пцӀы
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ПЦӀЫ, мышъыпкъэ/мыщыпкъэ, мыпэж; ASILSIZ, YALAN
мышъыпкъэ/мыщыпкъэ, мыпэж, ПЦӀЫ; ASILSIZ (gerçek olmayan)
мыщыпкъэ/мышъыпкъэ, мыпэж, ПЦӀЫ; ASILSIZ (gerçek olmayan, yalan)
мыпэж, мышъыпкъэ/мыщыпкъэ, ПЦӀЫ; ASILSIZ (yalan)
Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Пэжыр зэрыщӀахъумэ мынэж, нэпцӀ.
руложь, обман
ПцӀы ӀэфӀ нэхърэ пэж дыдж.— Псалъэжьхэр
Bu maddedeki ifadeler (14)
пцӀы гъэӀун
рупустить "утку", распространить ложь.
пцӀы зэтелъхьэн
руоболгать друг друга, распространить ложь друг о друге.
пцӀы зэфэзэщ (защӀэ)
русплошная ложь, враньё.
пцӀы зэфэзэщкӀэ
русплошной ложью, неправдой.
10 ifade daha
пцӀы телъхьэн (кӀэрылъхьэн)
руоклеветать кого-л.
пцӀы упсын
рулгать, солгать.
Лу пцӀы иупс хъунутэкъыми зэрыщыт дыдэм хуэдэу къыщӀидзащ.— КӀыщокъуэ Алим
+1 örnek
ПцӀы бупсынумэ, лӀам телъхьэ.— Псалъэжьхэр
пцӀы хэлъхьэн
руприврать, исказить что-л.
пцӀы хэмылъын
ручистая правда.
пцӀы хуэупсын
русолгать кому-л.
пцӀы хузэхэлъхьэн
руоболгать кого-л.
Мурадин сыт щыгъуи Мурат и телъхьэу къэувырт, абы хузэхалъхьэ пцӀыхэр зэ мыхъуу куэдрэ сэтей къищӀат.— Къашыргъэ ХьэпащӀэ
пцӀы ӀэщӀэкӀын
руиметь привычку иногда соврать.
пцӀыкӀэ бгъэдэтын, зешэн (къешэкӀын)
руводить за нос кого-л.
пцӀыр къыщӀэгъэщын
руразоблачить ложь.
пцӀы хэмылъу
Шэчыншэу, шэч хэмылъу.
рунесомненно, без всякого сомнения
ПцӀы хэмылъу, нобэ хъарзынэу дылэжьащ.
Kitapta geçtiği hali
пцӀы ложь, обман / Пэжыр зэрыщӀахъумэ мынэж, нэпцӀ. * ПцӀы ӀэфӀ нэхърэ пэж дыдж. (погов.) ПцӀы гъэӀун пустить "утку", распространить ложь. ПцӀы зэтелъхьэн оболгать друг друга, распространить ложь друг о друге. ПцӀы зэфэзэщ (защӀэ) сплошная ложь, враньё. ПцӀы зэфэзэщкӀэ сплошной ложью, неправдой. ПцӀы телъхьэн (кӀэрылъхьэн) оклеветать кого-л. ПцӀы упсын лгать, солгать. * Лу пцӀы иупс хъунутэкъыми зэрыщыт дыдэм хуэдэу къыщӀидзащ. КӀ. А. ПцӀы бупсынумэ, лӀам телъхьэ. (погов.) ПцӀы хэлъхьэн приврать, исказить что-л. ПцӀы хэмылъын чистая правда. ПцӀы хуэупсын солгать кому-л. ПцӀы хузэхэлъхьэн оболгать кого-л. * Мурадин сыт щыгъуи Мурат и телъхьэу къэувырт, абы хузэхалъхьэ пцӀыхэр зэ мыхъуу куэдрэ сэтей къищӀат. Къ. Хь. ПцӀы ӀэщӀэкӀын иметь привычку иногда соврать. ПцӀыкӀэ бгъэдэтын, зешэн (къешэкӀын) водить за нос кого-л. ПцӀыр къыщӀэгъэщын разоблачить ложь. пцӀы хэмылъу вводн. сл. несомненно, без всякого сомнения / Шэчыншэу, шэч хэмылъу. * ПцӀы хэмылъу, нобэ хъарзынэу дылэжьащ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Мыпэж, нэпцӀ.
