хьэлъэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(хьэлъэщ)
1. Хьэлъагъышхуэ иӀэу, мыпсынщӀэу щытын.
рубыть тяжелым, иметь большой вес
Къэпыр хьэлъэщ.
2. ГуащӀэ, къару ин текӀуадэу, гугъуу щытын.
рубыть трудоемким, трудным
Лэжьыгъэр хьэлъэт.
3. Хуабжьу сымаджэу щытын.
рубыть, находиться в тяжелом состоянии (о больном)
Сымаджэр хьэлъэщ.
4. Нэщхъеягъуэ, бэлыхь, гугъуехь пылъу щытын.
рубыть полным трудностей, лишений, забот, горя и т. п.
Нобэрей махуэр хьэлъащ. Зэманыр хьэлъэщ.
5. ЦӀыху жагъуэу мыгуапэу щытын, хьэл ӀуэнтӀа иӀэн.
рубыть неприятным в общении; иметь неуживчивый, тяжелый характер
6. къыпщӀихьэну мыфӀу, гурымыхьу щытын.
руиметь неприятный запах
Пэшым щӀэт хьэуар хьэлъэт.
Kitapta geçtiği hali
хьэлъэн (хьэлъэщ) неперех. гл. 1. быть тяжелым, иметь большой вес / Хьэлъагъышхуэ иӀэу, мыпсынщӀэу щытын. Къэпыр хьэлъэщ. 2. быть трудоемким, трудным / ГуащӀэ, къару ин текӀуадэу, гугъуу щытын. Лэжьыгъэр хьэлъэт. 3. быть, находиться в тяжелом состоянии (о больном) / Хуабжьу сымаджэу щытын. Сымаджэр хьэлъэщ. 4. быть полным трудностей, лишений, забот, горя и т. п. / Нэщхъеягъуэ, бэлыхь, гугъуехь пылъу щытын. Нобэрей махуэр хьэлъащ. Зэманыр хьэлъэщ. 5. быть неприятным в общении; иметь неуживчивый, тяжелый характер / ЦӀыху жагъуэу мыгуапэу щытын, хьэл ӀуэнтӀа иӀэн. 6. иметь неприятный запах / къыпщӀихьэну мыфӀу, гурымыхьу щытын. Пэшым щӀэт хьэуар хьэлъэт.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(хьэлъэщ)
1. Хьэлъагъышхуэ иӀэу, мыпсынщӀэу щытын.
Абы и щӀыӀужкӀэ, езы нысэм хьэкъущыкъу дэзу пхъуантэшхуитӀ къыздишати, зы лӀым къыхуэмыӀэту хьэлъэт.— Щынэхужьыкъуэ, 26
+1 örnek
Канистрыр хьэлъэщ, Локотош, узужьыпкъэщи, къарууншэщ, лъэбакъуищэ икӀуху, къоувыӀэри зегъэпсэху.— Нал къута, 245
2. Хуабжьу сымаджэу щытын.
Гъунэгъу фызхэр Думэсарэ я пашэу щӀэупщӀакӀуэ къыщыкӀуам, Ӏузизэ цӀыху хъуну ущымыгугъым жыхуаӀэм хуэдэу хьэлъэт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 74
+2 örnek
Хъыджэбз цӀыкӀур сымаджэ хьэлъэт, укъимыщӀэу, хьэдэ цӀыкӀум хуэдэу хэлът, и Ӏупэхэр хьэлэчу къихуауэ— Нал къута, 277
Езы цӀыкӀу мыгъуэри хьэлъэщ, операцэ дымыщӀмэ, шынагъуэщ, тхьэм ещӀэ зэрыхъунур…— Лъапсэ, 18
3. ГуащӀэ, къару ин текӀуадэу, гугъуу щытын.
Уи щхьэ закъуэм гъуэгур хьэлъэщ, Гъусэм гъуэгур къегъэкӀэщӀ.— Сыт къохъулӀэу угуфӀами… Вагъуэ махуэ, 321
+2 örnek
ЦӀыху делэм уеплъу ущысыныр хьэлъэт, арщхьэкӀэ Ӏуэхур Ӏэмалыншэти нэгъуэщӀу хъуртэкъым.— Хъуэпсэгъуэ нур, 230
Шы утемысу уи унэ укъэкӀуэжыныр хьэлъэщ, ауэ дауэ пщӀын.— Хъуэпсэгъуэ нур, 193
Kitapta geçtiği hali
ХЬЭЛЪЭН (хьэлъэщ) лъэмыӀ. (7). 1. (2). Хьэлъагъышхуэ иӀэу, мыпсынщӀэу щытын. Абы и щӀыӀужкӀэ, езы нысэм хьэкъущыкъу дэзу пхъуантэшхуитӀ къыздишати, зы лӀым къыхуэмыӀэту хьэлъэт. Щынэхужьыкъуэ, 26. Канистрыр хьэлъэщ, Локотош, узужьыпкъэщи, къарууншэщ, лъэбакъуищэ икӀуху, къоувыӀэри зегъэпсэху. Нал къута, 245. 2. (6). Хуабжьу сымаджэу щытын. Гъунэгъу фызхэр Думэсарэ я пашэу щӀэупщӀакӀуэ къыщыкӀуам, Ӏузизэ цӀыху хъуну ущымыгугъым жыхуаӀэм хуэдэу хьэлъэт. Хъуэпсэгъуэ нур, 74. Хъыджэбз цӀыкӀур сымаджэ хьэлъэт, укъимыщӀэу, хьэдэ цӀыкӀум хуэдэу хэлът, и Ӏупэхэр хьэлэчу къихуауэ. Нал къута, 277. Езы цӀыкӀу мыгъуэри хьэлъэщ, операцэ дымыщӀмэ, шынагъуэщ, тхьэм ещӀэ зэрыхъунур… Лъапсэ, 18. 3. (3). ГуащӀэ, къару ин текӀуадэу, гугъуу щытын. Уи щхьэ закъуэм гъуэгур хьэлъэщ, Гъусэм гъуэгур къегъэкӀэщӀ. Сыт къохъулӀэу угуфӀами… «Вагъуэ махуэ», 321. ЦӀыху делэм уеплъу ущысыныр хьэлъэт, арщхьэкӀэ Ӏуэхур Ӏэмалыншэти нэгъуэщӀу хъуртэкъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 230. Шы утемысу уи унэ укъэкӀуэжыныр хьэлъэщ, ауэ дауэ пщӀын. Хъуэпсэгъуэ нур, 193.