суд
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ЧӀЭДЭУ/ЩӀЭДЭУ, ДАО/ДАУЭ, СУД; DAVA
ухыипӀ(э)/ухиипӀэ, ухыйХАС(Э)/ ухийХАС(Э), ӀофзэхэхыпӀ(э)/ ӀуэхузэхэхыпӀэ, ДАУАПӀ(Э), СУД; MAHKEME
ухий-умыс, ухый-умыс, МАХЬЧЭМЭ/МЭХЬЧЭМЭ, СУД; YARGI
ухый-умыс, ухий-умыс, МАХЬЧЭМЭ/ МЭХЬЧЭМЭ, СУД; YARGI
Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. ЦӀыхухэм, ӀуэхущӀапӀэхэм яку къыдэхъуэ зэныкъуэкъухэр зэхэзыгъэкӀ, уголовнэ Ӏуэхухэм хэплъэ къэрал орган.
русуд (государственный орган)
Ермэлыр судым тхьэусыхакӀуэ кӀуауэ щилъагъум, Хъуэжэ кӀуэжащ.— Хъуэжэ и таурыхъыщэ
2. Апхуэдэ органым Ӏуэху гуэр зэпкърихыныгъэ.
русуд (судебное разбирательство)
- Дунейр къутэжыху сщыгъупщэнкъым шэрихьэт судым укъыщыпсэлъауэ зэрыщытар, - жриӀащ Мэтхъэным Астемыр.— КӀыщокъуэ Алим
3. Еплъ: судыщӀэ
Фытэдж судар къокӀуэ!
Bu maddedeki ifadeler (3)
суд тещӀыхьын
русудить кого-л.
суд щӀэн
рувершить суд; вести судебный процесс.
Куэд дэмыкӀыу {лӀыхэм} я судыр ящӀащ лӀэжыхукӀэ каторгэ щыӀэну.— Къэбэрдей ӀуэрыӀуатэ
судым етын
руотдать кого-л. под суд.
Kitapta geçtiği hali
суд 1. суд (государственный орган) / ЦӀыхухэм, ӀуэхущӀапӀэхэм яку къыдэхъуэ зэныкъуэкъухэр зэхэзыгъэкӀ, уголовнэ Ӏуэхухэм хэплъэ къэрал орган. * Ермэлыр судым тхьэусыхакӀуэ кӀуауэ щилъагъум, Хъуэжэ кӀуэжащ. Хъу. и таур. 2. суд (судебное разбирательство) / Апхуэдэ органым Ӏуэху гуэр зэпкърихыныгъэ. * - Дунейр къутэжыху сщыгъупщэнкъым шэрихьэт судым укъыщыпсэлъауэ зэрыщытар, - жриӀащ Мэтхъэным Астемыр. КӀ. А. 3. см. судыщӀэ. Фытэдж судар къокӀуэ! Суд тещӀыхьын судить кого-л. Суд щӀэн вершить суд; вести судебный процесс. * Куэд дэмыкӀыу {лӀыхэм} я судыр ящӀащ лӀэжыхукӀэ каторгэ щыӀэну. Къэб. фольк. Судым етын отдать кого-л. под суд.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
УрысыбзэкӀэ: судыр зыщӀэ.
Судхэр пӀащӀэу къалэм къикӀри Ӏуэху ящӀэным къыщӀадзат, «Псори зыщӀэр» сыт зылъэкӀри Ахэр арти мис къэсат.— Бдзэжьеящэм ипхъу, 157
+2 örnek
«Дгъэсынщ поэтыр» жиӀэу судым ТӀэуней суд ящӀэу зэхахат.— Данте. «Дамыгъэ», 115
[Капитаным Якъуб жриӀэу:] Суду улэжьащ. Хабзэр уощӀэ, законным ущыгъуазэщ.— Нал къута, 274
ЦӀыхухэм, ӀуэхущӀапӀэхэм яку къыдэхъуэ зэныкъуэкъухэр зэхэзыгъэкӀ, уголовнэ Ӏуэхухэм хэплъэ къэрал орган. (5). Къэралым щекӀуэкӀ хабзэм тетын щхьэкӀэ судым унафэ къыхуегъэщӀын.
