набдзэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
набдзэ/напцэ; KAŞ
напцэ/набдзэ; KAŞ
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. НапщӀэм декӀуэкӀыу тет цы.
рубровь
Къуаргъым нэ хуащӀати набдзэ жиӀащ.— Псалъэжьхэр
+1 örnek
Дахэнагъуэу нагъуэ дахэ, вынду фӀыцӀэщ и набдзитӀыр, вагъуитӀ хуэдэщ нэшхуэ лыдхэр.— Къэбэрдей поэзием и антологие
2. Зыгуэр зэрыгушхуэ, зэрыпагэ, лъапӀэ зэрыхъу. Лъэпкъым и набдзэ.
ругордость, честь и гордость
Bu maddedeki ifadeler (7)
набдзэ зытелъым я нэхъ дахэ
руписаная красавица (букв. красивейшая из тех, кто с бровями).
Мы набдзэ зытелъым я нэхъ дахэу зы цӀыхубзрэ абы нэхърэ нэхъ дахэжу зы хъыджэбзрэ унэм къыщӀэкӀащ.— Адыгэ таурыхъхэр
набдзэ лей телъын
рукичиться чем-л.
набдзэр дэшеин
руподнять, вскинуть брови.
набдзэр зэхэуфэн
рудергаться, подергиваться - о бровях.
нэщхъыр зэхэукӀэн (зэхэуфэн). {и} набдзэр хэлъэтын
Старшинэм щхьэр къыщиӀэтым, и набдзэр хэлъэтащ, губжьым зэщӀищта и нэкӀури зэкӀуэкӀащ.— Теунэ Хьэчим
3 ifade daha
набдзэр хэшын
рувоображать, выламываться.
{Саният}-Алыхь, и набдзэр хишу, зигъэӀейуэ къыдэмыувэмэ{Чэбыхъан}Налшык уэрамым.— Щомахуэ Амырхъан
набдзэр щӀэчын
рувыщипывать брови.
набдзэ къурашэ 1.
Хуэкъуаншэ дахэу щыт набдзэ.
рудугообразные брови
{Нэфисэт} и нэбжьыц фӀыцӀэ кӀыхьхэр мащӀэу мэтӀей, набдзэ къурашитӀыр пцӀащхъуэ дамэу шэщӀащ.— КӀэрашэ Тембот
2. Бзылъхугъэ дахэ.
рукрасавица
Набдзэ къурашэ яшэн хьэзыр.— ӀуэрыӀуатэ
Kitapta geçtiği hali
набдзэ 1. бровь / НапщӀэм декӀуэкӀыу тет цы. * Къуаргъым нэ хуащӀати набдзэ жиӀащ. (погов.) Дахэнагъуэу нагъуэ дахэ, вынду фӀыцӀэщ и набдзитӀыр, вагъуитӀ хуэдэщ нэшхуэ лыдхэр. Къэб. п. и ант. 2. переносное гордость, честь и гордость / Зыгуэр зэрыгушхуэ, зэрыпагэ, лъапӀэ зэрыхъу. Лъэпкъым и набдзэ. Набдзэ зытелъым я нэхъ дахэ писаная красавица (букв. красивейшая из тех, кто с бровями). * Мы набдзэ зытелъым я нэхъ дахэу зы цӀыхубзрэ абы нэхърэ нэхъ дахэжу зы хъыджэбзрэ унэм къыщӀэкӀащ. Ад. таур. Набдзэ лей телъын кичиться чем-л. Набдзэр дэшеин поднять, вскинуть брови. Набдзэр зэхэуфэн = нэщхъыр зэхэукӀэн (зэхэуфэн). {И} набдзэр хэлъэтын дергаться, подергиваться - о бровях. * Старшинэм щхьэр къыщиӀэтым, и набдзэр хэлъэтащ, губжьым зэщӀищта и нэкӀури зэкӀуэкӀащ. Т. Хь. Набдзэр хэшын воображать, выламываться. * {Саният}-Алыхь, и набдзэр хишу, зигъэӀейуэ къыдэмыувэмэ{Чэбыхъан}Налшык уэрамым. Щ. Ам. Набдзэр щӀэчын выщипывать брови. набдзэ къурашэ 1. дугообразные брови / Хуэкъуаншэ дахэу щыт набдзэ. * {Нэфисэт} и нэбжьыц фӀыцӀэ кӀыхьхэр мащӀэу мэтӀей, набдзэ къурашитӀыр пцӀащхъуэ дамэу шэщӀащ. КӀ. Т. 2. переносное красавица / Бзылъхугъэ дахэ. * Набдзэ къурашэ яшэн хьэзыр. фольк.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. Нэм ищхьэкӀэ екӀуэкӀыу тет цы.
