нэмэз
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
НЭМАЗ/НЭМЭЗ; (пчыхьэ ~/пщыхьэщхьэ ~: akşam ~ı; ЕЧЭНДЫ ~/ИЧЫНДЫ ~: ikindi ~ı; щэджэгъо ~/шэджагъуэ ~: öğle ~ı; нэфшъэгъо ~/нэхущ ~: sabah ~ı, пчэдыжь~/ пщэдджыжь ~: sabah ~ı; ДЖАЦ ~/ЖАСЫ ~: yatsı~ı; мэфэкӀ ~/ХЬИД ~: bayram ~ı; хьадэӀат ~/хьэдэӀэт ~: cenaze ~ı; бэрчэшхо ~/мэрем ~: cuma ~ı, ДЖУМА~/ЖУМЭ ~: cuma ~ı); NAMAZ
Bu sonuç kitaptaki 1 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. Муслъымэнхэм ягъэзащӀэ тхьэхуэщӀэ къалэн.
рунамаз
2. Нэху щыгъуэ, пщэдджыжьыпэ, дыгъэр къыщӀэмыкӀ щӀыкӀэ.
рураннее утро, рассвет
Арати, .. нэмэзым, дунейри нэхутхьэху хъужауэ, кхъухьхэр Темрыкъуэ кхъухьтедзапӀэм къесылӀэжащ.— Ӏуащхьэмахуэ
Еплъ: члисэ
Bu maddedeki ifadeler (4)
нэмэз щӀын
русовершить намаз.
ЛӀыжьым нэмэз ещӀ. Ш. А.
нэмэз уахъты
Нэмэзыр щыщӀын хуей зэман.
рувремя намаза
ЛӀыжьым и нэмэз уахъты блигъэкӀыркъым.
нэмэз щыгъэ
Нэмэзыбзэ къабжыр къызэралъытэ щыгъэ.
ручетки
нэмэз щыгъэ гъэжэн
ручитать молитву, перебирая четки.
Kitapta geçtiği hali
нэмэз I 1. религ. намаз / Муслъымэнхэм ягъэзащӀэ тхьэхуэщӀэ къалэн. 2. раннее утро, рассвет / Нэху щыгъуэ, пщэдджыжьыпэ, дыгъэр къыщӀэмыкӀ щӀыкӀэ. * Арати, .. нэмэзым, дунейри нэхутхьэху хъужауэ, кхъухьхэр Темрыкъуэ кхъухьтедзапӀэм къесылӀэжащ. Ӏуащхь. Нэмэз щӀын совершить намаз. ЛӀыжьым нэмэз ещӀ. Ш. А. нэмэз уахъты время намаза / Нэмэзыр щыщӀын хуей зэман. * ЛӀыжьым и нэмэз уахъты блигъэкӀыркъым. нэмэз щыгъэ четки / Нэмэзыбзэ къабжыр къызэралъытэ щыгъэ. Нэмэз щыгъэ гъэжэн читать молитву, перебирая четки. II мозд. диалект см. члисэ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Дыгъэр къыщӀэмыкӀ щӀыкӀэ, пщэдджыжьым жьыуэ, нэху щыгъуэ.
Лу сымэ пщэдджыжь нэмэзым къызэщыури, занщӀэу Жыраслъэн и шэщым кӀуащ, спектаклыр ягъэхьэзырыну— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 645
+1 örnek
Пщэдджыжь нэмэзт, дунейр бзыгъэт, махуэр хуабэ зэрыхъунум гу лъхыуигъатэу— Лыгъэ, 411
Муслъымэным махуэм и кӀуэцӀкӀэ тхуэ игъэзащӀэ тхьэхуэщӀэ къалэн.
