къэпсэлъэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къопсалъэ)
1. Зыгуэрхэм (зэӀущӀэм хэтхэм) яхуэгъэзауэ зыгуэр жыӀэн. Утыкум къиувэу къэпсэлъэн. РадиокӀэ къэпсэлъэн.
рувыступить, произнести речь
2. Псалъэу щӀэдзэн, зыгуэр жыпӀэну къебгъэжьэн.
руначать говорить
Сабийр къэпсэлъащ.
Kitapta geçtiği hali
къэпсэлъэн (къопсалъэ) неперех. гл. 1. выступить, произнести речь / Зыгуэрхэм (зэӀущӀэм хэтхэм) яхуэгъэзауэ зыгуэр жыӀэн. Утыкум къиувэу къэпсэлъэн. РадиокӀэ къэпсэлъэн. 2. начать говорить / Псалъэу щӀэдзэн, зыгуэр жыпӀэну къебгъэжьэн. Сабийр къэпсэлъащ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къопсалъэ)
1. Зыгуэрхэм (п.п. зэӀущӀэм хэтхэм) яхуэгъэзауэ зыгуэр жыӀэн.
[Къазджэрий Астемыр жреӀэ:] Ауэ дунейр къутэжыху сщыгъупщэнкъым шэрихьэт судым укъыщыпсэлъауэ зэрыщытар— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 566
+2 örnek
А съездым Совет властыр увауэ къилъытати, делегатхэр дэнэ уэрами къыщыувырти цӀыхум къахэпсэлъыхьырт, унэ зэтет дахэм кӀэрыт балконхэм къытеувэрти щхьэж и бзэкӀэ къэпсалъэрт, нып плъыжь инхэр ягъэдалъэу, щӀакӀуэ фӀыцӀэр иракъуэкӀрэ маузерыжьхэр къагъэлъагъуэу— Хъуэпсэгъуэ нур, 237
[Апчарэ:] Кубанцевыр нэ лейкӀэ къыдэплъат щедгъажьэ махуэм, - «дэгъуэу укъэпсэлъащ», - жиӀэри къыщытхъуащ— Щынэхужьыкъуэ, 50
2. Псалъэу щӀэдзэн, зыгуэр жыпӀэну къебгъэжьэн. -123.
ЦӀыхубзым къигъэзэжа и гугъэу Дуду и Ӏупэм къэсат: «ВакӀуэ сыздитым си витӀыр кӀуэдри сылъыхъуэурэ жэщ къыщыстехъуэм мыбдеж зызгъэукӀурият», - жиӀэу къригъэкӀуэкӀыну, арщхьэкӀэ Дуду къэпсэлъэным нэмысу лӀы гуэр къыбгъэдыхьэри къызэрыгубжьар ӀупщӀу къеупщӀащ: - Хэт мыбдеж щылъыр— ВитӀ, 415
+2 örnek
Абдеж адэшхуэр, мес, къопсалъэ: - Насып дэгуашэу ди щӀыналъэм Ар къыщыхъуну сэ сохъуахъуэ, И щӀыхь ди хэкум къыхигъахъуэу— Къуэ. «Партыр ди пашэу», 108
– УмыпӀащӀэ, Терек-дадэ, - ЖиӀэу Балъкъи мес къопсалъэ, - Уэри уанэ птыралъхьэнущ— Терек. «Партыр ди пашэу», 122
3. ЗыгуэрымкӀэ (п.п. телефонымкӀэ) псэлъэн.
