къэлъагъун
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къелъагъу)
1. Зыгуэрым теплъэн, нэр техуэн.
руувидеть кого-что-л.
2. КъэцӀыхун, къэщӀэн, зыгуэрым гу лъытэн, хуэфащэ пщӀэ хуэщӀын.
руоценить, заметить кого-что-л.
- Къэтлъэгъунщ уи лӀыгъэри, къэтлъэгъунщ уи цӀыхугъэри, - жаӀэ хуэдэт щӀалэм къыпежьа цӀыхухэм.— Ӏуащхьэмахуэ
Kitapta geçtiği hali
къэлъагъун (къелъагъу) перех. гл. 1. увидеть кого-что-л. / Зыгуэрым теплъэн, нэр техуэн. 2. переносное оценить, заметить кого-что-л. / КъэцӀыхун, къэщӀэн, зыгуэрым гу лъытэн, хуэфащэ пщӀэ хуэщӀын. * - Къэтлъэгъунщ уи лӀыгъэри, къэтлъэгъунщ уи цӀыхугъэри, - жаӀэ хуэдэт щӀалэм къыпежьа цӀыхухэм. Ӏуащхь.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къелъагъу)
1. Зыгуэрым теплъэн, нэр техуэн. -402.
[БырмамытӀ:] Псынэм деж дыщетӀысэхам мафӀэ тӀэкӀу тщӀат, хьэлывэ къыздетхьэжьар дгъэхуэбэжынуи, Алыхьым ещӀэ Шамум къызэрилъэгъуар: ашыч хыфӀадзэжа гуэрым и щӀагъым скорпион щӀэсу къилъэгъуащ— ХьэщӀэ лъапӀэ, 401
+2 örnek
КъеплъэкӀуауэ [Федя] Къилъэгъуащ Марфэ щыту: «ФӀыкӀэ, Марфэ, узыншэу, Уи гум куэдрэ сыкъэгъэкӀ» Марфэ магъыр насыпыншэу. «— Бдзэжьеящэм ипхъу, 160
Бжьэпэм къэсыжу я унэр къыщилъагъум, Апчарэ гуфӀэщауэ и гур къызэфӀэнащ— Нал къута, 223
2. КъэцӀыхун, къэщӀэн, зыгуэрым гу лъытэн, хуэфащэ пщӀэ хуэщӀын.
[Алыджыкъуэ:] Езы цӀыхубзри гуитӀщхьитӀ зэрыхъуар белджылыт, «щӀэкӀыж» жиӀами, зизмылъэфыхьу сыкъежьэжынут, арщхьэкӀэ цӀыху къайгъэншэу сыкъыщилъагъум, и унэм нэху сыкъыщекӀмэ, нэхъ фӀэфӀу къыщӀэкӀынт— МелыӀыч, 442
+2 örnek
Ӏэдэм и фейдэ зыхэлъыр къилъэгъуащ— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 633
– Зи лажьи хъати уимыӀэу укъилъагъумэ, и гуапэ хъунщ, - жиӀащ Къулым [Апчарэ зыхуигъазэу]— Нал къута, 264
3. ФӀыуэ, ӀэфӀу зыгуэрым хущытын.
Я къуэшым хуэдэу укъалъагъуу Уи бийхэм я гур хагъэщӀащ— Лермонтов. «Батырыбжьэ», 49
+2 örnek
Уи нэу, уи псэу сыкъэплъагъурт, Нэм сыщӀэлъми сыщӀумыхт— Уи нэу, уи псэу сыкъэплъагъурт. «Вагъуэ махуэ», 370
Япэм зым къилъагъу хъуртэкъым, иджы езым [ПӀытӀу] фӀэкӀа цӀыхубз зэплъ хъун щымыӀэ игугъэжщ— Щынэхужьыкъуэ, 52
Kitapta geçtiği hali
КЪЭЛЪАГЪУН (къелъагъу) лъэӀ. (153). 1. (145). Зыгуэрым теплъэн, нэр техуэн. [БырмамытӀ:] Псынэм деж дыщетӀысэхам мафӀэ тӀэкӀу тщӀат, хьэлывэ къыздетхьэжьар дгъэхуэбэжынуи, Алыхьым ещӀэ Шамум къызэрилъэгъуар: ашыч хыфӀадзэжа гуэрым и щӀагъым скорпион щӀэсу къилъэгъуащ. ХьэщӀэ лъапӀэ, 401-402. КъеплъэкӀуауэ [Федя] Къилъэгъуащ Марфэ щыту: «ФӀыкӀэ, Марфэ, узыншэу, Уи гум куэдрэ сыкъэгъэкӀ» Марфэ магъыр насыпыншэу. «Бдзэжьеящэм ипхъу», 160. Бжьэпэм къэсыжу я унэр къыщилъагъум, Апчарэ гуфӀэщауэ и гур къызэфӀэнащ. Нал къута, 223. 2. (3). зэхь. КъэцӀыхун, къэщӀэн, зыгуэрым гу лъытэн, хуэфащэ пщӀэ хуэщӀын. [Алыджыкъуэ:] Езы цӀыхубзри гуитӀщхьитӀ зэрыхъуар белджылыт, «щӀэкӀыж» жиӀами, зизмылъэфыхьу сыкъежьэжынут, арщхьэкӀэ цӀыху къайгъэншэу сыкъыщилъагъум, и унэм нэху сыкъыщекӀмэ, нэхъ фӀэфӀу къыщӀэкӀынт. МелыӀыч, 442. Ӏэдэм и фейдэ зыхэлъыр къилъэгъуащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 633. – Зи лажьи хъати уимыӀэу укъилъагъумэ, и гуапэ хъунщ, - жиӀащ Къулым [Апчарэ зыхуигъазэу]. Нал къута, 264. 3. (3). ФӀыуэ, ӀэфӀу зыгуэрым хущытын. Я къуэшым хуэдэу укъалъагъуу Уи бийхэм я гур хагъэщӀащ. Лермонтов. «Батырыбжьэ», 49. Уи нэу, уи псэу сыкъэплъагъурт, Нэм сыщӀэлъми сыщӀумыхт. Уи нэу, уи псэу сыкъэплъагъурт. «Вагъуэ махуэ», 370. Япэм зым къилъагъу хъуртэкъым, иджы езым [ПӀытӀу] фӀэкӀа цӀыхубз зэплъ хъун щымыӀэ игугъэжщ. Щынэхужьыкъуэ, 52.