мащэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
машэ/мащэ, (Абз. МАЩА); KUYU
мащэ/машэ, (Абз. МАЩА); KUYU
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. Куууэ къитӀыкӀа кумбышхуэ. Мащэм хуэн.
руяма
МыдэкӀэ бажэ цӀыкӀум кхъуэныжь и фэри илри илъэфри мащэ гуэрым ирилъхьащ.— КӀэрашэ Тембот
2. Хьэдэр зралъхьэ, куууэ къитӀыкӀа кумбышхуэ.
румогила
Хейм къыхуэптӀ мащэм уэ уихуэжынщ.— Псалъэжьхэр
Bu maddedeki ifadeler (2)
мащэ хуэтӀын
рурыть могилу, яму кому-л.
{и} мащэр къэтӀын
ру{он} роет себе могилу.
мащэ хуэтӀын. {и} мащэр къетӀыж
Kitapta geçtiği hali
мащэ 1. яма / Куууэ къитӀыкӀа кумбышхуэ. Мащэм хуэн. * МыдэкӀэ бажэ цӀыкӀум кхъуэныжь и фэри илри илъэфри мащэ гуэрым ирилъхьащ. КӀ. Т. 2. могила / Хьэдэр зралъхьэ, куууэ къитӀыкӀа кумбышхуэ. * Хейм къыхуэптӀ мащэм уэ уихуэжынщ. (погов.) Мащэ хуэтӀын рыть могилу, яму кому-л. {И} мащэр къэтӀын = мащэ хуэтӀын. {И} мащэр къетӀыж {он} роет себе могилу.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. Куууэ къитӀыкӀа кумбышхуэ.
Апчарэ сымэ мащэ куушхуэ къатӀащ.— Нал къута, 286
+1 örnek
Апчарэрэ Иринэрэ мащэ лъэгум итт, ешри къару къахуэмынэжауэ.— Нал къута, 286
2. Хьэдэр зралъхьэ, кууэ къитӀыкӀа кумбышхуэ.
Ар бийм хуэздэнкъым, щӀы уи фӀэщ, Абы и щӀапӀэм сынэсынщ, Ди щӀыгу къарукӀэ сэ сылъэщщ, А бийм мащэр лъызгъэсынщ.— Си фочым ӀэплӀэ есшэкӀауэ. «Шум и гъуэгу», 30
+2 örnek
Ди хэку къабзэм ем и лӀыкӀуэу КъакӀуэр макӀуэ псынщӀэу мащэм, Дэ насыпым дыхуолажьэ, Дэ цӀыху хъерыр ди гуращэщ, Сэ рабочэм сыратакъэ ФӀыуэ лажьэм сыхуэфащэу, Фащэ дахэм сыриуасэу Сэ хъыджэбзхэм куэдрэ сащэ.— Сомрэ долларрэ. «Партыр ди пашэу», 134
ЦӀыхур гуитӀщхьитӀ хъуауэ, хэт жиӀэри я фӀэщ хъууэ хуежьащи, зэрызохьэ, зэхуогузавэ, хьэдагъэ зэхуокӀуэ, кхъэм макӀуэри, лӀа зимыӀэ щыӀэ, я мащэм щыщ ятӀэ тӀэкӀу хъуржын сытхэм икӀутауэ ягъэтӀылъ, щрашкӀэ здашэну.— Лъапсэ, 84
Deyimler (3)
мащэм здэхьын
Щэху гуэр зыми къомыгъащӀэу лӀэху бзыщӀын.
Сабиищри Мусэ ейуэ и гугъэми, абы и пэжыпӀэр Чачэрэ Мэрятрэ мащэм здахьынщ, зыми жрамыӀэу.— Хъуэпсэгъуэ нур, 206
мащэ къэтӀын
Зыгуэр Ӏей, бзаджэ хуэзэну хэтын.
Сэ, бийми, мащэм изгъэхуэну Зы сыпсэухукӀэ сыхуэмей, Мащэ къэтӀыныр хьэлу зиӀэр Техуэнщ, щигъэтмэ, мы дунейм.— Зэгуэр си щхьэцыр фӀыцӀэ дыдэт. «Вагъуэ махуэ», 361
мащэ фӀыцӀэ
Хьэдэ иралъхьэу щӀым къитӀыкӀа кумбыгъэ.
Губжьым хихыу мащэ фӀыцӀэр И жагъуэгъум къыхуимытӀ.— ЛӀыгъэ зиӀэ. «Щхьэлыкъуэ», 399
Kitapta geçtiği hali
МАЩЭ (45). 1. (5). Куууэ къитӀыкӀа кумбышхуэ. Апчарэ сымэ мащэ куушхуэ къатӀащ. Нал къута, 286. Апчарэрэ Иринэрэ мащэ лъэгум итт, ешри къару къахуэмынэжауэ. Нал къута, 286. 2. (40). Хьэдэр зралъхьэ, кууэ къитӀыкӀа кумбышхуэ. Ар бийм хуэздэнкъым, щӀы уи фӀэщ, Абы и щӀапӀэм сынэсынщ, Ди щӀыгу къарукӀэ сэ сылъэщщ, А бийм мащэр лъызгъэсынщ. Си фочым ӀэплӀэ есшэкӀауэ. «Шум и гъуэгу», 30. Ди хэку къабзэм ем и лӀыкӀуэу КъакӀуэр макӀуэ псынщӀэу мащэм, Дэ насыпым дыхуолажьэ, Дэ цӀыху хъерыр ди гуращэщ, Сэ рабочэм сыратакъэ ФӀыуэ лажьэм сыхуэфащэу, Фащэ дахэм сыриуасэу Сэ хъыджэбзхэм куэдрэ сащэ. Сомрэ долларрэ. «Партыр ди пашэу», 134. ЦӀыхур гуитӀщхьитӀ хъуауэ, хэт жиӀэри я фӀэщ хъууэ хуежьащи, зэрызохьэ, зэхуогузавэ, хьэдагъэ зэхуокӀуэ, кхъэм макӀуэри, лӀа зимыӀэ щыӀэ, я мащэм щыщ ятӀэ тӀэкӀу хъуржын сытхэм икӀутауэ ягъэтӀылъ, щрашкӀэ здашэну. Лъапсэ, 84. ◊ Мащэм здэхьын (1). Щэху гуэр зыми къомыгъащӀэу лӀэху бзыщӀын. Сабиищри Мусэ ейуэ и гугъэми, абы и пэжыпӀэр Чачэрэ Мэрятрэ мащэм здахьынщ, зыми жрамыӀэу. Хъуэпсэгъуэ нур, 206. Мащэ къэтӀын (1). Зыгуэр Ӏей, бзаджэ хуэзэну хэтын. Сэ, бийми, мащэм изгъэхуэну Зы сыпсэухукӀэ сыхуэмей, Мащэ къэтӀыныр хьэлу зиӀэр Техуэнщ, щигъэтмэ, мы дунейм. Зэгуэр си щхьэцыр фӀыцӀэ дыдэт. «Вагъуэ махуэ», 361. Мащэ фӀыцӀэ (1). Хьэдэ иралъхьэу щӀым къитӀыкӀа кумбыгъэ. Губжьым хихыу мащэ фӀыцӀэр И жагъуэгъум къыхуимытӀ. ЛӀыгъэ зиӀэ. «Щхьэлыкъуэ», 399.