Къулыр и кабинетым щыщӀэмысым деж зыгуэр къэпсалъэмэ е къакӀуэрэ къыщӀэупщӀэмэ, Зулкъэрней зыдэщыӀэр яжриӀэну аращ— Нал къута, 239
+2 örnek
Абы ирихьэлӀэу ахъшэр зэрылъ банкым я тхьэмадэр телефонкӀэ къэпсэлъащ: - Абу-Деруиш, къакӀуи, уи дэфтэрым уи мелуаным гъэм и кӀуэцӀкӀэ къыпэкӀуа процентыр идгъатхэ, - жиӀэри— Кхъэлэгъунэ, 377
– Ди колхозым и Ӏэтащхьэр Тет къыпфӀэщӀу лъагэу Ӏуащхьэм РадиокӀэ ар [радист щӀалэр] къопсалъэ И гушыӀэм къыщӀигъалъэу: «къыредаӀуэ мыдэ и адэр», - ЖиӀэу макъыр жьым хокӀуадэ— Радиосправкэ. «Партыр ди пашэу», 76
Kitapta geçtiği hali
КЪЭПСЭЛЪЭН (къопсалъэ) лъэмыӀ. (149). 1. (27). Зыгуэрхэм (п.п. зэӀущӀэм хэтхэм) яхуэгъэзауэ зыгуэр жыӀэн. [Къазджэрий Астемыр жреӀэ:] Ауэ дунейр къутэжыху сщыгъупщэнкъым шэрихьэт судым укъыщыпсэлъауэ зэрыщытар. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 566. А съездым Совет властыр увауэ къилъытати, делегатхэр дэнэ уэрами къыщыувырти цӀыхум къахэпсэлъыхьырт, унэ зэтет дахэм кӀэрыт балконхэм къытеувэрти щхьэж и бзэкӀэ къэпсалъэрт, нып плъыжь инхэр ягъэдалъэу, щӀакӀуэ фӀыцӀэр иракъуэкӀрэ маузерыжьхэр къагъэлъагъуэу. Хъуэпсэгъуэ нур, 237. [Апчарэ:] Кубанцевыр нэ лейкӀэ къыдэплъат щедгъажьэ махуэм, - «дэгъуэу укъэпсэлъащ», - жиӀэри къыщытхъуащ. Щынэхужьыкъуэ, 50. 2. (105). Псалъэу щӀэдзэн, зыгуэр жыпӀэну къебгъэжьэн. ЦӀыхубзым къигъэзэжа и гугъэу Дуду и Ӏупэм къэсат: «ВакӀуэ сыздитым си витӀыр кӀуэдри сылъыхъуэурэ жэщ къыщыстехъуэм мыбдеж зызгъэукӀурият», - жиӀэу къригъэкӀуэкӀыну, арщхьэкӀэ Дуду къэпсэлъэным нэмысу лӀы гуэр къыбгъэдыхьэри къызэрыгубжьар ӀупщӀу къеупщӀащ: - Хэт мыбдеж щылъыр? ВитӀ, 415. Абдеж адэшхуэр, мес, къопсалъэ: - Насып дэгуашэу ди щӀыналъэм Ар къыщыхъуну сэ сохъуахъуэ, И щӀыхь ди хэкум къыхигъахъуэу. Къуэ. «Партыр ди пашэу», 108. – УмыпӀащӀэ, Терек-дадэ, - ЖиӀэу Балъкъи мес къопсалъэ, - Уэри уанэ птыралъхьэнущ. Терек. «Партыр ди пашэу», 122-123. 3. (17). ЗыгуэрымкӀэ (п.п. телефонымкӀэ) псэлъэн. Къулыр и кабинетым щыщӀэмысым деж зыгуэр къэпсалъэмэ е къакӀуэрэ къыщӀэупщӀэмэ, Зулкъэрней зыдэщыӀэр яжриӀэну аращ. Нал къута, 239. Абы ирихьэлӀэу ахъшэр зэрылъ банкым я тхьэмадэр телефонкӀэ къэпсэлъащ: - Абу-Деруиш, къакӀуи, уи дэфтэрым уи мелуаным гъэм и кӀуэцӀкӀэ къыпэкӀуа процентыр идгъатхэ, - жиӀэри. Кхъэлэгъунэ, 377. – Ди колхозым и Ӏэтащхьэр Тет къыпфӀэщӀу лъагэу Ӏуащхьэм РадиокӀэ ар [радист щӀалэр] къопсалъэ И гушыӀэм къыщӀигъалъэу: «къыредаӀуэ мыдэ и адэр», - ЖиӀэу макъыр жьым хокӀуадэ. Радиосправкэ. «Партыр ди пашэу», 76.