кӀэлъыкӀуэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
кӀэлъыкӀон/кӀэлъыкӀуэн (кӀэлъэкӀо/ кӀэлъокӀуэ); екӀошэн/екӀуэщэн (екӀуашэ/йокӀуащэ); илъэуж фын/и лъэужь хун (~ ефы/~ еху); TAKİP ETMEK
кӀэлъыкӀуэн → кӀэлъыкӀон; TAKİP ETMEK
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: кӀэлъыкӀон
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(кӀэлъокӀуэ)
1. Зыгуэрым и ужь иту кӀуэн.
руследовать за кем-чем-л.
Хъымыщ и къуэм ахэр {шыхэр} имыгъэщтэпэн папщӀэ, якӀэлъымыкӀуэу, жэщым и жыгыжь лъабжьэр хэщӀапӀэ ищӀащ.— Нартхэр
2. Зыр зым и ужь иту кӀуэн, блэкӀын.
рупроходить, пройти чередой
Зы махуэм адрей махуэр, зы тхьэмахуэм адрей тхьэмахуэр кӀэлъыкӀуэурэ екӀуэкӀырт зэманыр.— Теунэ Хьэчим
3. Зыгуэрым деж кӀуэн, зыщӀыпӀэ кӀуа гуэр деж, зыщӀыпӀэ щыӀэ гуэр деж кӀуэн.
русходить к кому-чему-л., посетить кого-что-л.
Зэныбжьэгъухэр баз дыщызэпихьэм, Псыхъуэгуащэм кӀэлъыкӀуэн къыхэсхт.— КӀуащ БетӀал
4. Нэчыхь зыхуимыӀэ цӀыхубзыр зешэн.
рунаходиться во внебрачной связи с женщиной
Япэ жэщым уи фӀэщ мыхъуми, нэхъ иужькӀэ ар къэпщӀэнщ, зэресащи ЛӀыхъусаныжьыр уи нысащӀэм кӀэлъыкӀуэнщ.— Акъсырэ Залымхъан
Kitapta geçtiği hali
кӀэлъыкӀуэн (кӀэлъокӀуэ) неперех. гл. 1. следовать за кем-чем-л. / Зыгуэрым и ужь иту кӀуэн. * Хъымыщ и къуэм ахэр {шыхэр} имыгъэщтэпэн папщӀэ, якӀэлъымыкӀуэу, жэщым и жыгыжь лъабжьэр хэщӀапӀэ ищӀащ. Нарт. 2. проходить, пройти чередой / Зыр зым и ужь иту кӀуэн, блэкӀын. * Зы махуэм адрей махуэр, зы тхьэмахуэм адрей тхьэмахуэр кӀэлъыкӀуэурэ екӀуэкӀырт зэманыр. Т. Хь. 3. сходить к кому-чему-л., посетить кого-что-л. / Зыгуэрым деж кӀуэн, зыщӀыпӀэ кӀуа гуэр деж, зыщӀыпӀэ щыӀэ гуэр деж кӀуэн. * Зэныбжьэгъухэр баз дыщызэпихьэм, Псыхъуэгуащэм кӀэлъыкӀуэн къыхэсхт. КӀу. Б. 4. переносное находиться во внебрачной связи с женщиной / Нэчыхь зыхуимыӀэ цӀыхубзыр зешэн. * Япэ жэщым уи фӀэщ мыхъуми, нэхъ иужькӀэ ар къэпщӀэнщ, зэресащи ЛӀыхъусаныжьыр уи нысащӀэм кӀэлъыкӀуэнщ. Акъ. З.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(кӀэлъокӀуэ)
1. Зыгуэрым и ужь иту кӀуэн. -489.
Хьэблэм джэдкъаз зыгъэхъуу фызу дэсыр къакӀуэурэ адакъэ хужьыр зэрагъэщӀэгъуэнур ямыщӀэу йоплъ, дэнэкӀэ кӀуэми и ужь иту кӀэлъокӀуэ.— Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 488
+2 örnek
Зым зыр кӀэлъыкӀуэу, къру хабзэу, Пшэм хэту щӀыгур зэпаплъыхь, Жыласэ щӀыкӀэу, бийм хуагъазэу Шэ плъыжь Ӏэрамэр къырапхъых [самолетхэм].— ЗэкъуэшитӀ. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 17
Хьэр бзэхауэ, зейр кӀэлъыкӀуэм – Хьэм и къупщхьэм ныхуэзащ— Хьэ щыкӀа. «Дамыгъэ», 121
2. Зыгуэрым иужь итын, къыкӀэлъыкӀухьын.
