кӀакхъум кӀэщӀу щӀэтын
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
кӀакхъу
Ӏэщэм (фочым, кӀэрахъуэм, автоматым) и шэтеуэр зыутӀыпщ Ӏэпэ.
ТешанкӀэм ит пулеметыр лӀыжьхэм триубыдауэ пулеметчикым кӀакхъур зыӀэщӀигъэкӀыркъым.— Хъуэпсэгъуэ нур, 295
+1 örnek
ЕтӀысылӀэри зыхуэчэм къэмынэу бзэ, кӀакхъу сытхэри хилъхьэжащ, езым [ЛӀыгъур] и ӀэкӀэ ищӀурэ— Лъапсэ, 111
Deyimler (2)
кӀакхъум кӀэщӀу щӀэтын
Зыми зыри хуимыгъэгъун, ткӀийуэ щытын.
Бжьыпэ иӀыгъыныр хуабжьу фӀэфӀщ. КӀакхъум кӀэщӀу щӀэтщ [Инал].— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 571
кӀакхъур щӀэчын
КӀакхъум текъузэн, Ӏэщэр гъэуэн.
Фоч лъэдакъэр и напэм кӀэригъэпщэным хуэдэу ирикъузылӀауэ Ботэх шыр цӀыкӀу зыщӀэс щыхьым нэ лъэныкъуэкӀэ йоплъ, фочыр тригъэпщауэ, арщхьэкӀэ кӀакхъур хущӀэчыркъым, шыр цӀыкӀур фӀэгуэныхьщи.— Лъапсэ, 71
+2 örnek
ЗэтумыпӀэнумэ, згъэпцӀакъэ нахуэу, игъащӀэкӀэ умыпсэлъэжын узмыщӀым, - [къэрэгъулым Апчарэ зыхуигъазэу] жиӀэу и нэщхъыр зэщӀиукӀащи, и пэм мафӀэ бзий кърех, и автоматым ӀэпэкӀэ тоуӀуэ кӀакхъур щӀичын къудейуэ.— Нал къута, 287
Арщхьэ зэуэни сыухакъым: КӀакхъу зэрыщӀэсчу щыта си Ӏэм Уэрэд итхыни щигъэтакъым, уеблэм хуосакъыр си гум жиӀэм— Си гъуэгу тыншакъым сэ игъащӀэм. «Мывэ хуабэ», 62
кӀуапӀэ
Зыгуэрым хуэзышэ лъагъуэ, гъуэгу.
ЩӀыналъэр зэрыщытауэ дахащэт, гъавэр уэшхым я кӀуапӀэщ, къызэщӀэрыуащи, нэр егъэджылыр, хъупӀэм Ӏэщу итыр абы хуэдабзэщ.— Кхъэлэгъунэ, 375
+2 örnek
Жьыбгъэ кӀуапӀэм къыщыкӀами, Къуршым жыгыр ягу пымыкӀ— Бжей жыгым и балладэ. «Батырыбжьэ», 67
Псыжьрэ Индылрэ я зэхуакур арат зекӀуэ кӀуапӀэр, бжьыхьэр къэсрэ гъавэр гуэным иракӀутэжамэ, нэхъыбэм ДонкӀэ ягъазэрэ губгъуэр къаущыхьу итт, къанэу губгъуэм щикӀуадэ Ӏэджэри къэхъурт— Лъапсэ, 30
Deyimler (4)
кӀуапӀэ емытын (къемытын)
Зыгуэрым и гъуэгум тетын, блэмыгъэкӀын.
Абы ищӀыӀужкӀэ хы Ӏуфэр яхъумэу урыс кхъухь Ӏэджэ тенджызым тетщ, ясыр зэхуэзыхьэсрэ изышыну хуежьэм кӀуапӀэ ирамыту яубыдри кхъуафэжьейм исыр зэрису Кърым псы Ӏуфэм яшэ, лӀыубыдхэри ягъэтӀыс, яубыда ясырхэр яутӀыпщыж, урыс къалэм и гъунэгъуу тӀысрэ лажьэу шхэжыну тхьэлъанэ ящӀа иужь.— Лъапсэ, 63
+1 örnek
Нэмыцэм дышуудзэ я гугъэу кӀуапӀэ къыдатыркъым,
кӀакхъум кӀэщӀу щӀэтын
- жиӀэу Бекъан яхуэтхьэусыхэрт [лӀы гупым] ягу зыщӀигъэгъун и гугъэу— Нал къута, 269
кӀуапӀэ имыӀэжу
Егъэлеяуэ, абы нэхъыфӀ щымыӀэу.
Къазджэрий и гуапэ ищӀмэ фӀэфӀу, Матренэ лъэкӀ къигъанэртэкъым пщэфӀэнкӀэ, нышэдибэрей супри кӀуапӀэ имыӀэжу супыфӀт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 605
кӀуапӀэ имыӀэу
Нэгъэсауэ, дэбгъуэн щымыӀэу.
