыӀуэ хуэдэт. Хъуэпсэгъуэ нур, 322. Джэдыгу пӀаргъ (6). Фэншэ, мыгуакӀуэ, фейцейуэ хуэпа. Красноармеецхэм нэхъыбэр гуэншырыкът е кӀэрэхът, ящыгъри щӀагъуэтэкъым – джэдыгу пӀаргът. Щынэхужьыкъуэ, 29. [Алим:] Сэ къысщӀэкӀия шур джэдыгу пӀаргъыу, зызыгъэшу уэсым хэтым жьэхолъадэ. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 520. ЩӀалэ цӀыкӀухэр, джэдыгу пӀаргъ хъужауэ, я пыӀэр хъуным яшхауэ, къызэщӀэплъауэ зэбэнхэрт, уэсыр лъакъуэкӀи пэкӀи явэу. Хъуэпсэгъуэ нур, 153.