щхьэкӀэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
пае/папщӀэ, пай, фэшӀ/фэшӀыкӀэ, шъхьае, шъхьакӀэ/щхьэкӀэ; İÇİN
шъхьае, шъхьакӀэ/щхьэкӀэ → пае; İÇİN
шъхьакӀэ/щхьэкӀэ, шъхьае → пае; İÇİN
щхьэкӀэ/шъхьакӀэ, шъхьае → пае; İÇİN
Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: пае
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
КъэкӀыгъэхэм я щхьэщыгу лъэныкъуэ.
румакушка, верхушка (растения)
Жыг щхьэкӀэхэм лъэӀэсын.
+1 örnek
Батыр .. жыгыжьыр къыхичри .. щхьэкӀэкӀэ хисэжащ.— ӀуэрыӀуатэ
Ягъэгъуну ягъэхьэзыра арджэныпхъэ къамыл пхыр.
русвязки камыша, приготовленные для сушки
Дыгъуасэ къахьа арджэныпхъэр щхьэкӀэ тӀощӀ хъуащ.— ӀуэрыӀуатэ
русоюз
1. Щхьэусыгъуэ, мурад къэзыгъэлъагъуэ псалъэ.
ручтобы, для того чтобы
Гъавэр бэв хъун щхьэкӀэ, и чэзум уэшх къешхын хуейщ. Ушхэн щхьэкӀэ, улэжьэн хуейщ.
2. Ӏуэхугъуэ зэпэщӀэуитӀ къэзыгъэлъагъуэ псалъэ.
руно, да, однако; хотя
ХамэӀэр Ӏэгъэпсэху щхьэкӀэ, гугъэпсэхукъым.— Псалъэжьхэр
+1 örnek
Жэщыр хэкӀуэта щхьэкӀэ, уэрамым цӀыху куэд щызэхэзеуэрт.— Ӏуащхьэмахуэ
Зыгуэрым и хьэтыркӀэ, и щӀыхькӀэ къэхъуӀауэ къэзыгъэлъагъуэ псалъэ.
рупослелог из-за, ради кого-чего-л.; благодаря кому-чему-л.
Щэджэмокъуэ Хьэсанш сэр щхьэкӀэ и псэр итащ.— ӀуэрыӀуатэ
Kitapta geçtiği hali
щхьэкӀэ I макушка, верхушка (растения) / КъэкӀыгъэхэм я щхьэщыгу лъэныкъуэ. Жыг щхьэкӀэхэм лъэӀэсын. * Батыр .. жыгыжьыр къыхичри .. щхьэкӀэкӀэ хисэжащ. фольк. II связки камыша, приготовленные для сушки / Ягъэгъуну ягъэхьэзыра арджэныпхъэ къамыл пхыр. * Дыгъуасэ къахьа арджэныпхъэр щхьэкӀэ тӀощӀ хъуащ. фольк. III союз 1. чтобы, для того чтобы / Щхьэусыгъуэ, мурад къэзыгъэлъагъуэ псалъэ. Гъавэр бэв хъун щхьэкӀэ, и чэзум уэшх къешхын хуейщ. Ушхэн щхьэкӀэ, улэжьэн хуейщ. 2. но, да, однако; хотя / Ӏуэхугъуэ зэпэщӀэуитӀ къэзыгъэлъагъуэ псалъэ. * ХамэӀэр Ӏэгъэпсэху щхьэкӀэ, гугъэпсэхукъым. (погов.) Жэщыр хэкӀуэта щхьэкӀэ, уэрамым цӀыху куэд щызэхэзеуэрт. Ӏуащхь. IV послелог из-за, ради кого-чего-л.; благодаря кому-чему-л. / Зыгуэрым и хьэтыркӀэ, и щӀыхькӀэ къэхъуӀауэ къэзыгъэлъагъуэ псалъэ. * Щэджэмокъуэ Хьэсанш сэр щхьэкӀэ и псэр итащ. фольк.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
КъэкӀыгъэхэм я щхьэщыгу лъэныкъуэ.
Хьэщхьэтеуэм зэхикъута жыгхэм я щхьэкӀэр къафӀэлэлу пщӀантӀэм дэтт, езы унэри нэщхъейт, бжэ-щхьэгъубжэ сытхэри гъэбыдауэ, къыщӀэкӀи щӀыхьэжи щымыӀэу Ӏэуэлъауэншэт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 228
+1 örnek
[Тинэ жиӀэу:] - Жыг щхьэкӀэм сыпысу услъэгъуащ— Хъуэпсэгъуэ нур, 334
1. Щхьэусыгъуэ, мурад къэзыгъэлъагъуэ псалъэ.
