къыдэжын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къыдож)
1. ЖэкӀэ къыдэкӀын зыщӀыпӀэ (лъэсу е зыгуэрым ису, тесу).
рувыбежать, выехать откуда-л. (сюда)
ЩӀалэ цӀыкӀур куэбжэм къыдэжащ. Къуажэм къыдэжын.
2. ЩӀэуэ къудамэ къытекӀэн.
рудать побеги
Кхъужьейм къудамэ куэд къыдэжащ.
3. Жэн, зэхуаку гуэрым къыдэкӀыу (псыр).
рутечь откуда-л. между чем-л. (о реке)
Псыр аузым къыдож.
4. Итыр къижу гъуанэу щытын (фэндырэ, пэгун). Пэгуным къыдож.
рупротекать (о посуде)
Bu maddedeki ifadeler (1)
гур къыдэжын
Еплъ: гу
Kitapta geçtiği hali
къыдэжын (къыдож) неперех. гл. 1. выбежать, выехать откуда-л. (сюда) / ЖэкӀэ къыдэкӀын зыщӀыпӀэ (лъэсу е зыгуэрым ису, тесу). ЩӀалэ цӀыкӀур куэбжэм къыдэжащ. Къуажэм къыдэжын. 2. дать побеги / ЩӀэуэ къудамэ къытекӀэн. Кхъужьейм къудамэ куэд къыдэжащ. 3. течь откуда-л. между чем-л. (о реке) / Жэн, зэхуаку гуэрым къыдэкӀыу (псыр). Псыр аузым къыдож. 4. протекать (о посуде) / Итыр къижу гъуанэу щытын (фэндырэ, пэгун). Пэгуным къыдож. Гур къыдэжын см. гу II.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къыдож)
1. ЗыщӀыпӀэ жэкӀэ къыдэкӀын.
Уэрэд макъыр щызэхахым, щӀалэ цӀыкӀу зыбжанэ адэкӀэ-мыдэкӀэ къыдэжри Лу сымэ я ужьым къиуващ, хьэнцигуащэ щымыӀэжыр мыбы дэнэ къыдалъэфыжа, жаӀэу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 643
+2 örnek
И нэпс зэпеӀэу фызыжьым, Щхьэц тхъуахэр жьыбгъэм щӀиӀэтэу, ХуищӀыну ӀэплӀэ и щӀалэм Дадий и пщӀантӀэм къыдожыр.— Адэ, 132
Зэзэмызэ зи къэшыгъуэ хъуа жэм лъхуахэр мэбу, джэдухэр къуэгъэнапӀэм къыдожри, загъэкӀуэдыж.— МелыӀыч, 462
2. ЩӀэуэ къудамэ къытекӀэн.
Уэм икъутами жыг щхъуантӀэр, Гъатхэм къыдожыр аргуэру, Апхуэдэу хэти и пщӀантӀэ ЩхъуантӀагъэ дахэр дэзщ уэру.— Россие. «Мывэ хуабэ», 95
+1 örnek
ЦӀыхубзыращ лъэпкъыр нэхъыбэу къызытехъукӀыр, лъапсэ хъужыр аращи, лъабжьэм хуэдэжщ къыдэжри, къыдэжам къыпыкӀэри, цӀыхубзыр зымыхъумэ лъэпкъыр мыунэхъуну Ӏэмал иӀэкъым.— Лъапсэ, 44
3. Жэн, зэхуаку гуэрым къыдэкӀыу (псыр).
Тэрчи а дэкӀыпӀэм къыдож.— Нал къута, 294
+1 örnek
АузитӀым къыдэжауэ Ди Шэрэджи месыр пӀащӀэу, И нэхъыбэр бгыщхьэ гуэлым Къыхишами псы и мащӀэщ.— Терек. «Партыр ди пашэу», 116
4. ЗыщӀыпӀэ ит псыӀэгъэ гуэр зэрыгъуанэм къыхэкӀкӀэ къижын.
Езыр-езыру [ЛӀыгъур] сэ ещӀыф, «нал щӀы» жаӀэмэ, ари хузэфӀэкӀынущ, уеблэмэ фочкӀэщӀ къута къахьмэ, ищӀыжыфынущ, лэгъуп гъуанэ хъуауэ къахьмэ, апхуэдизкӀэ ӀэкӀуэлъакӀуэу ещӀыжыфри, телъхьэ зытриӀулӀам деж псы къыдэжыркъым.— Лъапсэ, 102
Kitapta geçtiği hali
КЪЫДЭЖЫН (къыдож) лъэмыӀ. (15). 1. (8). ЗыщӀыпӀэ жэкӀэ къыдэкӀын. Уэрэд макъыр щызэхахым, щӀалэ цӀыкӀу зыбжанэ адэкӀэ-мыдэкӀэ къыдэжри Лу сымэ я ужьым къиуващ, хьэнцигуащэ щымыӀэжыр мыбы дэнэ къыдалъэфыжа, жаӀэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 643. И нэпс зэпеӀэу фызыжьым, Щхьэц тхъуахэр жьыбгъэм щӀиӀэтэу, ХуищӀыну ӀэплӀэ и щӀалэм Дадий и пщӀантӀэм къыдожыр. «Адэ», 132. Зэзэмызэ зи къэшыгъуэ хъуа жэм лъхуахэр мэбу, джэдухэр къуэгъэнапӀэм къыдожри, загъэкӀуэдыж. МелыӀыч, 462. 2. (4). ЩӀэуэ къудамэ къытекӀэн. Уэм икъутами жыг щхъуантӀэр, Гъатхэм къыдожыр аргуэру, Апхуэдэу хэти и пщӀантӀэ ЩхъуантӀагъэ дахэр дэзщ уэру. Россие. «Мывэ хуабэ», 95. ЦӀыхубзыращ лъэпкъыр нэхъыбэу къызытехъукӀыр, лъапсэ хъужыр аращи, лъабжьэм хуэдэжщ къыдэжри, къыдэжам къыпыкӀэри, цӀыхубзыр зымыхъумэ лъэпкъыр мыунэхъуну Ӏэмал иӀэкъым. Лъапсэ, 44. 3. (2). Жэн, зэхуаку гуэрым къыдэкӀыу (псыр). Тэрчи а дэкӀыпӀэм къыдож. Нал къута, 294. АузитӀым къыдэжауэ Ди Шэрэджи месыр пӀащӀэу, И нэхъыбэр бгыщхьэ гуэлым Къыхишами псы и мащӀэщ. Терек. «Партыр ди пашэу», 116. 4. (1). ЗыщӀыпӀэ ит псыӀэгъэ гуэр зэрыгъуанэм къыхэкӀкӀэ къижын. Езыр-езыру [ЛӀыгъур] сэ ещӀыф, «нал щӀы» жаӀэмэ, ари хузэфӀэкӀынущ, уеблэмэ фочкӀэщӀ къута къахьмэ, ищӀыжыфынущ, лэгъуп гъуанэ хъуауэ къахьмэ, апхуэдизкӀэ ӀэкӀуэлъакӀуэу ещӀыжыфри, телъхьэ зытриӀулӀам деж псы къыдэжыркъым. Лъапсэ, 102.