къыкӀэлъыкӀуэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къыкӀэлъокӀуэ)
1. Зыгуэрым и деж къакӀуэ и хабзэу щытын.
руприходить, приезжать к кому-л. (сюда)
Ныбжьэгъухэр къыкӀэлъыкӀуэн.
2. ЦӀыхубзым и деж къэкӀуэн (и щӀасэлӀыр). ЦӀыхубзым лӀы къыкӀэлъыкӀуэн.
руходить к кому-л. (о любовнике)
3. Зыгуэрым и ужь иту къэкӀуэн.
руприйти, приехать следом за кем-чем-л.
Зы шыгум адрейр къыкӀэлъыкӀуэрт.
4. Зыгуэр щхьэкӀэ, зы мурад гуэркӀэ къэкӀуэн.
руприйти, приехать с какой-то целью, за чем-л.
Бжьэр гъэгъам къыкӀэлъыкӀуащ.
5. Зыгуэрым и ужькӀэ щыӀэн щытын, къэхъун.
руследовать, наступать за чем-л.
Гъатхэм гъэмахуэр къыкӀэлъокӀуэ.
Kitapta geçtiği hali
къыкӀэлъыкӀуэн (къыкӀэлъокӀуэ) неперех. гл. 1. приходить, приезжать к кому-л. (сюда) / Зыгуэрым и деж къакӀуэ и хабзэу щытын. Ныбжьэгъухэр къыкӀэлъыкӀуэн. 2. переносное ходить к кому-л. (о любовнике) / ЦӀыхубзым и деж къэкӀуэн (и щӀасэлӀыр). ЦӀыхубзым лӀы къыкӀэлъыкӀуэн. 3. прийти, приехать следом за кем-чем-л. / Зыгуэрым и ужь иту къэкӀуэн. Зы шыгум адрейр къыкӀэлъыкӀуэрт. 4. прийти, приехать с какой-то целью, за чем-л. / Зыгуэр щхьэкӀэ, зы мурад гуэркӀэ къэкӀуэн. Бжьэр гъэгъам къыкӀэлъыкӀуащ. 5. следовать, наступать за чем-л. / Зыгуэрым и ужькӀэ щыӀэн щытын, къэхъун. Гъатхэм гъэмахуэр къыкӀэлъокӀуэ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къыкӀэлъокӀуэ)
1. Зыгуэрым и деж къакӀуэ и хабзэу щытын. - 173.
УӀэгъэ щӀагъуэ щӀэлътэкъым зыгуэр къызыкӀэлъымыкӀуэ, мэздэгу щӀалэмрэ Астемыррэ фӀэкӀа.— Хъуэпсэгъуэ нур, 172
+2 örnek
А лъэхъэнэм Къазджэрий къыкӀэлъыкӀуэр мащӀэтэкъым.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 620
Сэ къыскӀэлъыкӀуэр согъэхьэщӀэ.— Хьэ. «Дамыгъэ», 80
2. ЦӀыхубзым деж къэкӀуэн щӀасэлӀу.
Молэ фызкъэмышэ гуэр къыкӀэлъокӀуэри абы нэхъ щогугъ [Лусанэ и анэр].— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 617
+1 örnek
[Дэфэрэдж:] – Уэ къыпкӀэлъыкӀуэж щыӀэкъым, дауи, - жиӀэри [Ботэх] къыщӀыхьам ауан сищӀыну хуежьащ, арщхьэкӀэ сэри абы хуэдэ напэншэхэм щхьэкӀэ сыкъикӀуэтыну си мурадыххэкъым.— Лъапсэ, 64
3. Зыгуэрым и ужь иту къэкӀуэн.
Си анэр гъыуэ къыскӀэлъыкӀуэу: «Уядэжь и унэ къэгъэзэж», - ЩыжиӀэм, сщӀакъым и лъапӀагъэр, Иджы ӀэфракӀэм содзэкъэж…— УцӀыкӀуу уи гум ибубыдэр. «Вагъуэ махуэ», 83
+2 örnek
Куэд дэмыкӀыу мэз тӀэкӀур зыгуэрым къигъэхъеящ, зэадэзэкъуэм заущэхуауэ здэщылъым, щыхьыр хуэму, и щхьэр лъагэу иӀэтарэ къаплъэу, и пэщхъыныр ин хъуами, хьэуа зэрыбауэр къемэщӀэкӀыу зэрыщытым гу лъыптэу къалъэгъуащ, щыхь анэм и шыр цӀыкӀури гузэвэгъуэ дунейм тетми темытми къыфӀэмыӀуэху хуэдэу къыкӀэлъыкӀуэрт.— Лъапсэ, 71
Шыр яхуэмыкӀуэу зыкъратӀэмэ, я сокур къызэщӀэлыдэрэ мафӀэр къапылъэлъу бгъукӀэ еӀэрти, е щхьэпредз, и ужь итми къакӀэлъыкӀуэ щыӀэщи, ягъазэ хъуркъыми, шур зэтрехьэ.— Лыгъэ, 412
4. Мурад гуэркӀэ зыгуэрым деж кӀуэн.
