нэхъапэ
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. Зыгуэрым и пэ къихуэу.
рураньше, прежде кого-чего-л.
Зи Ӏуэху егугъур сыт щыгъуи Дыгъэм нэхъапэ къотэдж.— ПащӀэ Бэчмырзэ
2. Псом япэ игъэщыпхъэ.
рупервоочерёдно, в первую очередь, вначале, заслуживающий особого внимания
Шы къэзыщэхунум нэхъапэ шхуэ къещэху.— Псалъэжьхэр
Bu maddedeki ifadeler (2)
нэхъапэ итын
рубыть впереди (напр. в работе, учёбе).
нэхъапэ ищын
рустать победителем, опередить кого-что-л. в чём-л.
Kitapta geçtiği hali
нэхъапэ нареч. 1. раньше, прежде кого-чего-л. / Зыгуэрым и пэ къихуэу. * Зи Ӏуэху егугъур сыт щыгъуи Дыгъэм нэхъапэ къотэдж. П. Б. 2. первоочерёдно, в первую очередь, вначале, заслуживающий особого внимания / Псом япэ игъэщыпхъэ. * Шы къэзыщэхунум нэхъапэ шхуэ къещэху. (погов.) Нэхъапэ итын быть впереди (напр. в работе, учёбе). Нэхъапэ ищын стать победителем, опередить кого-что-л. в чём-л.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. Зыгуэрым и пэ къихуэу.
Лу и гум къэкӀыжащ, илъэс зыбжанэ нэхъапэ шым ягъэшэсрэ дагъэкӀмэ, махуэ псом къемыпсыхыу шыр игъэхъу-игъашхэу зэрыщытар.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 522
+2 örnek
Къалэми еплъ: илъэс мин Ӏэджэ нэхъапэ ящӀа мывэ унэрэ псэуалъэрэ бгъуэт щхьэкӀэ, бжэи щхьэгъубжи хэмылъу, бгъуэнщӀагъым къызэрыгуэкӀ щыӀэкъым— Кхъэлэгъунэ, 373
Сэ гугъу сызэрехьагъэнти, нэхъапэ жейм сыхилъэфащ.— МелыӀыч, 444
2. Псом япэ игъэщыпхъэ. ◊
Къалэжьыр зыхуэдизри тхьэм ещӀэ, нэхъыбэр щӀэлажьэр улахуэракъым, щӀакхъуэ къузэращэн карточкэ къратри псом я нэхъапэщ.— МелыӀыч, 452
+5 örnek
А насып иныр зи фӀыщӀэр Ди Сталин вожду ди лъапӀэрщ, Щытыну кӀыхьу и гъащӀэр Ди хъуэхъухэм ар я нэхъапэщ.— ЗэкъуэшитӀ. «Бгы лъапэхэм деж», 100
Нэхъапэ ищын (1). Зыгуэрым текӀуэн, щхьэпырыкӀын, япэ ищын. Шыгъажэм хуэдэщ ди дунейри – Нэхъапэ ищыр ягъэпэж.— АбытӀэ Мухьэб и кхъащхьэм…. «Вагъуэ махуэ», 94
Нэхъапэ щӀыкӀэ(29). Псом япэ, япэ щӀыкӀэ. Щхьэл жыпӀэнущи аращ: иджы нартыху пшэр занщӀэу яхьэжыркъым, нэхъапэ щӀыкӀэ яшэч, пут бжыгъэр унагъуэм нэрыбгэ исым трагуашэ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 605
Нэхъапэ щӀыкӀэ Къулым и и стӀолым тет телефон къомым щыгъуазэ ищӀащ цӀыхубзыр— Нал къута, 238
Мы зыр едзых нэхъапэ щӀыкӀэ, - жиӀэри щӀалэм и бжьэр къиӀэтащ и адэр игъэхъуэхъуэну.— КӀапсэ кӀапэ, 15
Kitapta geçtiği hali
НЭХЪАПЭ (40). нареч. 1. (21). Зыгуэрым и пэ къихуэу. Лу и гум къэкӀыжащ, илъэс зыбжанэ нэхъапэ шым ягъэшэсрэ дагъэкӀмэ, махуэ псом къемыпсыхыу шыр игъэхъу-игъашхэу зэрыщытар. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 522. Къалэми еплъ: илъэс мин Ӏэджэ нэхъапэ ящӀа мывэ унэрэ псэуалъэрэ бгъуэт щхьэкӀэ, бжэи щхьэгъубжи хэмылъу, бгъуэнщӀагъым къызэрыгуэкӀ щыӀэкъым. Кхъэлэгъунэ, 373. Сэ гугъу сызэрехьагъэнти, нэхъапэ жейм сыхилъэфащ. МелыӀыч, 444. 2. (19). Псом япэ игъэщыпхъэ. Къалэжьыр зыхуэдизри тхьэм ещӀэ, нэхъыбэр щӀэлажьэр улахуэракъым, щӀакхъуэ къузэращэн карточкэ къратри псом я нэхъапэщ. МелыӀыч, 452. А насып иныр зи фӀыщӀэр Ди Сталин вожду ди лъапӀэрщ, Щытыну кӀыхьу и гъащӀэр Ди хъуэхъухэм ар я нэхъапэщ. ЗэкъуэшитӀ. «Бгы лъапэхэм деж», 100. ◊ Нэхъапэ ищын (1). Зыгуэрым текӀуэн, щхьэпырыкӀын, япэ ищын. Шыгъажэм хуэдэщ ди дунейри – Нэхъапэ ищыр ягъэпэж. АбытӀэ Мухьэб и кхъащхьэм…. «Вагъуэ махуэ», 94. Нэхъапэ щӀыкӀэ (29). Псом япэ, япэ щӀыкӀэ. Щхьэл жыпӀэнущи аращ: иджы нартыху пшэр занщӀэу яхьэжыркъым, нэхъапэ щӀыкӀэ яшэч, пут бжыгъэр унагъуэм нэрыбгэ исым трагуашэ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 605. Нэхъапэ щӀыкӀэ Къулым и и стӀолым тет телефон къомым щыгъуазэ ищӀащ цӀыхубзыр. Нал къута, 238. Мы зыр едзых нэхъапэ щӀыкӀэ, - жиӀэри щӀалэм и бжьэр къиӀэтащ и адэр игъэхъуэхъуэну. КӀапсэ кӀапэ, 15.