бзэ къабзэ
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
бзэ
Зырызэпсалъэ, зырызэгурыӀуэ.
руязык, речь
Адыгэбзэ. Урысыбзэ.
+1 örnek
Акъыл нэхурэ бзэ нахуэрэ, нэ жанрэ гу къабзэрэ зиӀэт мэлыхъуэ Умар.— ЩоджэнцӀыкӀу Ӏэдэм
ӀункӀыбзэ.
рузамок
Бзэ цӀыкӀу зыхэлъ.
Сэ, жан, сэдзэ.
рулезвие
А жан цӀыкӀур жаныфӀ дыдэт, бзитӀ дэлът жырым къыхэщӀыкӀауэ.— Уэхъутэ Анзор
Пасэ зэманым зэрахьэу щыта шабзэм (Ӏэщэм) шэщӀауэ илъ кӀапсэ, бзэпс.
рутетива лука
И бзэ гущэр лӀитӀым къахуишкъым, и шэ гущэр лӀищым зэпхедз.— ӀуэрыӀуатэ
+1 örnek
Нахътэжь и сагъындакъыр адрей и къуэшитӀым яхуэгъау эртэкъым, апхуэдизу и бзэр ткӀийти.— Адыгэ таурыхъхэр
Bu maddedeki ifadeler (11)
{я} бзэ зэрыщӀэн
рупонимать друг друга.
бзэ къабзэ
ру1) красноречивый 2) чистый - о языке, речи.
{и} бзэ хэлъын
ру-> без его языка не обошлось.
бзэ ӀуэнтӀа
рунепонятный, искажённый - о языке, речи.
{и} бзэр итӀэтэн (къитӀэтэн)
руразвязать язык.
И бзэр мэрэмэжьейм къитӀэтауэ мэпсалъэ Хьэжы-Исмел.— Шортэн Аскэрбий
{и} бзэр иубыдын
ру1) лишиться дара речи 2) придержать язык; держать язык за зубами.
{и} бзэр къиутӀыпщыжын
руобрести дар речи.
бзэр хуэкъута хъун
руовладеть чужой речью.
{и} бзэр хуэмыубыдын
руне уметь держать язык за зубами.
бзэ ӀэфӀ
Гуапэу псалъэ.
руласковый, приветливый
Фызыжь бзэ ӀэфӀ. Шыпхъу бзэ ӀэфӀ.
+1 örnek
Бзэ ӀэфӀ зиӀэ ӀупэфӀэгъу иӀэщ.— Псалъэжьхэр
бзэ ӀэфӀагъ (ӀэфӀыгъэ)
Бзэ ӀэфӀ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ.
руприветливость, доброта
Гущабагъэрэ бзэ ӀэфӀагъэкӀэ щысабий лъэандэрэ Хьэлахъуэ Нафисэт и псэм кӀэрыпщӀат.— КӀэрашэ Тембот
къабзэ
1. ФӀей зыкӀэрымылъ, зыбгъэдэмылъ, фӀеиншэ.
ручистый
Ӏэминат и Ӏэ къабзэхэр аргуэру илъэщӀащ хъыданкӀэ.— Къущхьэ СулътӀан
2. Дахэ, зэкӀэлъыкӀуэ, бжьыфӀэ.
рукрасивый
Ауэрэ хъыджэбзым набдзэ зытелъым я нэхъ дахэу цӀыху къабзэ къищӀыкӀащ.— ӀуэрыӀуатэ
3. ФӀы, нэгъэса, дагъуэ зимыӀэ.
рухороший, безупречный (о чем-л.)
Шы-уанэ зэтелъ къабзэ.
4. Щымыщ зыхэмылъ.
ручистый, без примесей
Гуэдз жылэ къабзэ яшэну щӀалитӀ зы гум ису къакӀуэрт.— Теунэ Хьэчим
Kitapta geçtiği hali
бзэ I язык, речь / Зырызэпсалъэ, зырызэгурыӀуэ. Адыгэбзэ. Урысыбзэ. * Акъыл нэхурэ бзэ нахуэрэ, нэ жанрэ гу къабзэрэ зиӀэт мэлыхъуэ Умар. Щ. Ӏ. {Я} бзэ зэрыщӀэн понимать друг друга. Бзэ къабзэ 1) красноречивый 2) чистый - о языке, речи. {И} бзэ хэлъын -> без его языка не обошлось. Бзэ ӀуэнтӀа непонятный, искажённый - о языке, речи. {И} бзэр итӀэтэн (къитӀэтэн) развязать язык. * И бзэр мэрэмэжьейм къитӀэтауэ мэпсалъэ Хьэжы-Исмел. Ш. А. {И} бзэр иубыдын 1) лишиться дара речи 2) придержать язык; держать язык за зубами. {И} бзэр къиутӀыпщыжын обрести дар речи. Бзэр хуэкъута хъун овладеть чужой речью. {И} бзэр хуэмыубыдын не уметь держать язык за зубами. бзэ ӀэфӀ ласковый, приветливый / Гуапэу псалъэ. Фызыжь бзэ ӀэфӀ. Шыпхъу бзэ ӀэфӀ. * Бзэ ӀэфӀ зиӀэ ӀупэфӀэгъу иӀэщ. (погов.) бзэ ӀэфӀагъ (ӀэфӀыгъэ) приветливость, доброта / Бзэ ӀэфӀ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ. * Гущабагъэрэ бзэ ӀэфӀагъэкӀэ щысабий лъэандэрэ Хьэлахъуэ Нафисэт и псэм кӀэрыпщӀат. КӀ. Т. II замок / ӀункӀыбзэ. Бзэ цӀыкӀу зыхэлъ. III к.-з. лезвие / Сэ, жан, сэдзэ. * А жан цӀыкӀур жаныфӀ дыдэт, бзитӀ дэлът жырым къыхэщӀыкӀауэ. У. Ан. IV устар. тетива лука / Пасэ зэманым зэрахьэу щыта шабзэм (Ӏэщэм) шэщӀауэ илъ кӀапсэ, бзэпс. * И бзэ гущэр лӀитӀым къахуишкъым, и шэ гущэр лӀищым зэпхедз. фольк. Нахътэжь и сагъындакъыр адрей и къуэшитӀым яхуэгъау эртэкъым, апхуэдизу и бзэр ткӀийти. Ад. таур.
къабзэ 1. чистый / ФӀей зыкӀэрымылъ, зыбгъэдэмылъ, фӀеиншэ. * Ӏэминат и Ӏэ къабзэхэр аргуэру илъэщӀащ хъыданкӀэ. Къу. С. 2. красивый / Дахэ, зэкӀэлъыкӀуэ, бжьыфӀэ. * Ауэрэ хъыджэбзым набдзэ зытелъым я нэхъ дахэу цӀыху къабзэ къищӀыкӀащ. фольк. 3. хороший, безупречный (о чем-л.) / ФӀы, нэгъэса, дагъуэ зимыӀэ. Шы-уанэ зэтелъ къабзэ. 4. чистый, без примесей / Щымыщ зыхэмылъ. * Гуэдз жылэ къабзэ яшэну щӀалитӀ зы гум ису къакӀуэрт. Т. Хь. Бзэ къабзэ см. бзэ. Гу къабзэ см. гу II. Фейдэ къабзэ см. фейдэ.