[Джэлил Мэзан жреӀэ] – НтӀэ, бабыщ анэр бажэм щышынэри пшэм абгъуэ щищӀауэ слъэгъуащи, бажэр къызыкӀэлъыкӀуэнур уэращи, умыбэлэрыгъ, си къуэш.— Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 486
+1 örnek
Зэ-тӀэу Дисэ къыкӀэлъыкӀуат и пхъум, арщхьэкӀэ хъыджэбз цӀыкӀум кӀуэжын имыдэу къэнауэ щыӀэт Ӏэпыдзлъэпыдзу, емытӀысэхыу Ӏуэху гуэрхэм я ужь иту.— Хъуэпсэгъуэ нур, 151
5. Зыгуэрым и ужькӀэ щыӀэн, щытын, къэхъун.
Армырми Мэмэт-щӀакъуэ иджыпсту къыжьэдэкӀар дэнэ къэна, абы къыкӀэлъыкӀуэну хъуэхъур зыхуэдэри Нартыхум къыбжиӀэнущ, уеупщӀ закъуэмэ.— Лъапсэ, 80
Kitapta geçtiği hali
КЪЫКӀЭЛЪЫКӀУЭН (къыкӀэлъокӀуэ) лъэмыӀ. (26). 1. (8). Зыгуэрым и деж къакӀуэ и хабзэу щытын. УӀэгъэ щӀагъуэ щӀэлътэкъым зыгуэр къызыкӀэлъымыкӀуэ, мэздэгу щӀалэмрэ Астемыррэ фӀэкӀа. Хъуэпсэгъуэ нур, 172- 173. А лъэхъэнэм Къазджэрий къыкӀэлъыкӀуэр мащӀэтэкъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 620. Сэ къыскӀэлъыкӀуэр согъэхьэщӀэ. Хьэ. «Дамыгъэ», 80. 2. (2). зэхь. ЦӀыхубзым деж къэкӀуэн щӀасэлӀу. Молэ фызкъэмышэ гуэр къыкӀэлъокӀуэри абы нэхъ щогугъ [Лусанэ и анэр]. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 617. [Дэфэрэдж:] – Уэ къыпкӀэлъыкӀуэж щыӀэкъым, дауи, - жиӀэри [Ботэх] къыщӀыхьам ауан сищӀыну хуежьащ, арщхьэкӀэ сэри абы хуэдэ напэншэхэм щхьэкӀэ сыкъикӀуэтыну си мурадыххэкъым. Лъапсэ, 64. 3. (7). Зыгуэрым и ужь иту къэкӀуэн. Си анэр гъыуэ къыскӀэлъыкӀуэу: «Уядэжь и унэ къэгъэзэж», - ЩыжиӀэм, сщӀакъым и лъапӀагъэр, Иджы ӀэфракӀэм содзэкъэж… УцӀыкӀуу уи гум ибубыдэр. «Вагъуэ махуэ», 83. Куэд дэмыкӀыу мэз тӀэкӀур зыгуэрым къигъэхъеящ, зэадэзэкъуэм заущэхуауэ здэщылъым, щыхьыр хуэму, и щхьэр лъагэу иӀэтарэ къаплъэу, и пэщхъыныр ин хъуами, хьэуа зэрыбауэр къемэщӀэкӀыу зэрыщытым гу лъыптэу къалъэгъуащ, щыхь анэм и шыр цӀыкӀури гузэвэгъуэ дунейм тетми темытми къыфӀэмыӀуэху хуэдэу къыкӀэлъыкӀуэрт. Лъапсэ, 71. Шыр яхуэмыкӀуэу зыкъратӀэмэ, я сокур къызэщӀэлыдэрэ мафӀэр къапылъэлъу бгъукӀэ еӀэрти, е щхьэпредз, и ужь итми къакӀэлъыкӀуэ щыӀэщи, ягъазэ хъуркъыми, шур зэтрехьэ. Лыгъэ, 412. 4. (2). Мурад гуэркӀэ зыгуэрым деж кӀуэн. [Джэлил Мэзан жреӀэ] – НтӀэ, бабыщ анэр бажэм щышынэри пшэм абгъуэ щищӀауэ слъэгъуащи, бажэр къызыкӀэлъыкӀуэнур уэращи, умыбэлэрыгъ, си къуэш. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 486. Зэ-тӀэу Дисэ къыкӀэлъыкӀуат и пхъум, арщхьэкӀэ хъыджэбз цӀыкӀум кӀуэжын имыдэу къэнауэ щыӀэт Ӏэпыдзлъэпыдзу, емытӀысэхыу Ӏуэху гуэрхэм я ужь иту. Хъуэпсэгъуэ нур, 151. 5. (7). Зыгуэрым и ужькӀэ щыӀэн, щытын, къэхъун. Армырми Мэмэт-щӀакъуэ иджыпсту къыжьэдэкӀар дэнэ къэна, абы къыкӀэлъыкӀуэну хъуэхъур зыхуэдэри Нартыхум къыбжиӀэнущ, уеупщӀ закъуэмэ. Лъапсэ, 80.