дей
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
хъатэп, шӀагъоп/щӀагъуэкъым; зэгъэпцӀыгъ/зэгъэпцӀа, мышӀагъу(э) /мыщӀагъуэ; дэи/дей; BASİT (dayanıksız, özensiz, kötü)
Е (йэ), Ӏае/Ӏей, дэи/дей, БЗАДЖЭ, ЦӀАПӀЭ, ХЬАЛЭЧ/ХЬЭЛЭЧ; FENA, ÇİRKİN, KÖTÜ, BERBAT
дей/дэи; KÖTÜ, FENA
дэи/дей KÖTÜ, FENA
дей/дэи → хъатэп; BASİT (kötü)
дэи/дей → хъатэп; BASİT (kötü)
Bu sonuç kitaptaki 6 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: хъатэп
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
МыхъумыщӀэ, Ӏей.
руплохой
Гъусэ дей нэхърэ Ӏэщэ дэгъуэ.— Псалъэжьхэр
ДэцӀыкӀу къызыпыкӀэ жыгщ, и тхьэмпэхэр хуэхъурейщ, мэзщӀагъхэм къыщокӀ, и пхъэр быдэщ, псынщӀэщи, гуахъуэкӀ, шэмэджыкӀ сыт хуэдэу къагъэсэбэп, и чыр зыгуэр ирипхункӀэ хъарзынэщ.
руореховое дерево, орешник (Corylus avellana)
Еплъ: деж
Kitapta geçtiği hali
дей I устар. плохой / МыхъумыщӀэ, Ӏей. * Гъусэ дей нэхърэ Ӏэщэ дэгъуэ. (погов.) II бот. ореховое дерево, орешник (Corylus avellana) / ДэцӀыкӀу къызыпыкӀэ жыгщ, и тхьэмпэхэр хуэхъурейщ, мэзщӀагъхэм къыщокӀ, и пхъэр быдэщ, псынщӀэщи, гуахъуэкӀ, шэмэджыкӀ сыт хуэдэу къагъэсэбэп, и чыр зыгуэр ирипхункӀэ хъарзынэщ. III см. деж.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
ДэцӀыкӀу, мэзыдэ къызыпыкӀэ жыг.
Дейм дэ къыщыпыкӀэм деж зэрыхъур фощӀэ: нэхъапэ щӀыкӀэ щхъуантӀэ хъужауэ зы тӀэкӀу къыпедзэ, тӀэкӀу-тӀэкӀуурэ ин мэхъу, арщхьэкӀэ купщӀэр мыхьэнэншэ тӀэкӀущ, езыр ину плъагъу щхьэкӀэ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 650
Си нэгум щӀэту слъагъу дахэм Я дей, слъэкӀамэ, сыкӀуэнт.— Жьэгур ужьыхмэ, гъунэгъур. «Дамыгъэ», 223
+2 örnek
Абы сыкъеджэм, щӀакхъуэ вгъажьэм Мэ ӀэфӀ къыпихыр къос си дей.— ЛӀыхъужь хъыбар. «Мывэ хуабэ», 178
Я хъуреягъкӀэ щӀыр къилъэлъу Абы а щӀалэм гу лъатауэ, Ди дейкӀэ къэпщырт Ӏэр гуэлэлу, А Ӏэр биишэм икъутауэ.— ЗэкъуэшитӀ. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 18
Еплъ: деж
Kitapta geçtiği hali
ДЕЙ I (1). ДэцӀыкӀу, мэзыдэ къызыпыкӀэ жыг. Дейм дэ къыщыпыкӀэм деж зэрыхъур фощӀэ: нэхъапэ щӀыкӀэ щхъуантӀэ хъужауэ зы тӀэкӀу къыпедзэ, тӀэкӀу-тӀэкӀуурэ ин мэхъу, арщхьэкӀэ купщӀэр мыхьэнэншэ тӀэкӀущ, езыр ину плъагъу щхьэкӀэ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 650.
ДЕЙ II (25). послелог. Еплъ деж. Си нэгум щӀэту слъагъу дахэм Я дей, слъэкӀамэ, сыкӀуэнт. Жьэгур ужьыхмэ, гъунэгъур. «Дамыгъэ», 223. Абы сыкъеджэм, щӀакхъуэ вгъажьэм Мэ ӀэфӀ къыпихыр къос си дей. ЛӀыхъужь хъыбар. «Мывэ хуабэ», 178. Я хъуреягъкӀэ щӀыр къилъэлъу Абы а щӀалэм гу лъатауэ, Ди дейкӀэ къэпщырт Ӏэр гуэлэлу, А Ӏэр биишэм икъутауэ. ЗэкъуэшитӀ. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 18.