щэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
шъэ/щэ, шъэ/щэ ДАГЪ(Э); İÇ YAĞI
щэ/шъэ, шъэ/щэ ДАГЪ(Э); İÇ YAĞI
шэ/щэ; KURŞUN, MERMİ, SÜT
щэ/шэ; KURŞUN
щэ/шэ; MERMİ
щэ/шэ; SÜT
щэ/шъэ; YÜZ (100)
шъэ/щэ; YÜZ 2 (100)
Bu sonuç kitaptaki 8 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Лым трищӀэ пшэрыпӀэр.
ружир, сало
Щэр гъэвэжын.
+1 örnek
Щэрэ лырэ пхухъу пшхар!— ӀуэрыӀуатэ
ЗэкӀэлъыкӀуэурэ щы бжыгъэм нэс.
рутри раза
Фочыр щэ уащ.
+1 örnek
Инал щэ фыз къишащ.— Нэгумэ Шорэ
Бжыгъэ 100;100 хъу.
русто
Зы и уасэу щэ е щэ и уасэу зы.— Псалъэжьхэр
+1 örnek
Щэ зыщытхъу щэ и уасэщ.— Псалъэжьхэр
Bu maddedeki ifadeler (5)
и щэр гъэткӀун
рупринудить кого-л. трудиться до седьмого пота.
и щэр къэвэн
рус жиру беситься.
{и} щэр и ныбэм имыхуэжын
{и} щэр къэвэн
щэ дагъэ
Щэ гъэткӀужам къыщӀэкӀ дагъэ.
рувытопленный жир
Сыт ягъэ кӀын уашхэм деж укӀуэу щэ дагъэ къытхуэпхьтэм.— Жаным Борис
щэ ныкъуэ
ЗэрыупщӀэ частицэ.
руМэл щэ ныкъуэ. частица а если (вопросительная частица)
Си ныбжьэгъур къакӀуэм-щэ?— Ӏуащхьэмахуэ
Еплъ: тхущӀ
Kitapta geçtiği hali
щэ I жир, сало / Лым трищӀэ пшэрыпӀэр. Щэр гъэвэжын. * Щэрэ лырэ пхухъу пшхар! фольк. И щэр гъэткӀун принудить кого-л. трудиться до седьмого пота. И щэр къэвэн с жиру беситься. {И} щэр и ныбэм имыхуэжын = {и} щэр къэвэн. щэ дагъэ вытопленный жир / Щэ гъэткӀужам къыщӀэкӀ дагъэ. * Сыт ягъэ кӀын уашхэм деж укӀуэу щэ дагъэ къытхуэпхьтэм. Ж. Б. II нареч. три раза / ЗэкӀэлъыкӀуэурэ щы бжыгъэм нэс. Фочыр щэ уащ. * Инал щэ фыз къишащ. Н. Ш. III сто / Бжыгъэ 100;100 хъу. * Зы и уасэу щэ е щэ и уасэу зы. (погов.) Щэ зыщытхъу щэ и уасэщ. (погов.) щэ ныкъуэ см. тхущӀ. Мэл щэ ныкъуэ. частица а если (вопросительная частица) / ЗэрыупщӀэ частицэ. * Си ныбжьэгъур къакӀуэм-щэ? Ӏуащхь.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Лым трищӀэ пшэрыпӀэр. [
Бейхэм щхьэкӀэ жаӀэ:] Я ныбэм щэ телъыр телъу щӀыӀэм иукӀынкъым – жиӀэу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 648
ЗэкӀэлъыкӀуэурэ щы бжыгъэм нэс.
Иджы дыдэ уафэр гъуагъуэу, щыблэр бгыщхьэм щэ еуащ.— Губгъуэ щхъуантӀэм пыӀэр къинэу… Батырыбжьэ, 10
+2 örnek
Мис абдежым бажэм и бэжагъэр игу къэкӀащ: Ар къолъадэ а утыкум, И тхьэкӀумэр игъэкӀащ, зэрылъэкӀкӀи щэ кӀиящ: Мыдэ, флъагъурэ фэ мы щӀакъуэр? «— Бажэ пшынэ, 14
Щэ джэгъуэ хьэдэм еджэу хабзэт.— Пасэрей хабзэ. «Вагъуэ махуэ», 362
Бжыгъэ 100, 100 хъу.
«Нобэ щэ хъунут»,- Сэр папщӀэ жаӀэу Ӏэнэ тӀысыни хэкум исынущ.— Си илъэсищэ. «Щхьэлыкъуэ», 395
ЗэрыупщӀэ частицэ.
Гузэвэгъуэ дыдэм деж отрядхэр гъуэгум къытебнэу щхьэ зыбгъэкӀуэдат, жаӀэмэ- щэ?— Нал къута, 295
+1 örnek
– И щысыкӀэр-щэ, молэ, гъукӀэм и щысыкӀэм зыгуэр къикӀыркъэ? – жаӀэу щыщӀэупщӀэм, къажриӀащ: [молэм:] - Лей зесхьакъым, гуащӀэмрэ гущӀэгъумрэ зиӀэ азалыхьым игу зэзгъэбгъакъым, си напэр къабзэу тхьэм и пащхьэ сохьэж жиӀэу аращ и щысыкӀэм къикӀыр— Лъапсэ, 106
Kitapta geçtiği hali
ЩЭ I (1). Лым трищӀэ пшэрыпӀэр. [Бейхэм щхьэкӀэ жаӀэ:] Я ныбэм щэ телъыр телъу щӀыӀэм иукӀынкъым – жиӀэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 648.
ЩЭ II (17) ЗэкӀэлъыкӀуэурэ щы бжыгъэм нэс. Иджы дыдэ уафэр гъуагъуэу, щыблэр бгыщхьэм щэ еуащ. Губгъуэ щхъуантӀэм пыӀэр къинэу… «Батырыбжьэ», 10. Мис абдежым бажэм и бэжагъэр игу къэкӀащ: Ар къолъадэ а утыкум, И тхьэкӀумэр игъэкӀащ, зэрылъэкӀкӀи щэ кӀиящ: Мыдэ, флъагъурэ фэ мы щӀакъуэр? «Бажэ пшынэ», 14. Щэ джэгъуэ хьэдэм еджэу хабзэт. Пасэрей хабзэ. «Вагъуэ махуэ», 362.
ЩЭ III (4). зэрабж бж. Бжыгъэ 100, 100 хъу. «Нобэ щэ хъунут»,- Сэр папщӀэ жаӀэу Ӏэнэ тӀысыни хэкум исынущ. Си илъэсищэ. «Щхьэлыкъуэ», 395.
ЩЭ IV (22). ЗэрыупщӀэ частицэ. Гузэвэгъуэ дыдэм деж отрядхэр гъуэгум къытебнэу щхьэ зыбгъэкӀуэдат, жаӀэмэ- щэ? Нал къута, 295. - И щысыкӀэр-щэ, молэ, гъукӀэм и щысыкӀэм зыгуэр къикӀыркъэ? – жаӀэу щыщӀэупщӀэм, къажриӀащ: [молэм:] - Лей зесхьакъым, гуащӀэмрэ гущӀэгъумрэ зиӀэ азалыхьым игу зэзгъэбгъакъым, си напэр къабзэу тхьэм и пащхьэ сохьэж жиӀэу аращ и щысыкӀэм къикӀыр. Лъапсэ, 106.