щӀэщхъу
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
мышӀэрыхъу/мыщӀэрыхъу, ӀэкӀэхъухь/ӀэщӀэхъухь, ӀэкӀэшӀыхь/ӀэкӀэщӀыхь, ӀэкӀэукӀ(эн)/ӀэщӀэукӀэ(н); ӀэкӀэукӀыхь/ӀэщӀэукӀыхь, фиткъуадж(эу), фитхъуадж(эу); щӀэщхъу; KAZA (~ ile)
щӀэщхъу → мышӀэрыхъу; KAZA
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: мышӀэрыхъу
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
УмыщӀэххэу къыпщыщӀ мыхъумыщӀагъэ; щыуагъэ.
руошибка, оплошность
Сыт емынэ дэ унагъуэм щӀэщхъууэ КъытхуэкӀуа, дэ сытыр ди гъащӀэт.— КӀуащ БетӀал
+1 örnek
ЩӀэщхъу зыщӀэ къыщӀэкӀуэркъым.— Псалъэжьхэр
Bu maddedeki ifadeler (2)
щӀэщхъу къыщыщӀын
ру1) попасть впросак
Цурэ, псэлъэным дихьэхыу щӀэщхъу гуэр къыщыщӀа хуэдэ, къэскӀащ. Къ. Хь. 2) попасть в переплёт.
щӀэщхъу щыщӀын (щыхъун)
рупричинить боль кому-л.
Ижь лъандэрэ лъэпкъ хабзэу яӀэ вакӀуэдэкӀ махуэшхуэр игъэкӀуэдыжыну Къазий- Мухьэмэд зэрыхэтыр псоми щӀэщхъу ящыхъуащ.— Шортэн Аскэрбий
Kitapta geçtiği hali
щӀэщхъу ошибка, оплошность / УмыщӀэххэу къыпщыщӀ мыхъумыщӀагъэ; щыуагъэ. * Сыт емынэ дэ унагъуэм щӀэщхъууэ КъытхуэкӀуа, дэ сытыр ди гъащӀэт. КӀу. Б. ЩӀэщхъу зыщӀэ къыщӀэкӀуэркъым. (погов.) ЩӀэщхъу къыщыщӀын 1) попасть впросак Цурэ, псэлъэным дихьэхыу щӀэщхъу гуэр къыщыщӀа хуэдэ, къэскӀащ. Къ. Хь. 2) попасть в переплёт. ЩӀэщхъу щыщӀын (щыхъун) причинить боль кому-л. * Ижь лъандэрэ лъэпкъ хабзэу яӀэ вакӀуэдэкӀ махуэшхуэр игъэкӀуэдыжыну Къазий- Мухьэмэд зэрыхэтыр псоми щӀэщхъу ящыхъуащ. Ш. А.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
УмыщӀэххэу къыпщыщӀ мыхъумыщӀагъэ; щыуагъэ; Ӏуэху мыхьэнэншэ.
ХэкущӀым щыпачам езы Нартыхум я къуажэр хэхуа пэтрэ, щӀэщхъу къэхъуар зэригъэзэхуэжын хузэфӀэкӀакъым, щӀыр зратар нэхъ лъэрызехьэу, дэӀэпыкъуэгъу иӀэу къыщӀэкӀри— Лъапсэ, 82
+2 örnek
ГъущӀ быдэм фӀэфӀкъым а Ӏуэху щӀэщхъур – Аращ фочышэр цӀыху нэпс ткӀуэпсым Ещхьыркъабзэу жынкӀэ щӀэхъур.— ГъущӀ. «Мывэ хуабэ», 119
Хуэмышэчу а щӀэщхъу хьэлъэр, Хоплъэр лӀыжьыр и щхьэр фӀэхуу— ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ, 420
Deyimler (5)
щӀэщхъу ещӀэн
Зыгуэрым хуэгъэзауэ мыхъумыщӀагъэ щӀэн.
«КӀапсэрыкӀуэм» «Цищ» и гъусэу Дадэм и гур дахэ хуащӀыр: «Рау, дэ дощӀэр уи гупсысэр, Дыпхуэхъунущ ӀуэхутхьэбзащӀэ, ЩӀы уи фӀэщ уэ, пионерхэм Пхуахъумэнущ уиӀэ хъерхэр». ИгукӀэ жеӀэ Рау тхьэмадэм: «Пионерхэм щӀэщхъу къызащӀэу Сахуэзакъым».— Тисей, 481
щӀэщхъу къылъысын
Аннэ Павловнэ занщӀэу къищӀащ цӀыхубзым къылъыса щӀэщхъур, хущхъуэу ехьэлӀапхъэу щыӀэр ирихьэлӀэурэ еӀэзэу хуежьа щхьэкӀэ, цӀыхубзым и Ӏуэхур нэхъ Ӏей хъу фӀэкӀа, нэхъыфӀ хъуртэкъым— Лъапсэ, 27
Еплъ: щӀэщхъу къыщыщӀын
щӀэщхъу къыщыщӀын
МыхъумыщӀагъэ хэхуэн.
