къыжьэхэуэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къыжьэхоуэ)
1. КъеӀусэн, къеуэу, бгъэдыхьэн, бгъэдэлъэдэн жьэхэуэу.
рутолкнуть кого-что-л.
ЛъэмыкӀыу ар {анэр} япэкӀэ кӀуэцӀрыкӀащ цӀыху Ӏувыр зэкӀэщӀитхъуурэ. Абы къыжьэхэуэхэрт. АрщхьэкӀэ анэр абы къигъэувыӀэртэкъым.— Ӏуащхьэмахуэ
2. КъеуэлӀэн.
рузаболеть чем-л.
ЛӀыфӀым зыгъэлӀэну узыр къыжьэхэуати, щӀалэр игъэтӀысри уэсят хуищӀащ.— ӀуэрыӀуатэ
3. Къигъуэтын, къыӀэрыхьэн.
рунайти, приобрести что-л.
Зы фӀыгъуэ гуэр къыжьэхэуэн.
4. Къытепсэлъыхьын, къыхуэхъущӀэн.
рупоругать, покритиковать кого-л.
Kitapta geçtiği hali
къыжьэхэуэн (къыжьэхоуэ) неперех. гл. 1. толкнуть кого-что-л. / КъеӀусэн, къеуэу, бгъэдыхьэн, бгъэдэлъэдэн жьэхэуэу. * ЛъэмыкӀыу ар {анэр} япэкӀэ кӀуэцӀрыкӀащ цӀыху Ӏувыр зэкӀэщӀитхъуурэ. Абы къыжьэхэуэхэрт. АрщхьэкӀэ анэр абы къигъэувыӀэртэкъым. Ӏуащхь. 2. переносное заболеть чем-л. / КъеуэлӀэн. * ЛӀыфӀым зыгъэлӀэну узыр къыжьэхэуати, щӀалэр игъэтӀысри уэсят хуищӀащ. фольк. 3. переносное найти, приобрести что-л. / Къигъуэтын, къыӀэрыхьэн. Зы фӀыгъуэ гуэр къыжьэхэуэн. 4. переносное поругать, покритиковать кого-л. / Къытепсэлъыхьын, къыхуэхъущӀэн.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къыжьэхоуэ)
1. ЗыхищӀэу, къару хэлъу къылъэӀэсын, къеӀунщӀын.
Бгыкъум тес цӀыкӀухэм я лъакъуэр тӀысыпӀэм тесхэм я щхьэм къыжьэхэуэмэ е шэщыщхьэм зыгуэр къехуэхмэ, щызэрыгъэкӀий къэхъурт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 661
+2 örnek
Саримэ сымэ я щӀыбагъым къыдэсу щыса лӀыжь гупыр я пӀэм изагъэртэкъым, езыр-езыру щызэпсалъэ къэхъурт, сценэм щыжаӀэр пэжу къалъытэми къамылъытэми тепсэлъыхьурэ, уеблэмэ я башхэмкӀэ Саримэ е Верэ Павловнэ къыщыжьэхэуэ къэхъурт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 669
[Алыджыкъуэ:] ЩӀыунэ щӀыхьэпӀэм сеплъу сыздэщытым, зылӀ гуэр унэшхуэм къыщӀэкӀри сэ къыщызблэкӀым джалэри си лъабжьэм къыщыщӀэхутэм сэри сриуд пэтащ, лъакъуэкӀэ къызжьэхэуэри.— МелыӀыч, 445
2. Къыжьэхэпхъуэн, къеуэн.
Къэрэмырзэ лъэс зищӀри къалэмкӀэ еӀати, лъэмыжыжь цӀыкӀум щикӀым мафӀэр къыжьэхэуэри и щхьэци и пащӀи илыгъуащ, и щыгъыным мафӀэр къыщыщӀэнэм, и насыпти, и шулӀыгъусэм егъэункӀыфӀ, ауэ и щхьэ джабэр пыӀэ щхьэрыптӀагъэ мыхъужу хьэлэчу щхьэ къупщхьэр плъагъуу исащ, и блатхьэри илынцӀащ.— Лыгъэ, 412
Kitapta geçtiği hali
КЪЫЖЬЭХЭУЭН (къыжьэхоуэ) лъэмыӀ. (7). 1. (5). ЗыхищӀэу, къару хэлъу къылъэӀэсын, къеӀунщӀын. Бгыкъум тес цӀыкӀухэм я лъакъуэр тӀысыпӀэм тесхэм я щхьэм къыжьэхэуэмэ е шэщыщхьэм зыгуэр къехуэхмэ, щызэрыгъэкӀий къэхъурт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 661. Саримэ сымэ я щӀыбагъым къыдэсу щыса лӀыжь гупыр я пӀэм изагъэртэкъым, езыр-езыру щызэпсалъэ къэхъурт, сценэм щыжаӀэр пэжу къалъытэми къамылъытэми тепсэлъыхьурэ, уеблэмэ я башхэмкӀэ Саримэ е Верэ Павловнэ къыщыжьэхэуэ къэхъурт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 669. [Алыджыкъуэ:] ЩӀыунэ щӀыхьэпӀэм сеплъу сыздэщытым, зылӀ гуэр унэшхуэм къыщӀэкӀри сэ къыщызблэкӀым джалэри си лъабжьэм къыщыщӀэхутэм сэри сриуд пэтащ, лъакъуэкӀэ къызжьэхэуэри. МелыӀыч, 445. 2. (2). Къыжьэхэпхъуэн, къеуэн. Къэрэмырзэ лъэс зищӀри къалэмкӀэ еӀати, лъэмыжыжь цӀыкӀум щикӀым мафӀэр къыжьэхэуэри и щхьэци и пащӀи илыгъуащ, и щыгъыным мафӀэр къыщыщӀэнэм, и насыпти, и шулӀыгъусэм егъэункӀыфӀ, ауэ и щхьэ джабэр пыӀэ щхьэрыптӀагъэ мыхъужу хьэлэчу щхьэ къупщхьэр плъагъуу исащ, и блатхьэри илынцӀащ. Лыгъэ, 412.