[БырмамытӀ:] Ӏуэхур судым нэсри сигъэтӀысыну къадыр си ужь къихьащ.— ХьэщӀэ лъапӀэ, 398
+4 örnek
[Къадым жиӀэу:] ФыкӀуи фэр-фэру фызэгурыӀуэж, – жиӀэри судыр абдеж щиухащ, ириджахэри къиутӀыпщыжащ.— Хьэсэпэхъумэ, 418
Къэтхъэным и судыр укӀкӀэ иригъэщӀэн щхьэкӀэ, Ислъэмей къуажэм лӀищэм щӀигъу дригъэшри игъэкӀуэдащ (Къалмыкъ БетӀал).— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 526
Къызумытыжыххэми судым уестынкъым, – жиӀэу Рахьим [Дисэ хуэгъэзауэ], гуфӀэ зэпытурэ, щӀакхъуэ тхъуэплъ ин къытрилъхьащ, абы къыщӀигъуащ сэмбым изу кӀэнфет, прунж.— Хъуэпсэгъуэ нур, 130
[Къазджэрий Астемыр жриӀэу:] Тырку сыздэщыӀам, абы ещхьыркъабзэу, судым сратауэ щытати, си щхьэ Ӏуэху щызесхуэжым, уи псэлъэкӀар си гум къэзгъэкӀыжат.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 566
Kitapta geçtiği hali
СУД I (5). УрысыбзэкӀэ: судыр зыщӀэ. Судхэр пӀащӀэу къалэм къикӀри Ӏуэху ящӀэным къыщӀадзат, «Псори зыщӀэр» сыт зылъэкӀри Ахэр арти мис къэсат. «Бдзэжьеящэм ипхъу», 157. «Дгъэсынщ поэтыр» жиӀэу судым ТӀэуней суд ящӀэу зэхахат. Данте. «Дамыгъэ», 115. [Капитаным Якъуб жриӀэу:] Суду улэжьащ. Хабзэр уощӀэ, законным ущыгъуазэщ. Нал къута, 274.
СУД II (24). ЦӀыхухэм, ӀуэхущӀапӀэхэм яку къыдэхъуэ зэныкъуэкъухэр зэхэзыгъэкӀ, уголовнэ Ӏуэхухэм хэплъэ къэрал орган. [БырмамытӀ:] Ӏуэхур судым нэсри сигъэтӀысыну къадыр си ужь къихьащ. ХьэщӀэ лъапӀэ, 398. [Къадым жиӀэу:] ФыкӀуи фэр-фэру фызэгурыӀуэж, – жиӀэри судыр абдеж щиухащ, ириджахэри къиутӀыпщыжащ. Хьэсэпэхъумэ, 418. Къэтхъэным и судыр укӀкӀэ иригъэщӀэн щхьэкӀэ, Ислъэмей къуажэм лӀищэм щӀигъу дригъэшри игъэкӀуэдащ (Къалмыкъ БетӀал). Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 526. СУДЫМ ЕТЫН (5). Къэралым щекӀуэкӀ хабзэм тетын щхьэкӀэ судым унафэ къыхуегъэщӀын. Къызумытыжыххэми судым уестынкъым, – жиӀэу Рахьим [Дисэ хуэгъэзауэ], гуфӀэ зэпытурэ, щӀакхъуэ тхъуэплъ ин къытрилъхьащ, абы къыщӀигъуащ сэмбым изу кӀэнфет, прунж. Хъуэпсэгъуэ нур, 130. [Къазджэрий Астемыр жриӀэу:] Тырку сыздэщыӀам, абы ещхьыркъабзэу, судым сратауэ щытати, си щхьэ Ӏуэху щызесхуэжым, уи псэлъэкӀар си гум къэзгъэкӀыжат. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 566.