Елдар щӀэщхъу ин къыщыщӀами, и къару илъыгъуэти, жант.— Хъуэпсэгъуэ нур, 51
+2 örnek
Псоми я къежьапӀэ хъуар Нурхьэлий къыщыщӀа щӀэщхъушхуэр арат.— Хъуэпсэгъуэ нур, 145
Арэзыуэ щысщ а лӀыжьыр, – НасыпыфӀэ ухъу, си щӀалэ, – ЖиӀэу дадэм зыкъеужьыр, – Еплъ, си Ӏуэхур мыпщӀэгъуалэ, ЩӀэщхъукъэ нобэ къысщыщӀари, Уэрщ ар псынщӀэ схуэзыщӀари.— Тисей, 503
щӀэщхъу щӀэн
МыхъумыщӀагъэ зехьэн.
Бгым зэ дэкӀыу щӀэщхъу зыщӀари Ауз кӀыфӀым докӀуэдэж.— Бжей жыгым и балладэ. «Батырыбжьэ», 67
щӀэщхъу ӀэщӀэщӀэн
Хуэмейуэ мыхъумыщӀагъэ ищӀэн.
Дэрдэхь и къуэши и шыпхъуи къэгузэвауэ къызэхуэсащ, ди къуэшым щӀэщхъу ӀэщӀэщӀащ, ягъэтӀысри и бынунэр зеиншэу къонэ, жаӀэу.— Хьэсэпэхъумэ, 419
Kitapta geçtiği hali
ЩӀЭЩХЪУ (6). УмыщӀэххэу къыпщыщӀ мыхъумыщӀагъэ; щыуагъэ; Ӏуэху мыхьэнэншэ. ХэкущӀым щыпачам езы Нартыхум я къуажэр хэхуа пэтрэ, щӀэщхъу къэхъуар зэригъэзэхуэжын хузэфӀэкӀакъым, щӀыр зратар нэхъ лъэрызехьэу, дэӀэпыкъуэгъу иӀэу къыщӀэкӀри. Лъапсэ, 82. ГъущӀ быдэм фӀэфӀкъым а Ӏуэху щӀэщхъур – Аращ фочышэр цӀыху нэпс ткӀуэпсым Ещхьыркъабзэу жынкӀэ щӀэхъур. ГъущӀ. «Мывэ хуабэ», 119. Хуэмышэчу а щӀэщхъу хьэлъэр, Хоплъэр лӀыжьыр и щхьэр фӀэхуу. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 420. ◊ ЩӀэщхъу ещӀэн (1). Зыгуэрым хуэгъэзауэ мыхъумыщӀагъэ щӀэн. «КӀапсэрыкӀуэм» «Цищ» и гъусэу Дадэм и гур дахэ хуащӀыр: «Рау, дэ дощӀэр уи гупсысэр, Дыпхуэхъунущ ӀуэхутхьэбзащӀэ, ЩӀы уи фӀэщ уэ, пионерхэм Пхуахъумэнущ уиӀэ хъерхэр». ИгукӀэ жеӀэ Рау тхьэмадэм: «Пионерхэм щӀэщхъу къызащӀэу Сахуэзакъым». «Тисей», 481. ЩӀэщхъу къылъысын (1). Еплъ щӀэщхъу къыщыщӀын. Аннэ Павловнэ занщӀэу къищӀащ цӀыхубзым къылъыса щӀэщхъур, хущхъуэу ехьэлӀапхъэу щыӀэр ирихьэлӀэурэ еӀэзэу хуежьа щхьэкӀэ, цӀыхубзым и Ӏуэхур нэхъ Ӏей хъу фӀэкӀа, нэхъыфӀ хъуртэкъым. Лъапсэ, 27. ЩӀэщхъу къыщыщӀын (3). МыхъумыщӀагъэ хэхуэн. Елдар щӀэщхъу ин къыщыщӀами, и къару илъыгъуэти, жант. Хъуэпсэгъуэ нур, 51. Псоми я къежьапӀэ хъуар Нурхьэлий къыщыщӀа щӀэщхъушхуэр арат. Хъуэпсэгъуэ нур, 145. Арэзыуэ щысщ а лӀыжьыр, – НасыпыфӀэ ухъу, си щӀалэ, – ЖиӀэу дадэм зыкъеужьыр, – Еплъ, си Ӏуэхур мыпщӀэгъуалэ, ЩӀэщхъукъэ нобэ къысщыщӀари, Уэрщ ар псынщӀэ схуэзыщӀари. «Тисей», 503. ЩӀэщхъу щӀэн (1). МыхъумыщӀагъэ зехьэн. Бгым зэ дэкӀыу щӀэщхъу зыщӀари Ауз кӀыфӀым докӀуэдэж. Бжей жыгым и балладэ. «Батырыбжьэ», 67. ЩӀэщхъу ӀэщӀэщӀэн (1). Хуэмейуэ мыхъумыщӀагъэ ищӀэн. Дэрдэхь и къуэши и шыпхъуи къэгузэвауэ къызэхуэсащ, ди къуэшым щӀэщхъу ӀэщӀэщӀащ, ягъэтӀысри и бынунэр зеиншэу къонэ, жаӀэу. Хьэсэпэхъумэ, 419.