кӀуэцӀ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
кӀоцӀ/кӀуэцӀ, ыкӀоцӀ/и кӀуэцӀ İÇ, İÇERİ
кӀуэцӀ/кӀоцӀ; İÇ, İÇERİ
Bu sonuç kitaptaki 2 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
Псэущхьэхэм я кӀуэцӀым илъ псори.
рувнутренности
Ӏэщ кӀуэцӀыр къидзын.
Зыгуэрым ику.
рувнутренняя часть чего-л. (напр. двора)
Абы хуэдизкӀэ пщӀантӀэр лъагэу мывэ сэрейкӀэ къэщӀыхьати, махъшэ утесми удэплъыфынутэкъым пщӀантӀэ кӀуэцӀым.— Щомахуэ Амырхъан
+1 örnek
МафӀэр къэлыдащ, пщыӀэ кӀуэцӀыр нэху хъуащ.— ЩакӀуэ Талъостэн
Bu maddedeki ifadeler (8)
кӀуэцӀ псом зегъазэ
рувсе нутро переворачивается.
кӀуэцӀ уз
рувнутренние болезни.
кӀуэцӀкӀэ ныкъуэкъуэн
рувнутренне протестовать.
кӀуэцӀыр къихын
руубить кого-л.
4 ifade daha
кӀуэцӀыр кърисыкӀын
ружечь внутри (о человеке).
кӀуэцӀыр къриӀуэнтӀыкӀын
рувыворачиваться - о внутренностях.
{и} кӀуэцӀым изэрыхьын
руочутиться, оказаться где-л. внутри чего-л.
и кӀуэцӀкӀэ (и кӀуэцӀым)
Къриубыдэу (зэманым хужаӀэ).
рув течение
Илъэсищэ блэкӀам и кӀуэцӀкӀэ Къэбэрдейм псэукӀэ иӀар ПащӀэм и творчествэм къыхощ.— Теунэ Хьэчим
Kitapta geçtiği hali
кӀуэцӀ I внутренности / Псэущхьэхэм я кӀуэцӀым илъ псори. Ӏэщ кӀуэцӀыр къидзын. КӀуэцӀ псом зегъазэ все нутро переворачивается. КӀуэцӀ уз внутренние болезни. КӀуэцӀкӀэ ныкъуэкъуэн внутренне протестовать. КӀуэцӀыр къихын убить кого-л. КӀуэцӀыр кърисыкӀын жечь внутри (о человеке). КӀуэцӀыр къриӀуэнтӀыкӀын выворачиваться - о внутренностях. II внутренняя часть чего-л. (напр. двора) / Зыгуэрым ику. * Абы хуэдизкӀэ пщӀантӀэр лъагэу мывэ сэрейкӀэ къэщӀыхьати, махъшэ утесми удэплъыфынутэкъым пщӀантӀэ кӀуэцӀым. Щ. Ам. МафӀэр къэлыдащ, пщыӀэ кӀуэцӀыр нэху хъуащ. Щ. Т. {И} кӀуэцӀым изэрыхьын очутиться, оказаться где-л. внутри чего-л. III: и кӀуэцӀкӀэ (и кӀуэцӀым) в течение / Къриубыдэу (зэманым хужаӀэ). * Илъэсищэ блэкӀам и кӀуэцӀкӀэ Къэбэрдейм псэукӀэ иӀар ПащӀэм и творчествэм къыхощ. Т. Хь.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
Псэущхьэхэм я кӀуэцӀым илъ псори.
Къэрэжь шэр и пхэм техуэщ, и кӀуэцӀым пхыкӀри, и пщэдыкъым деж къыщыпхыкӀыжащ, шым къехуэхри здэщылъым и псэр щыхэкӀащ.— Лъапсэ, 106
Deyimler (1)
кӀуэцӀыр къишхыкӀын
Зыгуэрым иӀэр зыӀэщӀэлъхьэн, фӀэгъэкӀуэдын.
[ЛӀитӀыр зэхуотхьэусыхэ:] Мыр дауэ, ди ин и ди цӀыкӀуи, Ӏэщэ зыӀыгъыфыр зауэм дгъэкӀуащ, нэмыцэр къэсри ди кӀуэцӀыр кърашхыкӀащ, иджы ди кӀэтӀий ди вакъэ лъэпсу дыкъэна пэтрэ, ди унагъуэбжэр худагъэщӀыжыну жаӀэ, Сталиным деж лӀыкӀуэ дгъакӀуэмэ, мынэхъыфӀу пӀэрэ?— Лъапсэ, 84
Зыгуэрым ику.
Нэху нэжэгужэ къэхъужауэ хадэм здисым зиплъыхьмэ [Шаукэт], унэ зэтетыр къабзэу зэлъыӀухащ, Ӏэхуитлъэхуитщ, щхьэгъубжэр зэщӀолыдэ, щхьэгуэуи щӀащи, унащхьэм джэгу щыпщӀ хъун хуэдизу инщ, пщӀантӀэ кӀуэцӀым жыг хъарзынэхэр зэмылӀэужьыгъуэу дэтщ, жыг щӀагъыр жьыщӀэхущ, бассейн тӀэкӀуи псы къабзабзэ щхъуантӀэ хъужауэ изу итщ— Аргъуей, 387
+2 örnek
[Бахъсэнышхуэм:] Бгым и кӀуэцӀкӀэ куэд къэскӀуауэ Нэпкъым лъагэу сыкъелъакъэ, Турбинэшхуэр згъэкӀэрахъуэу Гугъу а щӀыпӀэм сыщехьакъэ.— Терек. «Партыр ди пашэу», 121
Унэ кӀуэцӀыр къызэритхъуат, Нурхьэлий ахъшэ зрилъхьауэ щыта кхъуэщыныр иджыри плӀанэпэм дэтт— Хъуэпсэгъуэ нур, 275
Зы зэман гуэрым къриубыдэу.