Езы Инали мащӀэрэ якӀэлъыкӀуа [Буруныпсыр ӀузыщӀэхэм]: сыт фыхуей, сыт фыхуэныкъуэ, жиӀэу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 520
3. Зыгуэрым деж кӀуэн и хабзэу.
Дэфэрэдж куэдым къызэрацӀыхури, куэд къыкӀэлъыкӀуэу зэрыщытри зымыщӀэ щыӀэт – итӀани тырку пащтыхь ныкъуэу псы Ӏуфэм Ӏусыр фыз Ӏэзэм къыкӀэлъыкӀуэну хэт и гугъэнт.— Лъапсэ, 120
+2 örnek
[Федот:] Сэ си кӀыщым Ӏэджэ нокӀуэ, Уеблэм пщыри къыскӀэлъокӀуэ. «— Тисей, 504
ЦӀыкӀущи зэм лъэс зищӀами, щыхуейм деж зригъэщӀеикӀыу уанэгум ису хуейм я благъэхэм якӀэлъыкӀуэнщ, уеблэмэ шызакъуэгу къызэригъуэту я унэгуащэр и дыщым ишэжынщ.— Нэгъуху, 21
4. Нэчыхь зыхуимыӀэ цӀыхубзыр зешэн.
Пэжрэ пцӀырэ хэт ищӀэрэ, иджыри жаӀэрт Мэсхьуд Мусэ и фыз Мэрям кӀэлъыкӀуэу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 632
+1 örnek
СыщӀасэлӀкъым СызэштеуакӀуэу, Фыз сакӀэлъыкӀуэу Сыжэщ щысакӀуэу, Си щӀакӀуэ кӀапэм Гуащэ тезгъэсу Схуэдэр есакъым. «— ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ, 423
Kitapta geçtiği hali
КӀЭЛЪЫКӀУЭН (кӀэлъокӀуэ) лъэмыӀ. (38). 1. (19). Зыгуэрым и ужь иту кӀуэн. Хьэблэм джэдкъаз зыгъэхъуу фызу дэсыр къакӀуэурэ адакъэ хужьыр зэрагъэщӀэгъуэнур ямыщӀэу йоплъ, дэнэкӀэ кӀуэми и ужь иту кӀэлъокӀуэ. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 488-489. Зым зыр кӀэлъыкӀуэу, къру хабзэу, Пшэм хэту щӀыгур зэпаплъыхь, Жыласэ щӀыкӀэу, бийм хуагъазэу Шэ плъыжь Ӏэрамэр къырапхъых [самолетхэм]. ЗэкъуэшитӀ. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 17. Хьэр бзэхауэ, зейр кӀэлъыкӀуэм – Хьэм и къупщхьэм ныхуэзащ. Хьэ щыкӀа. «Дамыгъэ», 121. 2. (1). Зыгуэрым иужь итын, къыкӀэлъыкӀухьын. Езы Инали мащӀэрэ якӀэлъыкӀуа [Буруныпсыр ӀузыщӀэхэм]: сыт фыхуей, сыт фыхуэныкъуэ, жиӀэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 520. 3. (11). Зыгуэрым деж кӀуэн и хабзэу. Дэфэрэдж куэдым къызэрацӀыхури, куэд къыкӀэлъыкӀуэу зэрыщытри зымыщӀэ щыӀэт – итӀани тырку пащтыхь ныкъуэу псы Ӏуфэм Ӏусыр фыз Ӏэзэм къыкӀэлъыкӀуэну хэт и гугъэнт. Лъапсэ, 120. [Федот:] Сэ си кӀыщым Ӏэджэ нокӀуэ, Уеблэм пщыри къыскӀэлъокӀуэ. «Тисей», 504. ЦӀыкӀущи зэм лъэс зищӀами, щыхуейм деж зригъэщӀеикӀыу уанэгум ису хуейм я благъэхэм якӀэлъыкӀуэнщ, уеблэмэ шызакъуэгу къызэригъуэту я унэгуащэр и дыщым ишэжынщ. Нэгъуху, 21. 4. (6). Нэчыхь зыхуимыӀэ цӀыхубзыр зешэн. Пэжрэ пцӀырэ хэт ищӀэрэ, иджыри жаӀэрт Мэсхьуд Мусэ и фыз Мэрям кӀэлъыкӀуэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 632. СыщӀасэлӀкъым СызэштеуакӀуэу, Фыз сакӀэлъыкӀуэу Сыжэщ щысакӀуэу, Си щӀакӀуэ кӀапэм Гуащэ тезгъэсу Схуэдэр есакъым. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 423.