кӀэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
КӀЭН, (Абз. КӀЭНЭ); AŞIK
КӀЭН, ДАМЭ, ШАШКЭ; DAMA
ПАКӀЭ, КӀАПЭ, кӀэн/кӀанэ, ТАКЪЫР, ТЫКЪЫР, ӀЭБГЪУ, КУСОК, ЧАСТЬ; PARÇA
кӀэн/кӀанэ → ПАКӀЭ; PARÇA
Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: пакӀэ
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
КӀэбдз къэшыпӀэм хэлъ къупщхьэ цӀыкӀур (ириджэгуу къагъэсэбэп).
рубабка, альчик (для игры в кости)
Зыгуэрыр зэрызэхэт зы Ӏыхьэ.
рузвено чего-л. (напр. цепи)
КӀэн-кӀэну зэрысу Урысей кърах.— ӀуэрыӀуатэ
+1 örnek
ПхъэӀэщэ кӀэныр къаӀэтри дакъэ заужьым выр щӀащӀэ.— ӀуэрыӀуатэ
Bu maddedeki ifadeler (3)
{и} кӀэныр къэлъшын
ру1) упасть нужной (боковой) стороной (об альчике во время игры) 2) посчастливиться, повезти (в делах).
{и} кӀэныр къикӀын
{и} кӀэныр къэлъшын
Аращ а махуэм Нурхьэлий и кӀэныр къыщӀикӀар.— КӀыщокъуэ Алим
кӀэныр къиудын
кӀэныр къэлъшын
Kitapta geçtiği hali
кӀэн I бабка, альчик (для игры в кости) / КӀэбдз къэшыпӀэм хэлъ къупщхьэ цӀыкӀур (ириджэгуу къагъэсэбэп). {И} кӀэныр къэлъшын 1) упасть нужной (боковой) стороной (об альчике во время игры) 2) посчастливиться, повезти (в делах). {И} кӀэныр къикӀын = {и} кӀэныр къэлъшын. * Аращ а махуэм Нурхьэлий и кӀэныр къыщӀикӀар. КӀ. А. КӀэныр къиудын = кӀэныр къэлъшын. II звено чего-л. (напр. цепи) / Зыгуэрыр зэрызэхэт зы Ӏыхьэ. * КӀэн-кӀэну зэрысу Урысей кърах. фольк. ПхъэӀэщэ кӀэныр къаӀэтри дакъэ заужьым выр щӀащӀэ. фольк.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. Псэущхьэм и лъакъуэ къэгъэшыпӀэм хэлъ къупщхьэ цӀыкӀу, сабийхэр щыджэгукӀэ къэгъэсэбэпыу.
Е щӀалэ цӀыкӀуу кӀэн джэгуахэр Шуей хъужауэ куэд уолъагъур.— Зэманым декӀу. «Батырыбжьэ», 11
2. Лъэгуажьэтес, лъэгуажьэ зэрытыпӀэм телъ къупщхьэ тыкъыр хъурейр.
Езым [Мэмэт-щӀакъуэ] зэриӀуэтэжымкӀэ, советскэ властыр къэзыхьыжахэм яхэту зауэм Ӏуту и лъэгуажьэ кӀэным шэ къытехуауэ аращ, арщхьэкӀэ и пэжыпӀэр мырат: шызакъуэгукӀэ мэз Ӏуфэм кӀуауэ, мэз джэд къом къэукӀа хьэзыру Ӏэтэу зэтелърэ удз Ӏэмбатэ цӀыкӀукӀэ щӀэхъумэжауэ ирихьэлӀащ.— Лъапсэ, 46
Deyimler (2)
кӀэныр къикӀын
Насып зыгуэрым къеуэлӀэн, и насып къикӀын.
Зым королевэ пешкэр ищри И кӀэн зы дзэпщым мес къикӀащ.— Шахмэт джэгукӀэ хэт зымыщӀэр. «Батырыбжьэ», 65
+1 örnek
Аращ а махуэм Нурхьэлий и кӀэныр къыщӀикӀар— Хъуэпсэгъуэ нур, 214
кӀэныр къиудын
Къэнэжари куэдтэкъым: Чачи Советым ишэу, Вэрокъуэ Нахъуэ фызыжьым экзамен тӀэкӀу къыӀригъэхрэ справкэр зыӀэщӀигъэхьамэ, кӀэныр къриудат.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 503
Еплъ: кӀэныр къикӀын
Kitapta geçtiği hali
КӀЭН (5). 1. (4). Псэущхьэм и лъакъуэ къэгъэшыпӀэм хэлъ къупщхьэ цӀыкӀу, сабийхэр щыджэгукӀэ къэгъэсэбэпыу. Е щӀалэ цӀыкӀуу кӀэн джэгуахэр Шуей хъужауэ куэд уолъагъур. Зэманым декӀу. «Батырыбжьэ», 11. 2. (1). Лъэгуажьэтес, лъэгуажьэ зэрытыпӀэм телъ къупщхьэ тыкъыр хъурейр. Езым [Мэмэт-щӀакъуэ] зэриӀуэтэжымкӀэ, советскэ властыр къэзыхьыжахэм яхэту зауэм Ӏуту и лъэгуажьэ кӀэным шэ къытехуауэ аращ, арщхьэкӀэ и пэжыпӀэр мырат: шызакъуэгукӀэ мэз Ӏуфэм кӀуауэ, мэз джэд къом къэукӀа хьэзыру Ӏэтэу зэтелърэ удз Ӏэмбатэ цӀыкӀукӀэ щӀэхъумэжауэ ирихьэлӀащ. Лъапсэ, 46. ◊ КӀэныр къикӀын (2). Насып зыгуэрым къеуэлӀэн, и насып къикӀын. Зым королевэ пешкэр ищри И кӀэн зы дзэпщым мес къикӀащ. Шахмэт джэгукӀэ хэт зымыщӀэр. «Батырыбжьэ», 65. Аращ а махуэм Нурхьэлий и кӀэныр къыщӀикӀар. Хъуэпсэгъуэ нур, 214. КӀэныр къиудын (1). Еплъ кӀэныр къикӀын. Къэнэжари куэдтэкъым: Чачи Советым ишэу, Вэрокъуэ Нахъуэ фызыжьым экзамен тӀэкӀу къыӀригъэхрэ справкэр зыӀэщӀигъэхьамэ, кӀэныр къриудат. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 503.