уафэ

Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj

gök
Doğuуафэуафэгууэгу
Batıуашъоошъогуогу
Kitapta geçtiği hali

уафэ/уашъо, уафэгу/ошъогу; GÖK

уашъо/уафэ, огу/уэгу, ошъогу/ уафэгу; GÖK

Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.

Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.

ЩӀым лъагэу къыщхьэщыту нэм илъагъу хьэуа щхъуантӀагъэ.

рунебо

Уафэ щхъуантӀа.

+1 örnek

Уафэм пкӀэлъей иумыдз, дзасэм тхъу пумыӀу.— Псалъэжьхэр

Bu maddedeki ifadeler (17)

уафэкӀэр пыхуакъым

руничего страшного.

уафэм бдзэжьей щещэн

рузатеять что-л. безнадежное, бесполезное.

уафэм бжьакъуэкӀэ епыджын

рурвать и метать.

- Мы Дыгъуэтлыкъуэ уафэм бжьакъуэкӀэ йопыдж, - жиӀащ Шухьиб.— КӀэрашэ Тембот

уафэм дэкӀуейуэ къехыжын

руклясться, божиться в чём-л.

13 ifade daha

уафэм зилъэщӀын (зызэлъыӀуихын)

руочиститься - о небе.

уафэм зыкъызэщӀиуфэн

рунахмуриться - о небе.

уафэм къехуэха хуэдэ

уафэм пкӀэлъей едзын

рускоротать время в пути.

уафэм сабэ дэпхъеин

рунегодовать, возмущаться.

уафэм хъринэ щещӀэн

рувитать в облаках.

уафэр гъуэгъуэн

ругреметь - о громе.

уафэр кӀагъуэ щӀын

рукоптить небо.

уафэр къэгъуэгъуэн (къэчэн)

уафэр гъуэгъуэн

уафэр и тепӀэнщ

ругол как сокол.

уафэр хъуэпскӀын

русверкнуть - о молнии.

уафэ джабэ

ЩӀым и къэухьым къытету нэм къыфӀэщӀ уафэ лъащӀэ.

рунебосклон

Уафэ джабэм лэгъупыкъу къыщищӀащ.

уафэ лъакӀуэ

Уафэ кӀэгъэпшагъэ.

рупасмурное небо

Уэбэуфэщ, уафэ лъакӀуэщ, зи унэ кӀуэжынур щремыс.— Къэбэрдей ӀуэрыӀуатэ

Kitapta geçtiği hali

уафэ небо / ЩӀым лъагэу къыщхьэщыту нэм илъагъу хьэуа щхъуантӀагъэ. Уафэ щхъуантӀа. * Уафэм пкӀэлъей иумыдз, дзасэм тхъу пумыӀу. (погов.) УафэкӀэр пыхуакъым ничего страшного. Уафэм бдзэжьей щещэн затеять что-л. безнадежное, бесполезное. Уафэм бжьакъуэкӀэ епыджын рвать и метать. * - Мы Дыгъуэтлыкъуэ уафэм бжьакъуэкӀэ йопыдж, - жиӀащ Шухьиб. КӀ. Т. Уафэм дэкӀуейуэ къехыжын клясться, божиться в чём-л. Уафэм зилъэщӀын (зызэлъыӀуихын) очиститься - о небе. Уафэм зыкъызэщӀиуфэн нахмуриться - о небе. Уафэм къехуэха хуэдэ * как с неба свалился. Уафэм пкӀэлъей едзын скоротать время в пути. Уафэм сабэ дэпхъеин негодовать, возмущаться. Уафэм хъринэ щещӀэн витать в облаках. Уафэр гъуэгъуэн греметь - о громе. Уафэр кӀагъуэ щӀын коптить небо. Уафэр къэгъуэгъуэн (къэчэн) = уафэр гъуэгъуэн. Уафэр и тепӀэнщ гол как сокол. Уафэр хъуэпскӀын сверкнуть - о молнии. уафэ джабэ небосклон / ЩӀым и къэухьым къытету нэм къыфӀэщӀ уафэ лъащӀэ. Уафэ джабэм лэгъупыкъу къыщищӀащ. уафэ лъакӀуэ пасмурное небо / Уафэ кӀэгъэпшагъэ. * Уэбэуфэщ, уафэ лъакӀуэщ, зи унэ кӀуэжынур щремыс. Къэб. фольк.

КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.

ЩӀым лъагэу къыщхьэщыту нэм илъагъу хьэуа щхъуантӀагъэ.

Хыр си шакъалъэу Къалэм хуэфащэ сиӀатэм, Ди ТекӀуэныгъэм и усэр ДыщэпскӀэ уафэм истхэнт.— Хыр си шакъалъэу. «Шум и гъуэгу», 76

+2 örnek

Дыгъэр щымыуэу уафэм иту Дунейм и нурыр ныщегуэш.— Дунейм къытехьэр зэи щымыуэу. «Вагъуэ махуэ», 326

Адыгэ уафэ, Адыгэ щӀылъэ, Уи лъахэм ситмэ, Дунейм сытеткъэ.— Адыгэ Хэку. «Дамыгъэ», 224

Deyimler (4)

уафэ унафэ

Алыхьым и унафэ; цӀыхум имыщӀа унафэ.

