адыгэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
АДЫГЭ (Абз. АДЫГЭ/Апс. АЗЭХЪУУА); ADIGE
АДЫГЭ, ШЭРДЖЭС, ЧЕРКЕС, (Абз. АДЫГЭ, ЧЕРКЕС); ÇERKES
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Адыгэ лъэпкъхэр (адыгейхэр, къэбэрдейхэр, шэрджэсхэр) зэрызэджэж цӀэ.
руадыги (самоназвание адыгейцев, кабардинцев и черкесов)
Дэ, адыгэхэм, ди нэхъыжьыр ди гъуазэщ.— Адыгэ ӀуэрыӀуатэхэр
+1 örnek
Адыгэм я нэхъ мыгъуэми шыгъурэ пӀастэрэ уигъэшхынщ.— Псалъэжьхэр
Bu maddedeki ifadeler (10)
адыгэ къамэ
Адыгэхэм нэхъ зэрахьэу щыта къамэ лӀэужьыгъуэ (къамалъэм и Ӏумрэ и кӀэмрэ дыжьынкӀэ гъэщӀэрэщӀащ, и кур лъахъстэн фӀыцӀэщ).
руадыгский кинжал
адыгэ къэб
Адыгэхэм хадэм щыхасэ къэб лъэпкъыгъуэ (и тхьэмпэхэр инщ, гъуэжьу мэгъагъэ, къэб къыщӀэкӀэхэр хъурейщ, шэжыпсыфэщ).
рутыква
адыгэ пхъэӀэщэ
Адыгэхэм япэм ящӀу щыта унэ кӀыхь, и гупэ псом кӀэлындор (пырхъуэ) ирикӀуэу Ӏуту.
руадыгэ унэ адыгский дом (удлиненной формы с широким коридором по всей его передней части)
Абы я пщӀантӀэм адыгэ унэ кӀыхь дэтт.
Еплъ: пхъэӀэщэ. адыгэ унэ
адыгэ фащэ
Адыгэхэм зэрахьэ лъэпкъ щыгъыныгъуэхэр.
руадыгская национальная одежда
- Дауэ сщӀыну, - игукӀэ жиӀэу лӀыжьым адыгэ фащэ къыхуахьар щетӀагъэ.— ХьэхъупащӀэ Хьэжбэчыр
6 ifade daha
адыгэ хабзэ
Адыгэхэм я дуней тетыкӀэ, я хьэл-щэн, я нэмыс, я зэхущытыкӀэ.
руадыгский этикет
Михаил Ивановичыр адыгэ хабзэм щыгъуазэти, тхьэмадэ тӀысыпӀэр иубыдын идакъым: - Ар хъункъым, сэр нэхърэ нэхъыжь мыбы щӀэсщ.— Теунэ Хьэчим
адыгэ хабзэ хуэщӀэн
русоблюдать адыгский этикет по отношению к кому-л.
адыгэ цей
Хьэзырхэр и бгъэм тедарэ и бгыр идыкӀауэ адыгэ цӀыхухъу щыгъын щӀыӀутель.
ручеркеска
адыгэ цӀыхубз
Адыгэ хабзэм щӀапӀыкӀа, адыгэ нэмыс зыхэлъ цӀыхубз.
рузэхь женщина, воспитанная в традициях адыгского этикета
адыгэ шхын
Адыгэхэм я лъэпкъ шхыныгъуэхэр.
руадыгское национальное блюдо
Ӏэнэр адыгэ шхынхэмкӀэ узэдат.
адыгэ Ӏэнэ
Лъакъуищ щӀэту адыгэхэм зэрахьэ Ӏэнэ хъурей.
