хы
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ХЫ; ALTI (6)
ХЫ, ТЕНДЖЫЗ, (Абз. ТЕНДЖЫЗ/ АМШЫН); DENİZ
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Бжыгъэ 6, 6 хъу.
рушесть
Тенджыз ин. ■
руокеан
Бгыр зыкъутэу хым икӀыфырщ ди нарт хасэм къыхыхьэфыр. Нарт. Хым хэкӀуадэр кхъэхалъэншэщ. Псжь. ♦
Bu maddedeki ifadeler (6)
хым лыгъэ едзын
рузаниматься бесполезным делом.
хым нитӀкӀэ хэгъэплъэн
рузаставить прозреть.
хы адрыщӀ
Хым и щӀыбкӀэ щыӀэ. Хы адрыщӀ къэралхэр.
рузаморский
хы тхьэрыкъуэ
Псым щерс къуалэбзу лъэпкъ. ■ Хы тхьэрыкъуэу сыпщэхут. ӀуэрыӀу.
ручайка
2 ifade daha
хы тхьэрыкъуэ пэ фӀыцӀэ
Хы тхьэрыкъуэм ещхьу, ауэ и пэр фӀыцӀэу псым щерс къуалэбзу лъэпкъ.
ручайконосная крачка
хы тӀуащӀэ
Хым къыхэщу хэт щӀы, зи хъуреягъыр хы щӀыналъэ. ■
руостров (морской)
Лъэбыцэжьей и шыбэр хы тӀуащӀэм щигъэхъурт. ӀуэрыӀу.
Kitapta geçtiği hali
хы I шесть / Бжыгъэ 6, 6 хъу. II океан / Тенджыз ин. ■ Бгыр зыкъутэу хым икӀыфырщ ди нарт хасэм къыхыхьэфыр. Нарт. Хым хэкӀуадэр кхъэхалъэншэщ. Псжь. ♦ Хым лыгъэ едзын заниматься бесполезным делом. Хым нитӀкӀэ хэгъэплъэн заставить прозреть. хы адрыщӀ заморский / Хым и щӀыбкӀэ щыӀэ. Хы адрыщӀ къэралхэр. хы тхьэрыкъуэ чайка / Псым щерс къуалэбзу лъэпкъ. ■ Хы тхьэрыкъуэу сыпщэхут. ӀуэрыӀу. хы тхьэрыкъуэ пэ фӀыцӀэ чайконосная крачка / Хы тхьэрыкъуэм ещхьу, ауэ и пэр фӀыцӀэу псым щерс къуалэбзу лъэпкъ. хы тӀуащӀэ остров (морской) / Хым къыхэщу хэт щӀы, зи хъуреягъыр хы щӀыналъэ. ■ Лъэбыцэжьей и шыбэр хы тӀуащӀэм щигъэхъурт. ӀуэрыӀу.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Бжыгъэ 6.
Дауэ хъуми, Лу иригъэджа лӀыжьихым Нахъуэ экзамен къабзэ къаӀихащ, къэнэжари Чачэ и закъуэт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 503
+2 örnek
Гъуэгущхьиблыр уэ нэпкӀуауэ, ШыщӀэ дыгъуэ унэкӀуауэ, Шэщым зы щхьэ къыщӀэбнащ, Щхьих иджыри къыпхуэнащ.— Елбэздыкъуэ, 16
Нэхъыжьхэм ящыщ гуэри щӀэупщӀат: Ярэби, Алий, илъэс минихкӀэ къэгъуэгурыкӀуа лъэпкъым тхыгъэ гуэр ямыӀауэ пӀэрэ? Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа. 529.
Тенджыз ин.
Кхъухь хьэнцэхэмкӀэ псыр щӀэзытхъухэр зэдеӀэрт, я къарум щымысхьыжу. «ыхь – Ӏэхь», «ыхь – Ӏэхь» жаӀэу еӀэрт – къеӀэрт, кхъухьыр нэхъри нэхъ псынщӀэу ягъакӀуэу, ахэр нэхъ егугъуху. Хы Ӏуфэр кӀыфӀыгъэм нэхъ зыщӀифырти, уафэ лъащӀэм щӀэта бгыхэр етӀысэхырт.— Лъапсэ, 40
+2 örnek
Бахъсэныпсым хуэдэ щыӀэ, Жэщи махуи пхуэмызагъэ, Хышхуэм кӀуэуэ иунэтӀащи, ФӀейр къигъанэу, ехь къабзагъэр.— Бахъсэныпсым хуэдэ щыӀэ…Батырыбжьэ, 42
Тенджыз гъуэгу техьауэ кхъухьыр Хы толъкъунхэм заӀэта, Я кхъухьыпщыр мэгузавэ. Хы шынагъуэм гу лъитащ.— Дхони. «Вагъуэ махуэ», 58
Kitapta geçtiği hali
ХЫ I (16). Бжыгъэ 6. Дауэ хъуми, Лу иригъэджа лӀыжьихым Нахъуэ экзамен къабзэ къаӀихащ, къэнэжари Чачэ и закъуэт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 503. Гъуэгущхьиблыр уэ нэпкӀуауэ, ШыщӀэ дыгъуэ унэкӀуауэ, Шэщым зы щхьэ къыщӀэбнащ, Щхьих иджыри къыпхуэнащ. «Елбэздыкъуэ», 16. Нэхъыжьхэм ящыщ гуэри щӀэупщӀат: Ярэби, Алий, илъэс минихкӀэ къэгъуэгурыкӀуа лъэпкъым тхыгъэ гуэр ямыӀауэ пӀэрэ? Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа. 529.
ХЫ II (75). Тенджыз ин. Кхъухь хьэнцэхэмкӀэ псыр щӀэзытхъухэр зэдеӀэрт, я къарум щымысхьыжу. «ыхь – Ӏэхь», «ыхь – Ӏэхь» жаӀэу еӀэрт – къеӀэрт, кхъухьыр нэхъри нэхъ псынщӀэу ягъакӀуэу, ахэр нэхъ егугъуху. Хы Ӏуфэр кӀыфӀыгъэм нэхъ зыщӀифырти, уафэ лъащӀэм щӀэта бгыхэр етӀысэхырт. Лъапсэ, 40. Бахъсэныпсым хуэдэ щыӀэ, Жэщи махуи пхуэмызагъэ, Хышхуэм кӀуэуэ иунэтӀащи, ФӀейр къигъанэу, ехь къабзагъэр. Бахъсэныпсым хуэдэ щыӀэ…«Батырыбжьэ», 42. Тенджыз гъуэгу техьауэ кхъухьыр Хы толъкъунхэм заӀэта, Я кхъухьыпщыр мэгузавэ. Хы шынагъуэм гу лъитащ. Дхони. «Вагъуэ махуэ», 58.