ЛӀитӀым жаӀэр зэтемыхуэу хъыбар мыфэмыц гуэрхэр къэсащи, дегъэгузавэ, тщӀэнур дымыщӀэу, Ӏуэхум и пэжыпӀэр къэпщӀэн щхьэкӀэ, укӀуэу уплъэн хуейщ.— ХьэщӀэ лъапӀэ, 397
+1 örnek
Зыри имылъагъуу къыпфӀэщӀ щхьэкӀэ, Жыраслъэн зэхимых щыӀэтэкъым, ихъуреягъкӀэ дэнэ деж щытри илъагъурт, икӀи и къуэш нэхъыжьти, къысхуищӀыр си унафэщ, жиӀэу зигъэӀэдэбу щытт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 115
2. Ӏуэхугъуэ зэпэщӀэуитӀ къэзыгъэлъагъуэ псалъэ.
Лу фескӀэм тегузэвыхь щхьэкӀэ, Тембот абы зыкӀи хуейтэкъым, къищтэнуи и мурадыххэтэкъым— Хъуэпсэгъуэ нур, 231
+2 örnek
Тинэ удз хущхъуэ зэзэмызэ къысхуихь щхьэкӀэ, нобэ, хуитпщӀамэ, Лу здэщыӀэм и щхьэр ихьынут...»— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 487
Бэчмырзэ усэр тетрадь (дэфтэр) цӀыкӀум иритхэу щыта щхьэкӀэ, хьэрып алыфбийм езым хуэдэу къеджэжын щымыӀэу арат.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 539
Зыгуэрым и хьэтыркӀэ, и щӀыхькӀэ къэхъуӀауэ къэзыгъэлъагъуэ псалъэ.
Зы е тӀу тхылъ еджэ щхьэкӀэ, псоми тхылъ ящӀа хъурэ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 735
+1 örnek
И адэм щхьэкӀэ хьэ къилъыхъуэу хамэ къуажэ къыщикӀухьырт.— Нал къута, 357
Kitapta geçtiği hali
ЩХЬЭКӀЭ I (6). КъэкӀыгъэхэм я щхьэщыгу лъэныкъуэ. Хьэщхьэтеуэм зэхикъута жыгхэм я щхьэкӀэр къафӀэлэлу пщӀантӀэм дэтт, езы унэри нэщхъейт, бжэ-щхьэгъубжэ сытхэри гъэбыдауэ, къыщӀэкӀи щӀыхьэжи щымыӀэу Ӏэуэлъауэншэт. Хъуэпсэгъуэ нур, 228. [Тинэ жиӀэу:] - Жыг щхьэкӀэм сыпысу услъэгъуащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 334.
ЩХЬЭКӀЭ II (443). союз. 1. (118). Щхьэусыгъуэ, мурад къэзыгъэлъагъуэ псалъэ. ЛӀитӀым жаӀэр зэтемыхуэу хъыбар мыфэмыц гуэрхэр къэсащи, дегъэгузавэ, тщӀэнур дымыщӀэу, Ӏуэхум и пэжыпӀэр къэпщӀэн щхьэкӀэ, укӀуэу уплъэн хуейщ. ХьэщӀэ лъапӀэ, 397. Зыри имылъагъуу къыпфӀэщӀ щхьэкӀэ, Жыраслъэн зэхимых щыӀэтэкъым, ихъуреягъкӀэ дэнэ деж щытри илъагъурт, икӀи и къуэш нэхъыжьти, къысхуищӀыр си унафэщ, жиӀэу зигъэӀэдэбу щытт. Хъуэпсэгъуэ нур, 115. 2. (160). Ӏуэхугъуэ зэпэщӀэуитӀ къэзыгъэлъагъуэ псалъэ. Лу фескӀэм тегузэвыхь щхьэкӀэ, Тембот абы зыкӀи хуейтэкъым, къищтэнуи и мурадыххэтэкъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 231. Тинэ удз хущхъуэ зэзэмызэ къысхуихь щхьэкӀэ, нобэ, хуитпщӀамэ, Лу здэщыӀэм и щхьэр ихьынут...» Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 487. Бэчмырзэ усэр тетрадь (дэфтэр) цӀыкӀум иритхэу щыта щхьэкӀэ, хьэрып алыфбийм езым хуэдэу къеджэжын щымыӀэу арат. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 539.
ЩХЬЭКӀЭ III (165). послелог. Зыгуэрым и хьэтыркӀэ, и щӀыхькӀэ къэхъуӀауэ къэзыгъэлъагъуэ псалъэ. Зы е тӀу тхылъ еджэ щхьэкӀэ, псоми тхылъ ящӀа хъурэ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 735. И адэм щхьэкӀэ хьэ къилъыхъуэу хамэ къуажэ къыщикӀухьырт. Нал къута, 357.