руадыгский трехногий столик
Kitapta geçtiği hali
адыгэ адыги (самоназвание адыгейцев, кабардинцев и черкесов) / Адыгэ лъэпкъхэр (адыгейхэр, къэбэрдейхэр, шэрджэсхэр) зэрызэджэж цӀэ. * Дэ, адыгэхэм, ди нэхъыжьыр ди гъуазэщ. Ад. фольк. Адыгэм я нэхъ мыгъуэми шыгъурэ пӀастэрэ уигъэшхынщ. (погов.) адыгэ къамэ адыгский кинжал / Адыгэхэм нэхъ зэрахьэу щыта къамэ лӀэужьыгъуэ (къамалъэм и Ӏумрэ и кӀэмрэ дыжьынкӀэ гъэщӀэрэщӀащ, и кур лъахъстэн фӀыцӀэщ). адыгэ къэб тыква / Адыгэхэм хадэм щыхасэ къэб лъэпкъыгъуэ (и тхьэмпэхэр инщ, гъуэжьу мэгъагъэ, къэб къыщӀэкӀэхэр хъурейщ, шэжыпсыфэщ). адыгэ пхъэӀэщэ см. пхъэӀэщэ. адыгэ унэ адыгский дом (удлиненной формы с широким коридором по всей его передней части) / Адыгэхэм япэм ящӀу щыта унэ кӀыхь, и гупэ псом кӀэлындор (пырхъуэ) ирикӀуэу Ӏуту. Абы я пщӀантӀэм адыгэ унэ кӀыхь дэтт. адыгэ фащэ адыгская национальная одежда / Адыгэхэм зэрахьэ лъэпкъ щыгъыныгъуэхэр. * - Дауэ сщӀыну, - игукӀэ жиӀэу лӀыжьым адыгэ фащэ къыхуахьар щетӀагъэ. Хь. Хь. адыгэ хабзэ адыгский этикет / Адыгэхэм я дуней тетыкӀэ, я хьэл-щэн, я нэмыс, я зэхущытыкӀэ. * Михаил Ивановичыр адыгэ хабзэм щыгъуазэти, тхьэмадэ тӀысыпӀэр иубыдын идакъым: - Ар хъункъым, сэр нэхърэ нэхъыжь мыбы щӀэсщ. Т. Хь. Адыгэ хабзэ хуэщӀэн соблюдать адыгский этикет по отношению к кому-л. адыгэ цей черкеска / Хьэзырхэр и бгъэм тедарэ и бгыр идыкӀауэ адыгэ цӀыхухъу щыгъын щӀыӀутель. адыгэ цӀыхубз зэхь женщина, воспитанная в традициях адыгского этикета / Адыгэ хабзэм щӀапӀыкӀа, адыгэ нэмыс зыхэлъ цӀыхубз. адыгэ шхын адыгское национальное блюдо / Адыгэхэм я лъэпкъ шхыныгъуэхэр. Ӏэнэр адыгэ шхынхэмкӀэ узэдат. адыгэ Ӏэнэ адыгский трехногий столик / Лъакъуищ щӀэту адыгэхэм зэрахьэ Ӏэнэ хъурей.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. Адыгэ лъэпкъхэр (къэбэрдейхэр, адыгейхэр, шэрджэсхэр), а лъэпкъхэм ящыщ цӀыху.
[Омар:] Ӏуащхьэмахуэ япэ дэкӀа Киляр адыгэщ, жыпӀакъэ?— Гъуэгуанэ, 100
+2 örnek
ИужькӀэ адыгэм псалъэжьу диӀэщ: хэт нэхъ акъылыфӀэ, жиӀэу щыщӀэупщӀэм, цӀыхум ечэнджэщыр акъылыфӀэщ, жаӀащ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 544
ИгъащӀэм адыгэм я хабзэщ дэхуэхам дэӀэпыкъуу, уанэгу къихуар ирагъэтӀысхьэжу— Нал къута, 271
2. Адыгэм, адыгэ лъэпкъым ехьэлӀа, епха, щыщ.
Адыгэ уафэ, Адыгэ щӀылъэ, Уи лъахэм ситмэ, Дунейм сытеткъэ.— Адыгэ хэку. «Дамыгъэ», 224
+2 örnek
Псом япэу псэлъар адыгэ лӀыжь гуэрт, ар хуабжьу жьакӀуэт, хуумыгъэфэщэну.— Хъуэпсэгъуэ нур, 126
СедаӀуэ пэтми зызмыгъэнщӀу адыгэ хъуэхъур сфӀэдахэщ— КӀапсэ кӀапэ, 15
Kitapta geçtiği hali
АДЫГЭ (184). 1. (119). Адыгэ лъэпкъхэр (къэбэрдейхэр, адыгейхэр, шэрджэсхэр), а лъэпкъхэм ящыщ цӀыху. [Омар:] Ӏуащхьэмахуэ япэ дэкӀа Киляр адыгэщ, жыпӀакъэ? Гъуэгуанэ, 100. ИужькӀэ адыгэм псалъэжьу диӀэщ: хэт нэхъ акъылыфӀэ, жиӀэу щыщӀэупщӀэм, цӀыхум ечэнджэщыр акъылыфӀэщ, жаӀащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 544. ИгъащӀэм адыгэм я хабзэщ дэхуэхам дэӀэпыкъуу, уанэгу къихуар ирагъэтӀысхьэжу. Нал къута, 271. 2. (65). плъыф. Адыгэм, адыгэ лъэпкъым ехьэлӀа, епха, щыщ. Адыгэ уафэ, Адыгэ щӀылъэ, Уи лъахэм ситмэ, Дунейм сытеткъэ. Адыгэ хэку. «Дамыгъэ», 224. Псом япэу псэлъар адыгэ лӀыжь гуэрт, ар хуабжьу жьакӀуэт, хуумыгъэфэщэну. Хъуэпсэгъуэ нур, 126. СедаӀуэ пэтми зызмыгъэнщӀу адыгэ хъуэхъур сфӀэдахэщ. КӀапсэ кӀапэ, 15.