Зыкъом зэӀущӀэм къыхэпсэлъыкӀащ: - КӀуапӀэ имыӀэу псалъэ узыншэщ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 652
Kitapta geçtiği hali
КӀАКХЪУ (2). Ӏэщэм (фочым, кӀэрахъуэм, автоматым) и шэтеуэр зыутӀыпщ Ӏэпэ. ТешанкӀэм ит пулеметыр лӀыжьхэм триубыдауэ пулеметчикым кӀакхъур зыӀэщӀигъэкӀыркъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 295. ЕтӀысылӀэри зыхуэчэм къэмынэу бзэ, кӀакхъу сытхэри хилъхьэжащ, езым [ЛӀыгъур] и ӀэкӀэ ищӀурэ. Лъапсэ, 111. ◊ КӀакхъум кӀэщӀу щӀэтын (1). Зыми зыри хуимыгъэгъун, ткӀийуэ щытын. Бжьыпэ иӀыгъыныр хуабжьу фӀэфӀщ. КӀакхъум кӀэщӀу щӀэтщ [Инал]. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 571. КӀакхъур щӀэчын (5). КӀакхъум текъузэн, Ӏэщэр гъэуэн. Фоч лъэдакъэр и напэм кӀэригъэпщэным хуэдэу ирикъузылӀауэ Ботэх шыр цӀыкӀу зыщӀэс щыхьым нэ лъэныкъуэкӀэ йоплъ, фочыр тригъэпщауэ, арщхьэкӀэ кӀакхъур хущӀэчыркъым, шыр цӀыкӀур фӀэгуэныхьщи. Лъапсэ, 71. ЗэтумыпӀэнумэ, згъэпцӀакъэ нахуэу, игъащӀэкӀэ умыпсэлъэжын узмыщӀым, - [къэрэгъулым Апчарэ зыхуигъазэу] жиӀэу и нэщхъыр зэщӀиукӀащи, и пэм мафӀэ бзий кърех, и автоматым ӀэпэкӀэ тоуӀуэ кӀакхъур щӀичын къудейуэ. Нал къута, 287. Арщхьэ зэуэни сыухакъым: КӀакхъу зэрыщӀэсчу щыта си Ӏэм Уэрэд итхыни щигъэтакъым, уеблэм хуосакъыр си гум жиӀэм. Си гъуэгу тыншакъым сэ игъащӀэм. «Мывэ хуабэ», 62.
КӀУАПӀЭ (12). Зыгуэрым хуэзышэ лъагъуэ, гъуэгу. ЩӀыналъэр зэрыщытауэ дахащэт, гъавэр уэшхым я кӀуапӀэщ, къызэщӀэрыуащи, нэр егъэджылыр, хъупӀэм Ӏэщу итыр абы хуэдабзэщ. Кхъэлэгъунэ, 375. Жьыбгъэ кӀуапӀэм къыщыкӀами, Къуршым жыгыр ягу пымыкӀ. Бжей жыгым и балладэ. «Батырыбжьэ», 67. Псыжьрэ Индылрэ я зэхуакур арат зекӀуэ кӀуапӀэр, бжьыхьэр къэсрэ гъавэр гуэным иракӀутэжамэ, нэхъыбэм ДонкӀэ ягъазэрэ губгъуэр къаущыхьу итт, къанэу губгъуэм щикӀуадэ Ӏэджэри къэхъурт… Лъапсэ, 30. ◊ КӀуапӀэ емытын (къемытын) (2). Зыгуэрым и гъуэгум тетын, блэмыгъэкӀын. Абы ищӀыӀужкӀэ хы Ӏуфэр яхъумэу урыс кхъухь Ӏэджэ тенджызым тетщ, ясыр зэхуэзыхьэсрэ изышыну хуежьэм кӀуапӀэ ирамыту яубыдри кхъуафэжьейм исыр зэрису Кърым псы Ӏуфэм яшэ, лӀыубыдхэри ягъэтӀыс, яубыда ясырхэр яутӀыпщыж, урыс къалэм и гъунэгъуу тӀысрэ лажьэу шхэжыну тхьэлъанэ ящӀа иужь. Лъапсэ, 63. Нэмыцэм дышуудзэ я гугъэу кӀуапӀэ къыдатыркъым, кӀакхъум кӀэщӀу щӀэтын- жиӀэу Бекъан яхуэтхьэусыхэрт [лӀы гупым] ягу зыщӀигъэгъун и гугъэу. Нал къута, 269. КӀуапӀэ имыӀэжу (1). Егъэлеяуэ, абы нэхъыфӀ щымыӀэу. Къазджэрий и гуапэ ищӀмэ фӀэфӀу, Матренэ лъэкӀ къигъанэртэкъым пщэфӀэнкӀэ, нышэдибэрей супри кӀуапӀэ имыӀэжу супыфӀт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 605. КӀуапӀэ имыӀэу (1). Нэгъэсауэ, дэбгъуэн щымыӀэу. Зыкъом зэӀущӀэм къыхэпсэлъыкӀащ: - КӀуапӀэ имыӀэу псалъэ узыншэщ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 652.