Тхьэмахуэм и кӀуэцӀкӀэ махуиблри зэхуагуэшащ, фызитӀым блыщхьэр ялъысу, адрей тӀум гъубжыр, адрейхэми махуэ зырыз ялъысу.— ГущӀэгъу, 426
+2 örnek
Абы [мэжджыт щӀыным] ирихьэлӀэу ахъшэр зэрылъ банкым я тхьэмадэр телефонкӀэ къэпсэлъащ: - Абу-Деруиш, къакӀуи, уи дэфтэрым уи мелуаным гъэм и кӀуэцӀкӀэ къыпэкӀуа процентыр идгъатхэ, - жиӀэри.— Кхълэгъунэ, 377
[Дэфэрэдж:] Сытуи гъэщӀэгъуэнт, гъэм и кӀуэцӀкӀэ зэзакъуэ си фэтэрым сыщӀыхьати, телефонкӀэ сыкъагъуэтащ, мо телефонымкӀэ сызыхэмызэгъар къысхуей щыхъум— Лъапсэ, 18
Kitapta geçtiği hali
КӀУЭЦӀ I (2). Псэущхьэхэм я кӀуэцӀым илъ псори. Къэрэжь шэр и пхэм техуэщ, и кӀуэцӀым пхыкӀри, и пщэдыкъым деж къыщыпхыкӀыжащ, шым къехуэхри здэщылъым и псэр щыхэкӀащ. Лъапсэ, 106. ◊ КӀуэцӀыр къишхыкӀын (1). Зыгуэрым иӀэр зыӀэщӀэлъхьэн, фӀэгъэкӀуэдын. [ЛӀитӀыр зэхуотхьэусыхэ:] Мыр дауэ, ди ин и ди цӀыкӀуи, Ӏэщэ зыӀыгъыфыр зауэм дгъэкӀуащ, нэмыцэр къэсри ди кӀуэцӀыр кърашхыкӀащ, иджы ди кӀэтӀий ди вакъэ лъэпсу дыкъэна пэтрэ, ди унагъуэбжэр худагъэщӀыжыну жаӀэ, Сталиным деж лӀыкӀуэ дгъакӀуэмэ, мынэхъыфӀу пӀэрэ? Лъапсэ, 84.
КӀУЭЦӀ II (21). Зыгуэрым ику. Нэху нэжэгужэ къэхъужауэ хадэм здисым зиплъыхьмэ [Шаукэт], унэ зэтетыр къабзэу зэлъыӀухащ, Ӏэхуитлъэхуитщ, щхьэгъубжэр зэщӀолыдэ, щхьэгуэуи щӀащи, унащхьэм джэгу щыпщӀ хъун хуэдизу инщ, пщӀантӀэ кӀуэцӀым жыг хъарзынэхэр зэмылӀэужьыгъуэу дэтщ, жыг щӀагъыр жьыщӀэхущ, бассейн тӀэкӀуи псы къабзабзэ щхъуантӀэ хъужауэ изу итщ. Аргъуей, 387. [Бахъсэнышхуэм:] Бгым и кӀуэцӀкӀэ куэд къэскӀуауэ Нэпкъым лъагэу сыкъелъакъэ, Турбинэшхуэр згъэкӀэрахъуэу Гугъу а щӀыпӀэм сыщехьакъэ. Терек. «Партыр ди пашэу», 121. Унэ кӀуэцӀыр къызэритхъуат, Нурхьэлий ахъшэ зрилъхьауэ щыта кхъуэщыныр иджыри плӀанэпэм дэтт. Хъуэпсэгъуэ нур, 275.
КӀУЭЦӀ III: И КӀУЭЦӀКӀЭ (9). Зы зэман гуэрым къриубыдэу. Тхьэмахуэм и кӀуэцӀкӀэ махуиблри зэхуагуэшащ, фызитӀым блыщхьэр ялъысу, адрей тӀум гъубжыр, адрейхэми махуэ зырыз ялъысу. ГущӀэгъу, 426. Абы [мэжджыт щӀыным] ирихьэлӀэу ахъшэр зэрылъ банкым я тхьэмадэр телефонкӀэ къэпсэлъащ: - Абу-Деруиш, къакӀуи, уи дэфтэрым уи мелуаным гъэм и кӀуэцӀкӀэ къыпэкӀуа процентыр идгъатхэ, - жиӀэри. Кхълэгъунэ, 377. [Дэфэрэдж:] Сытуи гъэщӀэгъуэнт, гъэм и кӀуэцӀкӀэ зэзакъуэ си фэтэрым сыщӀыхьати, телефонкӀэ сыкъагъуэтащ, мо телефонымкӀэ сызыхэмызэгъар къысхуей щыхъум. Лъапсэ, 18.