Иджыпсту нэмэз утетауэ, къурӀэныбзэ лъапӀэр къэббжауэ, дауэ хъунщӀакӀуэ узэрыкӀуэнур— Хъуэпсэгъуэ нур, 241
+2 örnek
Унэгуащэми лъэкӀ къимыгъанэу шхыныгъуэ Ӏэджэ ипщэфӀащи, Ӏэнэм къытригъэувам мэ ӀэфӀ къапихым уи гурыӀупсыр къагъажэ, пщыхьэщхьэри хэкӀуэтауэ жасы нэмэзым нэблэгъащ.— Кхъэлэгъунэ, 380
Нэмэз зыщӀыну къакӀуэу андез зыщтэм абы гу лъамытэу, шыбжий зыхэлъ псымкӀэ андез ящтати, нэмэз ящӀу здытетым псчэ бэлыхьлажьэр къащыхьэри, къэхъу-къэщӀар къахуэмыщӀэу, молэри мапсчэ, и нэпсыр къыщӀож, нэмэзыбзэр дахэ-дахэу хужыӀэркъым.— Лъапсэ, 116
Deyimler (1)
нэмэз щӀын
Муслъымэн диным къигъэувауэ щыт нэмэзыр гъэзэщӀэн.
Абдежым Хьэбиби и нэмэзлыкъыр еубгъури тоувэ нэмэз ищӀу, Дани ар илъагъумэ, макӀуэри бгъэдоувэ— Щынэхужьыкъуэ, 65
+2 örnek
Мэжджыт дахэм нэмэз щащӀт, и щӀыбагъым къыдэт мыдрисэм сохъустэр щӀэзт, библиотекэми КъурӀэнри, чытапхэри, Ӏэрытххэри зэгъэзэхуауэ щӀэлът, къыщӀэупщӀэм къагъуэта зэрыхъунум хуэдэу.— Кхъэлэгъунэ, 379
[Дадэм жиӀэу:] Нэмэз тӀэкӀу сщӀынщ, жысӀэри нэмэзлыкъым сытеуват-сытемыуват.— Тепщэч къэзылъэтыхь, 159
Kitapta geçtiği hali
НЭМЭЗ I (5). Дыгъэр къыщӀэмыкӀ щӀыкӀэ, пщэдджыжьым жьыуэ, нэху щыгъуэ. Лу сымэ пщэдджыжь нэмэзым къызэщыури, занщӀэу Жыраслъэн и шэщым кӀуащ, спектаклыр ягъэхьэзырыну. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 645. Пщэдджыжь нэмэзт, дунейр бзыгъэт, махуэр хуабэ зэрыхъунум гу лъхыуигъатэу. Лыгъэ, 411.
НЭМЭЗ II (10). дин. Муслъымэным махуэм и кӀуэцӀкӀэ тхуэ игъэзащӀэ тхьэхуэщӀэ къалэн. Иджыпсту нэмэз утетауэ, къурӀэныбзэ лъапӀэр къэббжауэ, дауэ хъунщӀакӀуэ узэрыкӀуэнур? Хъуэпсэгъуэ нур, 241. Унэгуащэми лъэкӀ къимыгъанэу шхыныгъуэ Ӏэджэ ипщэфӀащи, Ӏэнэм къытригъэувам мэ ӀэфӀ къапихым уи гурыӀупсыр къагъажэ, пщыхьэщхьэри хэкӀуэтауэ жасы нэмэзым нэблэгъащ. Кхъэлэгъунэ, 380. Нэмэз зыщӀыну къакӀуэу андез зыщтэм абы гу лъамытэу, шыбжий зыхэлъ псымкӀэ андез ящтати, нэмэз ящӀу здытетым псчэ бэлыхьлажьэр къащыхьэри, къэхъу-къэщӀар къахуэмыщӀэу, молэри мапсчэ, и нэпсыр къыщӀож, нэмэзыбзэр дахэ-дахэу хужыӀэркъым. Лъапсэ, 116. ◊ Нэмэз щӀын (20). Муслъымэн диным къигъэувауэ щыт нэмэзыр гъэзэщӀэн. Абдежым Хьэбиби и нэмэзлыкъыр еубгъури тоувэ нэмэз ищӀу, Дани ар илъагъумэ, макӀуэри бгъэдоувэ. Щынэхужьыкъуэ, 65. Мэжджыт дахэм нэмэз щащӀт, и щӀыбагъым къыдэт мыдрисэм сохъустэр щӀэзт, библиотекэми КъурӀэнри, чытапхэри, Ӏэрытххэри зэгъэзэхуауэ щӀэлът, къыщӀэупщӀэм къагъуэта зэрыхъунум хуэдэу. Кхъэлэгъунэ, 379. [Дадэм жиӀэу:] Нэмэз тӀэкӀу сщӀынщ, жысӀэри нэмэзлыкъым сытеуват-сытемыуват. Тепщэч къэзылъэтыхь, 159.