Еплъ анэ набдзи, къэпщӀэнущ И къуэр къинамэ зэуапӀэм.— Набдзэ. «Батырыбжьэ», 52
+2 örnek
Астемыррэ лӀы набдзэ джэхумрэ зэгъусэу унэшхуэ гъунэгъумкӀэ ягъэзащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 183
Ар зэрызэщхьыр Ӏэджэм ящӀэ И набдзи, Ӏупи, и гуфӀэкӀи— Си щӀалэм. «Мывэ хуабэ», 216
2. ЦӀыхур зэрыгушхуэ, и щхьэм трилъхьэ, зэрыпагэ.
Уэ набдзэу хэкум ураӀэщ. Кулиев Къайсын папщӀэ, «Щхьэлыкъуэ». 402. Комиссар жыхуаӀэр аратэкъэ: отрядым уранапэщ, уранабдзэщ, ди напщӀэ утелъщ.— Нал къута, 269
+1 örnek
Е лӀыгъэ зэрихьащ – лъэпкъым набдзэ яхуэхъуащ, куэдым яхузэфӀэмыкӀ хузэфӀэкӀащ.— Щынэхужьыкъуэ, 23
Deyimler (1)
набдзэр хэлъэтын
Набдзэр хъеин.
Хъыджэбзым и набдзэр хигъэлъэтами, и нэм нур къыщӀихыу къэлыдами, гуфӀэу и Ӏупэр фӀызэтежми, нащхьэ ищӀами – псоми гу лъитэрт Елдар, зэрыпсэури арат.— Хъуэпсэгъуэ нур, 101
Kitapta geçtiği hali
НАБДЗЭ (33). 1. (29). Нэм ищхьэкӀэ екӀуэкӀыу тет цы. Еплъ анэ набдзи, къэпщӀэнущ И къуэр къинамэ зэуапӀэм. Набдзэ. «Батырыбжьэ», 52. Астемыррэ лӀы набдзэ джэхумрэ зэгъусэу унэшхуэ гъунэгъумкӀэ ягъэзащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 183. Ар зэрызэщхьыр Ӏэджэм ящӀэ И набдзи, Ӏупи, и гуфӀэкӀи…. Си щӀалэм. «Мывэ хуабэ», 216. 2. (4). ЦӀыхур зэрыгушхуэ, и щхьэм трилъхьэ, зэрыпагэ. Уэ набдзэу хэкум ураӀэщ. Кулиев Къайсын папщӀэ, «Щхьэлыкъуэ». 402. Комиссар жыхуаӀэр аратэкъэ: отрядым уранапэщ, уранабдзэщ, ди напщӀэ утелъщ. Нал къута, 269. Е лӀыгъэ зэрихьащ – лъэпкъым набдзэ яхуэхъуащ, куэдым яхузэфӀэмыкӀ хузэфӀэкӀащ. Щынэхужьыкъуэ, 23. ◊ Набдзэр хэлъэтын (1). Набдзэр хъеин. Хъыджэбзым и набдзэр хигъэлъэтами, и нэм нур къыщӀихыу къэлыдами, гуфӀэу и Ӏупэр фӀызэтежми, нащхьэ ищӀами – псоми гу лъитэрт Елдар, зэрыпсэури арат. Хъуэпсэгъуэ нур, 101.