пэщхъын

пэщхъын нижняя утолщенная часть носа / Пэм и гъумыпӀэ Ӏыхьэ. * ШитӀым я пэщхъыным бахъэр къреху, шыкӀэхэмрэ шы сокухэмрэ сытхъу защӀэщ, нэбжьыцхэри сытхъущ. Щ. Ам. Шыр и пэщхъын пхъашэмкӀэ мэкъум хэӀэбэри жьэгъуашхэ макъ игъэӀуащ. КӀ. Т. Пэщхъыныр егъэупӀэн дать голову на отсечение (букв. дать свой нос изрезать). * Си пэщхъыныр уэзгъэупӀэнщ, ар мыпэжмэ. Къ. Б. Пэщхъыным къихуа незначительный, ничтожный (букв. выпавший из носа). * Аракъым, тӀасэ, дэ уи пэщхъыным дыкъихуа уи гугъэрэ уэ? Ӏуащхь. {И} пэщхъыным къихужын воздать по заслугам, достойно наказать кого-л. за что- л. * Уэ абы лейуэ къуахар сэ нобэ ахэм лъырэ уэтэпсу я пэщхъыным къисхужынщ. Нарт. Пэщхъыным (гъуэзыр) кърихыу (кърихуу) в сильном гневе. * Гъумар къэгубжьауэ и пэщхъыным гъуэзыр къреху. КӀ. А.

ПЭЩХЪЫН (6). Пэм и гъумыпӀэ Ӏыхьэ. Шамум вертолет макъ щызэхихым, и нэр къихуу, пщыӀэ зэгуэтым ещхь и пэщхъыным зэрыбауэ хьэуар къемэщӀэкӀыу гужьеяти, ар щалъагъум, дызыубыдахэм нэхъ я фӀэщ хъуащ сэ жысӀэм нэхърэ. ХьэщӀэ лъапӀэ, 401. Шыр щыщырт, ихъуилъырт, етхауэрт, и нитӀыр къихуу зиплъыхьырт, и пэщхъыным бахъэр кърихурт, арщхьэкӀэ нахъутэ пщӀэхэлъым и кӀапэр лӀитӀым яӀыгъти, шым кӀуапӀи жапӀи иратыртэкъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 162. [Апчпрэ зытес шым топсэлъыхь:] Пэщхъыныр инщ. Нал къута, 265. ◊ [И] пэщхъыным къихуа хуэдэ (1). ЦӀыху гуэр мыхьэнэншэу къэлъытэн, къимыдзэн. [Алыджыкъуэ:] Тобэ ирехъу, ар дыдэр езы комендантми и гум къэкӀагъэнт: и пэщхъыным сыкъихуа хуэдэу сызэӀуредзэри сешх жыпӀэну къызэплъащ. МелыӀыч, 465. [И] пэщхъыным гъуэзыр (мафӀэр) кърихыу (3). Еплъ [и] пэм гъуэзыр (мафӀэр) кърихыу. Щэрданхэ я махуэр сэри къысхуагъэкӀуэну хэтащ, сэ Щхьэлмывэкъуэр ныбапхъэкӀэ фызмыгъэгъуэлъым, си псэр си ӀэкӀэ хэсхыжынщ, жиӀэу Гъуумар къэгубжьауэ и пэщхъыным гъуэзыр кърихырт. Хъуэпсэгъуэ нур, 287. Къыдырыр къызэрыкӀа жыпӀэмэ. къызэрыкӀащи, и пэщхъыным мафӀэр кърех. Кхъухь пхэнж, 502. [Якъуб Локотош жриӀэу:] ПлъэкӀ къыумыгъанэ, - Якъуб къэгубжьауэ и пэщхъыным мафӀэ къреху, - си пыӀэжьыр пхуэгъэтӀысащ. Нал къута, 306.