Уафэ унафэщ ди ӀэщӀагъэр, Ди хэку дгъэлъапӀэм – ди насыпщ.— Расул Гамзатов. «Щхьэлыкъуэ», 401

уафэм кӀапсэ ищӀэн

Егъэлеяуэ Ӏуэхушхуэ щӀэн; зэфӀэкӀышхуэ къэгъэлъэгъуэн.

«Ай, бетэмал, уэ тхылърэ бзэрэ пщӀатэми – уафэм кӀапсэ ипщӀэнт», – жиӀэрт езы Инали [ТӀутӀэ щхьэкӀэ]— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 560

уафэм сабэ дэпхъеин

Губжьын; Ӏуэхугъуэ гуэрым щхьэкӀэ псалъэмакъ къэӀэтын.

Къытехьащи, уафэм сабэ дрипхъеинущ.— Щынэхужьыкъуэ, 27

+1 örnek

Зэзакъуэ дадэм хуэзат Хьэбиби, Бекъан уафэм сабэр дрипхъейрт, къэгубжьауэ: тхьэр игъэпцӀ, тщӀэмэ тщӀэнур.— Нал къута, 228

уафэм пкӀэлъей едзын

ЩытыкӀэ хэкӀыпӀэншэ ихуэн.

Гуэщыжь дызыщӀэса мыгъуэр жэнэтым хуэдэти мы сызыхуэзам нэхърэ,- жиӀэу Исуф и щхьэм мыгъуагъэ хуихьыж щхьэкӀэ, уафэм пкӀэлъей едз…— Лэчымэ, 397

Kitapta geçtiği hali

УАФЭ (187). ЩӀым лъагэу къыщхьэщыту нэм илъагъу хьэуа щхъуантӀагъэ. Хыр си шакъалъэу Къалэм хуэфащэ сиӀатэм, Ди ТекӀуэныгъэм и усэр ДыщэпскӀэ уафэм истхэнт. Хыр си шакъалъэу. «Шум и гъуэгу», 76. Дыгъэр щымыуэу уафэм иту Дунейм и нурыр ныщегуэш. Дунейм къытехьэр зэи щымыуэу. «Вагъуэ махуэ», 326. Адыгэ уафэ, Адыгэ щӀылъэ, Уи лъахэм ситмэ, Дунейм сытеткъэ. Адыгэ Хэку. «Дамыгъэ», 224. ◊ Уафэ унафэ (1). Алыхьым и унафэ; цӀыхум имыщӀа унафэ. Уафэ унафэщ ди ӀэщӀагъэр, Ди хэку дгъэлъапӀэм – ди насыпщ. Расул Гамзатов. «Щхьэлыкъуэ», 401. Уафэм кӀапсэ ищӀэн (1). Егъэлеяуэ Ӏуэхушхуэ щӀэн; зэфӀэкӀышхуэ къэгъэлъэгъуэн. «Ай, бетэмал, уэ тхылърэ бзэрэ пщӀатэми – уафэм кӀапсэ ипщӀэнт», – жиӀэрт езы Инали [ТӀутӀэ щхьэкӀэ]. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 560. Уафэм сабэ дэпхъеин (2). Губжьын; Ӏуэхугъуэ гуэрым щхьэкӀэ псалъэмакъ къэӀэтын. Къытехьащи, уафэм сабэ дрипхъеинущ. Щынэхужьыкъуэ, 27. Зэзакъуэ дадэм хуэзат Хьэбиби, Бекъан уафэм сабэр дрипхъейрт, къэгубжьауэ: тхьэр игъэпцӀ, тщӀэмэ тщӀэнур. Нал къута, 228. Уафэм пкӀэлъей едзын (1). ЩытыкӀэ хэкӀыпӀэншэ ихуэн. Гуэщыжь дызыщӀэса мыгъуэр жэнэтым хуэдэти мы сызыхуэзам нэхърэ,- жиӀэу Исуф и щхьэм мыгъуагъэ хуихьыж щхьэкӀэ, уафэм пкӀэлъей едз… Лэчымэ, 397.

Türkçe/Adığece Sözlük, Abaze İbrahim Alhas

Bu sözcüğün karşılık olarak geçtiği maddeler

felek gök hava sema

Düzeltme Öner

уафэ
Sorun nedir?

KVKK aydınlatma metni

Destek Ver

adigebze.org, Çerkesçenin korunmasına, öğrenilmesine ve gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamak amacıyla geliştirilen bağımsız ve kullanımı ücretsiz bir kültür projesidir.

Projenin sunucu, bakım, geliştirme ve sürdürülebilirlik giderlerine destek sağlayarak adigebze.org gönüllüsü olmak isterseniz aşağıdaki form üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Sizinle en kısa sürede iletişime geçeceğiz.