Алащэжьым хуащӀ пщӀэм нэхърэ нэхъыбэ Раисэ хуищӀыртэкъым Мэмэт-щӀакъуэ, ауэ езы Мэмэт-щӀакъуэ уеупщӀамэ, «дякум дэлъ щыӀэкъым» жиӀэнутэкъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ, Раисэ зыхуэгумащӀэ гуэр зэрыщыӀэр ещӀэри, пцӀыр езым къытехуэмэ, нэхъ къещтэ, Ӏуэхум и пэжыпӀэм цӀыхум гу лъатэ нэхърэ.— Лъапсэ, 79
Deyimler (2)
пцӀы гъущэ
Мыпэж защӀэ, пцӀы зэфэзэщ, зэрынэпцӀыр нэрылъагъуу щыт.
Зэанэзэкъуэр зэщхьэркъабзэу къыщӀэкӀащ: щӀалэм хъыджэбзыр къигъапцӀэри зэришащ, иджы пцӀы гъущэ защӀэкӀэ хейуэ хэкӀыну и мурадщ, и анэм псори ещӀэ, арщхьэкӀэ и къуэм щхьэкӀэ къэхэшэн?— Лъапсэ, 26
+2 örnek
Хъыбар хьэбыршыбырыр фи фӀэщ фымыщӀ, пцӀы гъущэщ ар жызыӀэу зырыз щыӀами, пабжьэм хэлъэдэжащ.— Лъапсэ, 84
Зы зэман хъыбар Ӏуауэ щытащ Мэмэт-щӀакъуэрэ Раисэрэ я кум зыгуэр дэлъу, арщхьэкӀэ пцӀы гъущэт.— Лъапсэ, 79
пцӀы упсын
Пэж жымыӀэн.
[Назифэ и анэм къыжриӀэу:] «КъэкӀуэжакъым» жысӀэмэ, зы бэлыхьлажьэ ищӀэнщ [Исуф], жысӀэри пцӀы сыупсащ: – КъэкӀуэжащ.— Лэчымэ, 393
+2 örnek
ПцӀы упсыныр я щэн «дэгъуэщ» Зыхуэмейхэр уи хьэпшыпщ— Дыгъу жыхуаӀэр сыт? Бгы лъапэхэм деж, 126
А письмор КӀурацэ и гуфӀакӀэм дэлът дыуэм ещхьу, арщхьэкӀэ абыи къыгурыӀуат Апчарэ пцӀы щӀиупсри, зиущэхужащ.— Нал къута, 289
Kitapta geçtiği hali
ПЦӀЫ (32). Мыпэж, нэпцӀ. Алащэжьым хуащӀ пщӀэм нэхърэ нэхъыбэ Раисэ хуищӀыртэкъым Мэмэт-щӀакъуэ, ауэ езы Мэмэт-щӀакъуэ уеупщӀамэ, «дякум дэлъ щыӀэкъым» жиӀэнутэкъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ, Раисэ зыхуэгумащӀэ гуэр зэрыщыӀэр ещӀэри, пцӀыр езым къытехуэмэ, нэхъ къещтэ, Ӏуэхум и пэжыпӀэм цӀыхум гу лъатэ нэхърэ. Лъапсэ, 79. ◊ ПцӀы гъущэ (3). Мыпэж защӀэ, пцӀы зэфэзэщ, зэрынэпцӀыр нэрылъагъуу щыт. Зэанэзэкъуэр зэщхьэркъабзэу къыщӀэкӀащ: щӀалэм хъыджэбзыр къигъапцӀэри зэришащ, иджы пцӀы гъущэ защӀэкӀэ хейуэ хэкӀыну и мурадщ, и анэм псори ещӀэ, арщхьэкӀэ и къуэм щхьэкӀэ къэхэшэн? Лъапсэ, 26. Хъыбар хьэбыршыбырыр фи фӀэщ фымыщӀ, пцӀы гъущэщ ар жызыӀэу зырыз щыӀами, пабжьэм хэлъэдэжащ. Лъапсэ, 84. Зы зэман хъыбар Ӏуауэ щытащ Мэмэт-щӀакъуэрэ Раисэрэ я кум зыгуэр дэлъу, арщхьэкӀэ пцӀы гъущэт. Лъапсэ, 79. ПцӀы упсын (13). Пэж жымыӀэн. [Назифэ и анэм къыжриӀэу:] «КъэкӀуэжакъым» жысӀэмэ, зы бэлыхьлажьэ ищӀэнщ [Исуф], жысӀэри пцӀы сыупсащ: – КъэкӀуэжащ. Лэчымэ, 393. ПцӀы упсыныр я щэн «дэгъуэщ» Зыхуэмейхэр уи хьэпшыпщ. Дыгъу жыхуаӀэр сыт? «Бгы лъапэхэм деж», 126. А письмор КӀурацэ и гуфӀакӀэм дэлът дыуэм ещхьу, арщхьэкӀэ абыи къыгурыӀуат Апчарэ пцӀы щӀиупсри, зиущэхужащ. Нал къута, 289.